NATO Sammitində Şərqi Avropa Liderlərinin tarixi “Rusiya” Çağırışı: “Biz çəkindirmə qabiliyyətini artırmalıyıq”

Brüsseldə keçiriləcək NATO-nun 36-cı Dövlət və Hökumət Başçıları Sammitindən əvvəl Şərqi Avropanın tənqidi aktorları mühüm bəyanatlar veriblər. Polşa prezidenti Nawrocki, Estoniyanın baş naziri Mixal və Litva prezidenti Nauseda alyans üzvlərinə “birlik və çəkindirmə” çağırışlarını təkrar edərək, Rusiyanın təhlükəsizlik təhdidlərinə diqqət çəkiblər. Liderlər müdafiə büdcələrinin artırılmasının və transatlantik əlaqələrin gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar.

Polşadan ABŞ-a Daimi Baza və Güclü Transatlantik Mesaj

Polşa Prezidenti Navroçki ABŞ prezidenti Donald Trampın Polşa üçün "böyük dost" olduğunu vurğulayaraq, iki ölkə arasında hərbi əməkdaşlığın dərinləşdirilməsinin lazım olduğunu bildirib. Polşa ərazisində yerləşdirilən amerikalı əsgərlərin olmasına toxunan Navrocki deyib: “Biz Polşada Amerika əsgərləri üçün daimi baza yaradılmasını istəyirik”. Trampı NATO-nun “sütun və dayağı” kimi xarakterizə edən Polşa lideri bəyan edib ki, transatlantik münasibətlər alyansın gələcəyi və gücü üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir. Rusiya prezidenti Vladimir Putinin istənilən vaxt Mərkəzi və Şərqi Avropa ölkələrinə qarşı hərbi gücündən istifadə etmək potensialına malik olduğunu xatırladan Navroçki sammitin əsas məqsədinin Rusiyanı prioritet təhlükə kimi qəbul etmək və qarşılıqlı müdafiəni gücləndirmək olduğunu bildirib.

Estoniyanın Baş naziri Mixal: "Müdafiə xərcləri artmalı, hava hücumundan müdafiəyə keçməlidir"

Estoniyanın Baş naziri Mixal qeyd edib ki, müttəfiq ölkələr gecikmədən müdafiə xərclərini artırmalıdır. Rusiyaya ancaq güclü müdafiə xətti ilə müqavimət göstərə biləcəyini ifadə edən Mixal, Ukraynaya hərbi və maliyyə yardımı üçün konkret hədəflərin müəyyən edilməsinin kritik olduğunu bildirib. Baltik dənizində davam edən NATO təlimlərinin çəkindirici faktoru gücləndirdiyini deyən Baş nazir Mişal, "Mən bilirəm ki, NATO həqiqətən işləyir; dəniz əməliyyatları və hava polisi missiyaları fasiləsiz davam edir. Bugünkü sammitlə bu missiyalar güclü bir hava hücumundan müdafiə sisteminə çevriləcək"dedi.

Maddə 5 və Hörmüz boğazının Litvadan çıxması

Litva Prezidenti Nauseda da Ukraynanın azadlıq mübarizəsinə verilən dəstəyin fasiləsiz davam etdirilməsi lazım olduğunu müdafiə edərək, Avropa ölkələrinin Rusiya və Belarusdan qaynaqlanan hibrid və hərbi təhlükələrlə üzləşdiyini bildirib. Təhlükəsizliyə büdcədən böyük pay ayırmağa hazır olduqlarını deyən Nauseda sosial müavinət, pensiya kimi daxili tələblərdən xəbərdar olduqlarını, lakin təhlükəsizlik olmadan bu rifahın qorunmayacağını vurğulayıb. NATO-nun kollektiv müdafiəyə zəmanət verən 5-ci maddəsinin əhəmiyyətinə toxunan Nauseda deyib: "5-ci maddə ilə bağlı zərrə qədər şübhə yaratmasaq, Rusiya gücümüzü sınamağa cəsarət etməyəcək. Ancaq bunu şifahi şəkildə təkrarlamaq kifayət deyil, hava hücumundan müdafiəni gücləndirməli, daha çox xərcləməli və Avropa İttifaqı (AB) ilə bu məsələni həll etməliyik". Nauseda Yaxın Şərqdəki gərginliklə bağlı narahatlığını da dilə gətirib və lazım gələrsə Hörmüz boğazına mina təmizləmə qrupları göndərməklə qlobal təhlükəsizliyə töhfə verə biləcəklərini açıqlayıb.