Ормуз кысыгындагы критикалык босого: Улуу Британиядан "олуттуу коркунуч" эскертүүсү жана Ирандын күчүн көрсөтүү

Америка Кошмо Штаттары менен Иран Ислам Республикасынын ортосунда жакында күчөгөн аскердик чыңалуу жана өз ара жооп чабуулдары глобалдык энергия ташуусунун жүрөгү болгон Ормуз кысыгын кайрадан чоң кризистин босогосуна алып келди. Аймактагы коопсуздук кырдаалынын алсыздыгы күчөгөндүктөн, эл аралык жүк ташуу линиялары сергек абалга келтирилди. Улуу Британиянын деңиз соодасы боюнча агенттиги (UKMTO) өзүнүн акыркы шашылыш билдирүүсүндө Ормуз кысыгындагы деңиз коопсуздугуна коркунучтун деңгээли "олуттуу" категорияда кала берээрин жарыялады.

Англиядан деңизчилерге маанилүү эскертүү: коопсуздук деңгээли "олуттуу"

UKMTO аймакта сүзүп жүргөн коммерциялык кемелер коопсуздук протоколдорун так аткаруусу керектигин баса белгиледи. Ирандын Ормуз кысыгын жабуу боюнча коркуткан билдирүүлөрүнөн кийин альтернативалуу өтмөктөр боюнча операциялык деталдар бөлүшүлдү. Билдирүүдө аймактагы түштүк жолунун активдүү колдонулушу мүмкүн экени жана бул линиянын кеңейип, эки тараптуу деңиз кыймылын эч кандай кыйынчылыксыз ишке ашыра турганы белгиленди.

Түштүк маршруту жана коопсуз өтүү протоколдору

Деңизчилер үчүн жарыяланган колдонмодо аймактагы аскерий элементтер тарабынан жасалышы мүмкүн болгон радио чалууларга даярдануу жана мүмкүн болгон мина коркунучу болгон аймактарга максималдуу көңүл буруу талап кылынды. UKMTO кеме мастерлерине Деңиз кызматташтыгы жана жүк ташуу боюнча жетекчилик (NCAGS) бөлүмү менен үзгүлтүксүз байланышта болууну жана белгиленген координациялык процедураларды аткарууну катуу сунуштады. Бирок NCAGS менен координациялоо мыйзамдуу милдет эмес экени жана кемелер эч кандай компетенттүү органдын уруксатысыз жана жол акысын төлөбөстөн түштүк каттамда эркин жүрө ала турганы айтылды.

Ирандан коркутуу: "Биз Ормуз кысыгын күч колдонуу менен коргойбуз"

Батыш союздаштарынын коопсуздук эскертүүлөрүнө карабастан, Тегеран фронтунан чыңалууну дагы күчөтө турган катаал билдирүү келди. Иран Ислам Кеңешинин Улуттук коопсуздук жана тышкы саясат комиссиясынын басма сөз катчысы Ибрахим Резаи Ормуз кысыгы боюнча эгемендик дооматтарын кайталады. Ризаи расмий билдирүүсүндө: «Биз Ормуз кысыгын күч колдонуу менен көзөмөлгө алдык, кайра күч колдонуу менен коргойбуз»,-деп аскерий кийлигишүүдөн баш тартпай тургандыктарын билдирди.

Дүйнөлүк мунай соодасынын болжол менен үчтөн бири өткөн бул маанилүү суу жолундагы кризис энергетикалык рыноктордо жана эл аралык дипломатияда терең тынчсызданууну жаратууда. Эксперттер аймактагы аскерий активдүүлүк көзөмөлдөн чыгып кетсе, дүйнөлүк камсыздоо кризиси башталышы мүмкүн деп эскертишүүдө.