Азербайжандын президенти Алиевдин Зангезур коридору боюнча билдирүүсү: "Биз азыр долбоорго бир топ кеңири көз караштан карап жатабыз"

Азербайжандын президенти Илхам Алиев Азербайжандын мамлекеттик телекөрсөтүүсүнө (AZTV) берген атайын маегинде Түштүк Кавказдын геосаясий тагдырын өзгөртө турган Зангезур коридору долбоору тууралуу өтө маанилүү билдирүүлөрдү жасады. Алиев, Азербайжандын негизги бөлүгүн Нахчыван Автономия Республикасы менен байланыштыруу максатынын тарыхый мааниге ээ экенин баса белгилеп: «Биздин көп жылдардан бери Азербайжандын негизги бөлүгүн анын ажырагыс бөлүгү болгон Нахчыван менен бириктирүү тилегибиз болчу. Биз азыр максатыбызга абдан жакынбыз»,- деди.

Тарыхый Вашингтон саммити жана TRIPP долбоорунун башталышы

Экинчи Карабах согушунан кийин кол коюлган үч тараптуу декларацияда Азербайжан менен Нахчыванды бириктирген коридорго байланыштуу так жоболор бар экенин эске салган президент Алиев Армениянын конструктивдүү эмес мамилесине көңүлдөрдү бурду. Согуш аяктагандан кийинки 5 жылдык мезгилде Ереван башкаруучулугунун Зангезур коридорунун ачылышы үчүн эч кандай практикалык кадам таштабаганын белгилеген Алиев, түйүндүн жакында чечилгенин айтты. АКШнын борбор шаары Вашингтондо 2025-жылдын 8-августунда өткөрүлгөн тарыхый саммитте теманын жыйынтыкталганын билдирген Алиев : «ТРИПП деп аталган долбоордун ишке ашырылышы эми башталды»,- деди.

Азербайжандын аймактагы инфраструктура иштерин убакытты текке кетирбестен баштаганын белгилеген Алиев, темир жол жана жол тармактарынын да курулушунун ылдам уланып жатканын айтты. Азербайжандын чек арасындагы темир жол линиясынын келерки жылы Армения чек арасына жете турганын белгилеген президент, Армения тараптан азырынча конкреттүү даярдык болбогондуктан, мындан ары өз иштерин тездетүүнүн зарылдыгын сезбегендерин кошумчалады.

Зангезур коридорунда 15 миллион тонна жүк жана энергетикалык өнөктөштүктү максат кылуу

Президент Алиев алгач транспорттук жана логистикалык коридор катары гана долбоорлонгон Зангезур коридору бүгүн алда канча кеңири жана стратегиялык көз караш менен каралып жатканын жарыялады. Долбоордун биринчи этабында эң аз 15 миллион тонна жүк ташуу максатталганын белгилеген Алиев, коридордун да чоң энергия өткөрүүчү линияга айлана турганын жарыялады. Азербайжандын материгинен Нахчыванга Армениянын аймагы аркылуу электр энергиясын ташууну караган долбоорлордун даяр экенин белгилеген Алиев, баскынчылардан бошотулган Жабраил аймагында бул үчүн чоң трансформатордук борбор курулганын белгиледи.

Алиев Армениянын аймагында курула турган электр мамыларынын координаттарынын азербайжандык адистер тарабынан кылдаттык менен аныкталганын белгилеп, Ереван башкаруучулугунан бул темада акылдуу кадамдарды күткөндөрүн айтты. Армениянын азыркы энергетикалык инфраструктурасы көп жагынан эски атомдук станциядан көз каранды экенин жана бул абалдын олуттуу тобокелчиликтерди туудурганын белгилеген Алиев: "Армения муну биринчи кезекте өзүнө керектүү деп табышы мүмкүн. Анткени бүгүнкү күндө алардын негизги энергия булагы АЭС. Бул ТЭЦтин иштеши алардын колунда эмес. Экинчиден, бул ТЭЦ эскирген жана бүтүндөй ТЭЦ жакын арада жабыла турган коркунучтун булагы." Ал эскертти.

Транспорттон энергетикага чейин созулган гиганттык стратегиялык линия

Метсамор атомдук станциясы жабылса Армениянын олуттуу энергетика кризисине кабылышы мүмкүн экенин айткан Алиев Түркия менен Азербайжандын бул темада тынчсыздануусун эл аралык платформаларда байма-бай билдиргенин эске салды. Азербайжандын учурдагы энергетика линияларынын Орусия, Иран жана Грузия аркылуу Түркияга туташтырылганын белгилеген Алиев Зангезур аркылуу курула турган жаңы линиянын Армения үчүн да куткаруучу боло аларын белгиледи.

Алиев: «Армения аймагынан Нахчыванга, ал жерден Түркияга жана Европага чейин созула турган энергетикалык коридор кризис учурунда Армениянын энергетикалык системасынын аман калышын камсыздай алат.» деп баалады. Зангезур коридорунун көп өлчөмдүү түзүлүшүнө көңүл бурган Алиев долбоордун келечектеги чектерин төмөндөгү сөздөр менен белгиледи: Оптикалык була кабели, андан кийин электр линиялары, керек болсо мунай жана жаратылыш газ түтүктөрү да өтө алат. Ошондуктан, бүгүн биз Зангезур коридоруна кеңири көз караш менен карайбыз»