Газадагы айыл чарба каршылыгы: Дыйкандар жергиликтүү үрөн менен топуракка жашоо тартуулашууда

Газа тилкесиндеги чоң кыйроо аймактын эң маанилүү жашоо тармактарынын бири болгон айыл чарба секторун, ошондой эле жашоонун бардык тармагын катуу солкулдатты. Палестиналыктардын киреше булагы гана эмес, мекен менен болгон терең байланыштын жана жашоо күрөшүнүн символу болгон айыл чарбасы Израилдин системалуу кол салуулары астында жок болуу коркунучунда.

Айыл чарба жерлери согуштун көлөкөсүндө жок болду

Эки жылдан ашык убакыттан бери уланып келе жаткан зордук-зомбулук чабуулдары Газадагы айыл чарба инфраструктурасын жана анын туунду компанияларын кыйратты. Алынган маалыматтарга караганда, аймактагы айыл чарба жерлеринин 80 пайыздан ашыгы толук бузулган. Чабуулдарга чейин 93 миц гектарды тузген жашылча айдоо аянттары 4 миц гана гектарга чейин кескин кыскарды. Израил армиясы чегинген "Сары сызык" аймагынын артындагы эң түшүмдүү айыл чарба жерлерин басып алуу айдоо аянттарын 3 пайызга чейин кыскартты.

Бул чоң кыйроо дыйкандардын өндүрүштүк кубаттуулугун дээрлик нөлгө түшүрдү. Мурда 20 гектар жерге өндүргөн өндүрүүчү бүгүнкү күндө 500 чарчы метр тар аянтка айдоо жасай алса, 100 гектар жери барлар 1-1,5 гектардан гана түшүм алуу үчүн күрөшүп жатышат. Айыл чарба азык-түлүктөрүнүн жабылышы жана айдоо үчүн коопсуз аймактардын жоктугу Газа элин олуттуу азык-түлүк кризисине алып келет.

Чатырда корголгон жашоо: Жергиликтүү үрөн банкы

Үрөндөр, жер семирткичтер жана пестициддер сыяктуу негизги айыл чарба материалдарынын киришине толугу менен тыюу салынган бул мезгилде газалык дыйкандар өз жерлеринин өз ресурстарында чечим издеп жатышат. 2017-жылы Эл аралык Кызыл Крест комитетинин колдоосу менен Хан Юнис шаарынын Карара аймагында жергиликтүү үрөн банкын негиздеген фермерСалим Мухенна кол салуулардан улам көчүүгө мажбур болгон Дейр эл-Белах шаарында курган чатырында бул баалуу мурасты коргоо үчүн каршылык көрсөтүүдө.

Согушка чейин кампаларында 70 тонна сапаттуу буудай үрөнү болгон Мухенна бомбалоодо баарын жоготсо да багынган эмес. Бүгүнкү күндө ал баш калкалаган чатырында фасоль, арпа, кызыл буурчак (мексикалык буурчак), жүгөрү, шпинат, рукола, кымыз, петрушка, гибискус, кориандр жана дарбыз сыяктуу маанилүү жергиликтүү үрөндөрдү сактоону улантууда. Дыйкандардан чогулткан аз сандагы үрөндөрдү акырындык менен көбөйтүүгө жетишкен Мухенна ГМО гибрид уруктарына караганда жергиликтүү үрөндөрдүн кургакчылыкка, илдеттерге жана козу карындарга бир топ туруктуу экенин баса белгилейт.

Жергиликтүү үрөндөрдүн блокадага каршы күчү

Салим Мухенна 3 жылдан бери бир дагы чет элдик үрөндүн Газа тилкесине кирүүгө уруксат берилбегенин жана ата мекендик үрөндөрдүн элдин жашоосунда маанилүү роль ойногонун билдирди. Дыйкандар алып келген үрөндөрдү көбөйтүп, кайра бөлүштүрүшкөндөрүн айткан Мухенна чатыр чөйрөсү сактоого ыңгайсыз болсо да бул циклди үзгүлтүксүз улантууга аракет кылгандарын айтты.

Мухенна Израилдин өткөн 2000, 2008 жана 2012-жылдардагы кол салууларында башынан өткөргөн чоң көйгөйлөрдөн сабак алып, 2017-жылы бул үрөн банкын түзүүнү чечкендерин белгилеп, климаттын өзгөрүшү жана чексиз блокада алдында жергиликтүү үрөндөрдүн маанисине көңүлдөрдү бурду. Дыйканчылыктын Газанын кан тамыры болгонун жана эл аралык мекемелерден тез арада колдоо көрсөтүүгө чакырган Мухенна, кол салуулар толугу менен токтотулса Газа жерлеринде эгин иштетүү иштеринин тез арада кайра башталарын жана бул жерлердин кайрадан жандана турганын белгиледи.