Eýranyň prezidenti Pezeşkianyň Hormuz bogazy baradaky tankydy beýany: Oman bilen ylalaşyk gazanyldy

Nýu-Delide geçirilen abraýly BRICS sammitiniň çäginde "India Today" telewideniýesine ýörite söhbetdeşlik beren Eýranyň prezidenti Massud Pezeşkian sebit howpsuzlygy we global deňagramlylyk barada düýpli çykyş etdi. Pezeşkýan Eastakyn Gündogarda dartgynlylygyň güýçlenýän döwründe çykyş etdi; Goňşy ýurtlar, esasanam Birleşen Arap Emirlikleri (BAE), Saud Arabystany, Päkistan, Katar, Russiýa we Hytaý bilen hiç hili problemasynyň ýokdugyny aýtdy. Şeýle-de bolsa, eýran lideri, ABŞ-nyň sebitdäki harby bazalarynyň Eýrana garşy bolup biljek hüjümlerde ulanylmagyna düýbünden garşydyklaryny mälim etdi we öz ýurdunyň hiç haçan urşy başlatan partiýa bolmandygyny we sebitdäki ýurtlar bilen parahatçylygy üpjün etmek üçin ähli görnüşli hyzmatdaşlyga taýýardygyny aýtdy.

"BRICS ABŞ-nyň sanksiýalaryna garşy güýçli galkan bolup biler"

Prezident Pezeşkian dünýä ykdysady ulgamynda bir bitewiligiň bozulmalydygyny aýtdy we BRICS-iň bu işdäki strategiki roluna ünsi çekdi. Pezeşkýan, agza ýurtlaryň öz aralarynda ösdürjek garaşsyz söwda, maýa goýum we ykdysady hyzmatdaşlyk modelleriniň kömegi bilen ABŞ-nyň birtaraplaýyn girizilen sanksiýalaryna we sanksiýalaryna garşy durup biljekdigini mälim etdi, bu işde Täze Ösüş Bankynyň (NDB) ähmiýetini nygtady. Bilelikdäki maýa goýumlaryny NDB arkaly goldap boljakdygyny mälim eden eýran lideri, bu ädimleriň ýurtlaryň ABŞ-nyň ykdysadyýetine we dollara garaşlylygyny azaldyp, köp polýar we has adalatly dünýä tertibiniň gurulmagyna goşant goşjakdygyny aýtdy.

learadro ýaraglary baradaky aýyplamalara jogap: "Biz gepleşik geçirmäge taýýar, ýöne boýun egmeris"

Messud Pezeşkýan, halkara jemgyýetçiliginiň üns merkezinde durýan ýadro programmasy baradaky çekişmelere degip geçip, Eýranyň ýadro ýaragyny ösdürmäge synanyşýandygy baradaky aýyplamalary düýbünden ret etdi. Tähran administrasiýasynyň ýadro ýaragyny ýaýratmazlyk baradaky şertnama (NPT) doly ygrarlydygyny we halkara hukugynyň çäginde her dürli konstruktiw gepleşiklere açykdygyny mälim eden Pezeşkýan, ýurdunyň uruş islemeýändigini, ýöne harby basyşlar ýa-da ykdysady sanksiýalar sebäpli hiç haçan boýun egmejekdigini aýtdy.

Hormuz bogazy üçin Umman bilen möhüm Memorandum

Global energiýa üpjünçiliginiň we deňiz transportynyň iň möhüm tranzit nokady bolan Hormuz bogazynyň geljegi baradaky soraglara jogap beren Pezeşkýan sebitdäki dartgynlygy peseldýän täze ösüşi paýlaşdy. Eýranyň ozal Oman bilen diplomatik aragatnaşyk saklandygyny we howpsuz geçelgesini üpjün etmek üçin belli bir ugurda ylalaşyk gazanylandygyny düşündiren Pezeşkian, sebitdäki arap ýurtlarynyň daşary işler ministrleriniň ertir Ummanda duşuşjakdygyny we Hormuz ýoly barada gutarnykly ylalaşyga geljekdigini habar berdi. Bu täze düzgüniň halkara deňiz guramasyna resmi taýdan habar beriljekdigini mälim eden Eýranyň prezidenti: "Şu nukdaýnazardan, ABŞ agressiýasyny we adalatsyz hüjümlerini bes edýänçä, bu ugur halkara hukugynyň çäginde açyk bolar" -diýdi. Pezeşkiýan sebitdäki durnuklylygy saklamak üçin goňşulary bilen bilelikde işlemegi ýüregine düwendiklerini gaýtalady.