Мугла жана Эгей экспорттук локомотив: Балык өстүрүү өнөр жайынын чоң салымы

Түркиянын көгүлтүр мекенинен алынган суу азыктары өлкөнүн экономикасына жогорку кошумча нарк тартуулоону жана чет элдик валютаны алууну улантууда. Айрыкча Мугла башчылык кылган Эгей аймагы суу жана жаныбарлардан алынган азыктарды экспорттоодо лидерлигин бекемдөөдө. Эгей балык чарбасы жана жаныбарлардан алынган продукцияларды экспорттоочулар бирикмеси 2026-жылдын биринчи алты айында экспорт көрсөткүчтөрүн өткөн жылдын тийиштүү мезгилине салыштырмалуу 16 пайызга көбөйтүп, 949 миллион долларга жеткире алды.

Мугла деңиз азыктарын өндүрүү жана экспорттоо боюнча алдыңкы орунда

Түркиянын балык өстүрүү экспортунун эбегейсиз 35 пайызын жалгыз өзү ташыган Мугла Эгей аймагынын бул тармактагы күчүнүн эң чоң булагы. Эгей аймагы Түркиянын суу жана жаныбарлардан алынган азыктар экспортунун жарымын ишке ашырса, бул ийгиликтин артында Мугланын заманбап өндүрүш ишканалары турат. 2025-жылдын маалыматтарына караганда Мугладагы жалпы 170 миң тонна аквакультура өндүрүшүнүн 85 миң тоннасы экспорттолду жана шаардын экономикасына 745 миллион доллардык түз салым кошулду.

Эгей экспортчулар бирикмелери Түркия боюнча лидерлигин сактап калышты

Эгей балык жана жаныбарлардан алынган продукцияларды экспорттоочулар бирикмесинин президенти Уфук Атакан Демир сектордун учурдагы көрсөткүчтөрү тууралуу маанилүү билдирүүлөрдү жасады. Түркиянын аквакультура жана жаныбарлардан алынган продуктулар секторунун 2025-жылы жалпы экспорт көлөмү 4,04 миллиард долларга жеткенин белгилеген Демир: «Биздин бирикмебиз 1,84 миллиард долларлык экспорт менен Түркиянын жалпы көлөмүнүн болжол менен 45,5 пайызын өз мойнуна алды. Бул туруктуу өсүү тенденциясы 2026-жылдын биринчи жарымында дагы уланды. Экспортчулар бирикмелери 16 пайыздык өсүшкө жетишти». «949 миллион долларга жеттик. Ошентип өлкөбүздүн сектор экспортунун жарымы Эгей аймагынан жөнөтүлдү»,-деди.

Секторлордогу айырмаланган таблица жана келечектеги максаттар

Бирдик баанын жогорулашынын оң таасири менен Түркия боюнча балык өстүрүү экспорту 14 пайыз өсүп 1 миллиард 110 миллион долларга жетти. Жаныбарлардан алынган продуктылар тобунда субсекторлордо ар кандай динамика байкалган. Жумуртка өнөр жайы квоталардын көбөйүшү жана куш тумоосунан келип чыккан тоскоолдуктарды жоюу менен 287 миллион долларлык экспортко жетишип, 70 пайыз рекорддук өсүшкө жетишти. Бир тараптан канаттуулардын этинин экспорту киргизилген чектөөлөрдөн улам 41 пайызга азайып, 200 миллион долларга жетти. Сүт жана сүт азыктарынын экспорту 19 пайызга кыскарып, 153 миллион долларга чейин төмөндөгөн, себеби жергиликтүү чыгымдардын өсүшү дүйнөлүк рынокто атаандаштыкка жөндөмдүүлүктү алсыраткан. Бал экспортунда 5 пайызга бир аз төмөндөө катталып, 15 миллион доллар деңгээлине жетти.

Сектордун орто жана узак мөөнөттүү көз карашына токтолгон президентУфук Атакан Демир Түркиядагы аквакультура жана жаныбарлардан алынган продуктулар секторунун экспорт максатынын 2026-жылдын акырына карата 4,3 миллиард доллар экенин, 2030-жылдын көрүнүшүнүн 5 миллиард долларга жетиши экенин баса белгиледи.