ABŞ-Eýran liniýasyndaky Hormuz dartgynlygy: Tähranyň Trumpyň haýbatlaryna berk garşylyk görkezmegi

Waşington bilen Tähranyň arasyndaky diplomatik gatnaşyklarda dartgynlylygyň ýokarlanmagy bilen iki ýurduň arasynda gutarnykly ylalaşyga bolan umyt kem-kemden azalýar. ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň Hormuz bogazy baradaky aýdanlary we Omana garşy harby howplary öz içine alýan sözleri Eýran tarapynda gaty ýiti ýaňlandy. Özara beýannamalar sebitdäki geosyýasy töwekgelçilikleri ýene-de ýokary derejä çykardy.

Trumpyň Hormuz bogazy we Oman çykmagy

ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump Eýran bilen gepleşikleriň geljegini pessimist suratlandyrdy. Mümkin bolup biljek gutarnykly ylalaşyk gazanyp boljakdygy baradaky soraglara jogap beren Trump, Tähran administrasiýasynyň eglişik gözleýändigini, ýöne zerur hasaplaýan şertnama ýakynlaşmajakdyklaryny aýtdy. Şeýle hem, Trump strategiki taýdan möhüm Hormuz bogazyny ABŞ-nyň territoriýasy hasaplamak pikirini bagtly goldaýandygyny aýtdy we "Meniň pikirimçe, bu gaty gowy pikir" diýdi. ABŞ-nyň prezidenti sebitdäki harby ssenariýalara degip geçip, Hormuz bogazyndan geçse, Omana hüjüm edip biljekdigini we bu ýurduň olar üçin kynçylyk döretmeýändigini we beýleki meselelerdäki ýaly aňsatlyk bilen iş alyp barjakdygyny öňe sürdi.

Tähran Trump-a "Düýş görýän" iberýär

Eýran tarapynyň Trumpyň diplomatik tejribä garşy çykýan sözlerine beren jogaby derrew boldy. Eýranyň Daşary işler ministriniň orunbasary Kazem Garibabadi ABŞ-nyň prezidentiniň sosial media ýazgylaryna we aýyplamalaryna gaty ýiti reaksiýa bildirdi. Garibabadi öz çykyşynda Waşingtona aç-açan howp abandyrdy: "Trumpyň Hormuz bogazy baradaky ýalňyşlygy ýakyn wagtda düzediler ýa-da bu düýş göreniň ýalňyşlyklaryny özümiz düzederis"

"Sanksiýalar ýatyrylýança bogaz açylmaz"

Dartgynlylyk bilen baglanyşykly iň aýdyň şertleri Eýran mejlisiniň başlygy Muhammet Bakyr Kalibaf aýtdy. Kalibaf, Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Hormuz bogazyny nawigasiýa açmak üçin şertnamanyň çäginde kesgitlenen ähli şertleri ýerine ýetirmelidigini aýtdy. Kalibaf, bu gabawy we nebit sanksiýalaryny doly ýatyrmazdan, bogazyň açylmagynyň mümkin däldigini aýtdy we şertnama baglaşmagyň Eýran üçin peýdalaryny görkezdi. Wagtlaýyn gabawyň ýatyrylmagy we atyşygyň bes edilmegi bilen üpjün edilen mümkinçiliklerden gowy peýdalandyklaryny mälim eden Mejlisiň başlygy, bu prosesiň Eýranyň ykdysady durnuklylygyny ýokarlandyrmagyna we goranyş kuwwatyny üýtgetmegine möhüm goşant goşandygyny aýtdy we Eýranyň bu işden ep-esli peýda görendigini aýtdy.