Брекситтин Улуу Британиянын экономикасына он жылдык таасири: терең талдоо

Улуу Британия Евробиримдиктен чыгууну чечкенине он жыл болду. Бул маанилүү кадамдын өлкөнүн 3 триллион фунт экономикасына тийгизген таасири дагы эле талкууланууда жана эксперттер Brexitтин кесепеттери убакыттын өтүшү менен топтоло турган басымды жаратат деп белгилешет.

Брекзит чечиминин тарыхы жана референдум процесси

Британия Евробиримдиктен чыгууну чечти 2012-жылдын 2012-июнунда болгон референдумдун жыйынтыгында. ЕБден чыгуу үчүн добуш берген шайлоочулардын саны. Бирок бул бөлүнүүнүн расмий процесси беш жылдан ашык убакытты алды. Brexitти колдогондор Британия Евробиримдиктин чегинен тышкары дагы күчтүү экономикалык өсүшкө жетише алат деп ишенишкен.

Брекзиттен кийинки экономикалык өнүгүүлөр

Брекзиттин он жылдык мезгилде Британ экономикасына тийгизген таасири дагы эле кызуу талкууланууда. Ipsos компаниясынын акыркы сурамжылоолоруна ылайык, британдыктардын 52% Евробиримдикке кайтууну каалайт. Бирок 33% каршы. Коомчулуктун 48% Brexit алар күткөндөн да жаман натыйжаларга ээ деп ойлосо, 9%ы гана жакшыраак деп эсептейт.

Британиянын Соода абалы жана ЕБ мамилелери

Улуу Британия Brexitтен кийин ЕБ менен болгон соодасында кээ бир бажы төлөмдөрүнөн бошотулганына карабастан, экспортчулар бажы жол-жоболоруна жана ар кандай тоскоолдуктарга даттанышат. Улуу Британиянын соода көлөмү 2025-жылдын апрель айынан 2026-жылдын апрелине чейин 1,9 триллион фунт стерлинг болуп катталды. Экспорт 941 миллиард фунт стерлинг, импорт болжол менен 989 миллиард фунт стерлингди түздү. Бул сооданын 860 миллиард фунту ЕБ менен жасалды.

Брекзиттин экономикалык өсүшкө тийгизген таасири

Брекзиттин Британия экономикасын 4 пайыздан 8 пайызга чейин кыскартканы билдирилди. Бул Стэнфорд университетинин анализине ылайык, 2025-жылга карата өлкөнүн ички дүң продукциясын 6% дан 8%га чейин кыскартты. Инвестициялар 12% дан 18%га чейин, жумуштуулук 3% дан 4%га чейин төмөндөдү, ошондой эле өндүрүмдүүлүк ушуга окшош темпте. Бул терс таасирлер Brexit процесси жараткан белгисиздик, суроо-талаптын азайышы жана ресурстарды бөлүштүрүүдөгү көйгөйлөр сыяктуу факторлордон келип чыккан.

Глобалдык өнүгүүлөр жана Brexitтин ролу

Ковид-19 пандемиясы, Орусия-Украина согушу жана башка эл аралык кризистер Улуу Британиянын экономикасына зыян келтирсе да, эксперттер Брекситтин өсүшүнүн басымын маанилүү деп эсептешет. Brexitтен улам инвестициялар потенциалдуу деңгээлинен 10% төмөн бойдон калууда деп болжолдонууда.

Эксперттердин пикирлери жана келечектеги күтүүлөр

Өкмөт институтунан Гилс Уилкс Brexit капысынан кыйроонун эмес, убакыттын өтүшү менен топтолгон экономикалык каталардын натыйжасы экенин белгилейт. Лондондогу Королдук Колледжден Джонатан Портес Brexitти “экономикалык алмашуу” катары аныктап, чыгымдардын өлчөмүнүн, алардын пайда болуу ылдамдыгынын жана кирешенин маанилүүлүгүн баса белгилейт. Брекситтен кийинки соода тоскоолдуктары Улуу Британиянын эң чоң соода өнөктөшү менен бизнес жүргүзүүнүн баасын жогорулатканы белгиленди.

Натыйжада Brexit Улуу Британиянын учурдагы экономикалык көйгөйлөрүн чечүүнү кыйындаткан. Өлкө инвестициянын аздыгы жана өндүрүмдүүлүктүн начар өсүшү сыяктуу кыйынчылыктарга туш болуп жатканы менен, кырдаал сооданын интенсивдүүлүгүн азайтуу жана инвестицияларды алсыратуу сыяктуу маселелер менен дагы татаалдашууда.