НАТО саммитинде Чыгыш Европа лидерлеринин тарыхый "Орусия" чакырыгы: "Биз тоскоолдукту күчөтүшүбүз керек"

Брюсселде өтө турган НАТОнун мамлекет жана өкмөт башчыларынын 36-саммитинин алдында Чыгыш Европанын сынчыл актерлору маанилүү билдирүүлөрдү жасашты. Польшанын президенти Наврокки, Эстониянын премьер-министри Михал жана Литванын президенти Науседа альянстын мүчөлөрүн “биримдикке жана тоскоол болууга” чакырып, Орусиядан келип чыккан коопсуздук коркунучуна көңүлдөрдү бурушту. Лидерлер коргонуу бюджетин көбөйтүү жана трансатлантикалык байланыштарды чыңдоо зарылдыгын белгилешти.

Туруктуу база жана Польшадан АКШга күчтүү Трансатлантикалык билдирүү

Польшанын президенти Наврокки АКШнын президенти Дональд Трамптын Польша үчүн «улуу дос» экенин баса белгилеп, эки өлкөнүн ортосундагы аскердик кызматташтыктын тереңдетилиши керектигин белгиледи. Польшанын территориясында жайгашкан америкалык аскерлердин бар экендигине токтолуп, Наврокки: «Биз Польшада америкалык аскерлер үчүн туруктуу база түзүлүшүн каалайбыз»,-деди. Трампты НАТОнун «тиреги жана таянычы» катары сыпаттаган поляк лидери трансатлантикалык карым-катнаштардын альянстын келечеги жана күчү үчүн өтө маанилүү экенин белгиледи. Орусиянын президенти Владимир Путиндин аскердик күчүн каалаган убакта Борбордук жана Чыгыш Европа өлкөлөрүнө каршы колдонуу мүмкүнчүлүгү бар экенин эске салган Наврокки саммиттин негизги максатынын Орусияны артыкчылыктуу коркунуч катары кабыл алуу жана өз ара коргонууну бекемдөө экенин айтты.

Эстониянын премьер-министри Михал: "Коргоо чыгымдары көбөйүп, абадан коргонууга өтүшү керек"

Эстониянын премьер-министри Михал союздаш өлкөлөр коргонуу чыгымдарын кечиктирбестен көбөйтүүсү керектигин белгиледи. Орусиянын күчтүү коргонуу сызыгы менен гана туруштук бере аларын белгилеген Михал, Украинага аскердик жана каржылык жардам үчүн конкреттүү максаттарды аныктоонун маанилүү экенин белгиледи. Балтика деңизинде уланып жаткан НАТО машыгууларынын тоскоол факторун күчтөндүргөнүн белгилеген премьер-министр Михал : «НАТОнун чындыгында иштеп жатканын билем; деңиз операциялары жана аба полициясы миссиялары үзгүлтүксүз уланууда. Бүгүнкү саммит менен бул миссиялар күчтүү абадан коргонуу системасына айланат»деп айтты.

5-берене жана Ормуз кысыгы Литвадан чыгуу

Литванын президенти Науседа да Украинанын эркиндик күрөшүнө берилген колдоонун үзгүлтүксүз улануусу керектигин айтып, Европа өлкөлөрүнүн Орусия жана Беларустан келген гибриддик жана аскердик коркунучтарга туш болгонун айтты. Коопсуздук үчүн бюджеттин чоң бөлүгүн бөлүүгө даяр экендиктерин айткан Науседа социалдык жөлөкпул, пенсия сыяктуу ички талаптарды билгендерин, бирок коопсуздуксуз бул жыргалчылыктын корголо албастыгын баса белгиледи. НАТОнун жамааттык коргонууну кепилдеген 5-беренесинин маанилүүлүгүнө токтолгон Науседа : "5-берене боюнча кымындай да күмөн калтырбасак, Орусия биздин күчүбүздү сынап көрүүгө батына албайт. Бирок муну сөз менен кайталоо жетиштүү эмес, абадан коргонууну күчтөндүрүп, көбүрөөк каражат жумшап, бул маселени Европа Биримдиги (ЕБ) менен чечишибиз керек",- деди. Науседа ошондой эле Жакынкы Чыгыштагы чыңалууга тынчсыздануусун билдирип, керек болсо Ормуз кысыгына мина тазалоочу топторду жөнөтүү менен глобалдык коопсуздукка салым кошо аларын жарыялады.