Ирандын президенти Пезешкяндын Ормуз кысыгы боюнча сын билдирүүсү: Оман менен макулдашууга жетишилди

Иран президенти Масуд Пезешкян Нью-Делиде өткөн абройлуу БРИКС саммитинин алкагында India Today телеканалына атайын интервью берип, аймактык коопсуздук жана глобалдык тең салмактуулуктар тууралуу жаңыча билдирүү жасады. Пезешкян Жакынкы Чыгыштагы абалдын курчуп жаткан учурда чыгып суйледу; Ал коңшу өлкөлөр, өзгөчө Бириккен Араб Эмираттары (БАЭ), Сауд Арабиясы, Пакистан, Катар, Орусия жана Кытай менен эч кандай көйгөйү жок экенин баса белгиледи. Бирок Иран лидери АКШнын аймактагы аскерий базаларын Иранга каршы ыктымал кол салууларда колдонууга таптакыр каршы экендиктерин билдирип, анын өлкөсү эч качан согушту баштаган тарап болбогонун жана аймактагы өлкөлөр менен тынчтыкты камсыз кылуу үчүн ар кандай кызматташтыкка даяр экенин билдирди.

"БРИКС АКШнын санкцияларына каршы күчтүү калкан боло алат"

Президент Пезешкян дүйнөлүк экономикалык системадагы бир уюлдуулуктун бузулушу керектигине көңүл буруп, бул процессте БРИКСтин стратегиялык ролуна көңүл бурду. Мүчө өлкөлөрдүн өз ара өнүктүрө турган көз карандысыз соода, инвестиция жана экономикалык кызматташтык моделдеринин аркасында АКШнын бир тараптуу таңуулоосуна жана санкцияларына туруштук бере аларын белгилеген Пезешкян, бул процессте Жаңы Өнүгүү Банкынын (NDB) маанисине басым жасады. Улуттук банк аркылуу биргелешкен инвестициялардын колдоого алынышы мүмкүн экенин белгилеген Иран лидери бул кадамдардын өлкөлөрдүн АКШ экономикасына жана долларга болгон көз карандылыгын минимумга түшүрө турганын, муну менен көп уюлдуу жана адилеттүү дүйнөлүк тартиптин курулушуна салым кошо турганын белгиледи.

Ядролук курал боюнча айыптоолорго жооп: "Биз сүйлөшүүгө даярбыз, бирок багынбайбыз"

Месуд Пезешкян эл аралык коомчулуктун көңүл чордонунда болгон өзөктүк программа талкууларына да токтолуп, Ирандын өзөктүк курал жасоого аракет кылып жатат деген дооматтарын кескин түрдө четке какты. Тегеран башкаруучулугунун өзөктүк куралды жайылтпоо келишимине (NPT) толук берилгендигин жана эл аралык укуктун алкагында ар кандай конструктивдүү сүйлөшүүлөргө ачык экенин белгилеген Пезешкян өлкөсүнүн согушту каалабагандыгын, бирок аскердик кысымдарга эч качан баш ийбей турганын баса белгиледи.

Оман менен Ормуз кысыгынын коопсуздугу боюнча маанилүү меморандум

Глобалдык энергия менен камсыздоо жана деңиз транспортунун эң маанилүү транзиттик чекити болгон Ормуз кысыгынын келечеги тууралуу суроолорго жооп берген Пезешкян, аймактагы чыңалууну азайта турган жаңы өнүгүүнү бөлүштү. Ирандын Оман менен мурда дипломатиялык байланышта болгонун жана коопсуз өтүүнү камсыз кылуу үчүн белгилүү бир каттам боюнча келишимге жетишкенин түшүндүргөн Пезешкян, аймактагы араб өлкөлөрүнүн тышкы иштер министрлеринин эртең Оманда чогулуп, Ормуз жолу боюнча акыркы келишимге жетише турганын жарыялады. Бул жаңы жобонун расмий түрдө эл аралык деңиз уюмуна билдирилерин белгилеген Иран президенти : «Бул контекстте АКШ агрессиясын жана адилетсиз кол салууларын токтотконго чейин эл аралык укуктун алкагында каттам ачык бойдон кала берет»,-деди. Пезешкян кошуналары менен аймактык ырааттуулукту сактоо үчүн биргелешип иштөөгө чечкиндүү экендиктерин дагы бир жолу баса белгиледи.