Muğla we Ege eksport lokomotiw: Suw hojalygy pudagyndan uly goşant

Türkiyeň gök watanyndan alnan suw önümleri ýurduň ykdysadyýetine ýokary goşmaça baha bermegi we daşary ýurt walýutasyny gazanmagyny dowam etdirýär. Esasanam Muğlanyň ýolbaşçylygyndaky Ege sebiti suw önümlerini we haýwan önümlerini eksport etmekde öňdebaryjylygyny güýçlendirýär. Ege balykçylyk we haýwan önümleri eksportçylary birleşigi, 2026-njy ýylyň ilkinji alty aýynda eksport görkezijilerini geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 16 göterim ýokarlandyryp, 949 million dollara ýetdi.

Muğla deňiz önümlerini öndürmekde we eksport etmekde iň ýokarda

Türkiýäniň ekerançylyk eksportynyň 35 göterimini diňe özi alyp barýan Muğla, Ege sebitiniň bu ugurdaky kuwwatynyň iň uly çeşmesidir. Ege sebiti Türkiýäniň suw önümleriniň we haýwan önümleriniň eksportynyň ýarysyna göz ýetirse-de, bu üstünligiň arkasynda Muğlanyň häzirki zaman önümçilik desgalary dur. 2025-nji ýyldaky maglumatlara seretseň, Muğladaky jemi 170 müň tonna suw hojalygynyň 85 müň tonnasy eksport edildi we şäheriň ykdysadyýetine 745 million dollar gönüden-göni goşant goşuldy.

Ege eksportçylary birleşikleri Türkiýede liderligini saklaýar

Ege balykçylyk we haýwan önümleri eksport edijiler birleşiginiň prezidenti Ufuk Atakan Demir, pudagyň häzirki işi barada möhüm çykyş etdi. Türkiýanyň suw hojalygy we haýwan önümleri pudagynyň 2025-nji ýylda umumy eksport mukdary 4.04 milliard dollara ýetendigini mälim eden Demir, "Diňe assosiasiýamyz 1,84 milliard dollar eksporty bilen Türkiýäniň umumy mukdarynyň takmynan 45,5 göterimini öz üstüne aldy. Bu yzygiderli ýokarlanmak tendensiýasy 2026-njy ýylyň birinji ýarymynda dowam etdi. "949 million dollara ýetdik. Şeýlelik bilen, ýurduň eksportynyň ýarysy Egeý sebitinden iberildi".

Bölümlerdäki dürli tablisa we geljekdäki maksatlar

Türkiýede suw hojalygynyň eksporty 14 göterim ýokarlap, birlik bahalarynyň ýokarlanmagynyň oňyn täsiri bilen 1 milliard 110 million dollara ýetdi. Haýwan önümleri toparynda kiçi pudaklarda dürli dinamika syn edildi. Quumurtga senagaty, kwotanyň ýokarlanmagy we guş gribi sebäpli ýüze çykýan päsgelçilikleri aradan aýyrmak bilen 287 million dollarlyk eksporta ýetip, rekord derejede 70 göterim ösüş gazandy. Beýleki tarapdan, goýlan çäklendirmeler sebäpli guş etiniň eksporty 41 göterim azaldy we 200 million dollara çenli azaldy. Süýt we süýt önümleriniň eksporty, dünýä bazaryndaky bäsdeşlik ukybyny gowşadýan ýerli çykdajylaryň ýokarlanmagy netijesinde 19 göterim azaldy we 153 million dollara ýetdi. Bal eksportynda 5 göterim birneme peselip, 15 million dollara ýetdi.

Bu pudagyň orta we uzak möhletleýin göz öňüne getirişine salgylanyp, Prezident Ufuk Atakan Demir 2026-njy ýylyň ahyryna çenli Türkiýede suw hojalygy we haýwan önümleri pudagynyň eksport maksadynyň 4,3 milliard dollar, 2030-njy ýyldaky meýilnamasynyň bolsa 5 milliard dollara ýetmelidigini aýtdy.