Орусия менен Молдованын ортосундагы дипломатиялык кризис: Москвадан Кишиневго катаал нота

Чыгыш Европада тынчтык жок. Орусия менен Молдованын ортосундагы көптөн берки саясий тирешүү дипломатиялык кризиске айланды. Орусиянын Тышкы иштер министрлиги Молдованын Москвадагы элчиси Лилиан Дарийди полициянын кийлигишүүсү жана Кишиневдогу орус элчилигинин кызматкерлерине карата камоо коркунучу бар деген негизде министрликтин имаратына чакырып, нота берди. Дипломатиялык практиканы солкулдаткан бул окуя эки өлкөнүн мамилесин үзүлүүчү чекке алып келди.

Дипломатиялык плита кризиси жана Кишиневдогу болжолдуу күч колдонуу

Орусиянын Тышкы иштер министрлигинин расмий билдирүүсүнө караганда, кризистин очогу 19-июлда Кишиневдо жанды. Молдованын полициясы Орусиянын элчилигине тиешелүү кызматтык автобусту документтерди текшерүү шылтоосу менен токтотту. Унаанын дипломатиялык номурларын эч кандай юридикалык негизсиз алып салган Молдова полициясы элчиликтин кызматкерлерине физикалык күч колдонуп, кызматкерлерди камайбыз деп коркутушкан. Орусия элчилигинин мыйзамсыздыкка жол бербөө үчүн Молдованын Тышкы иштер министрлигинин кызматкерин окуя болгон жерге жөнөтүү өтүнүчү Кишинев администрациясы тарабынан жоопсуз калды. Бул окуя Москванын дипломатиялык деңгээлдеги эң катаал реакциясына алып келген биринчи этап болду.

Лейшени чек ара дарбазасында бир нече саатка созулган камоо коркунучу

Чыңалуу бул окуя менен эле чектелген эмес. Орусиянын Тышкы иштер министрлиги 20-июлдан 21-июлга караган түнү Леушени чек ара дарбазасында экинчи кризис болгонун, Молдовадан чыгып, Орусияга расмий дипломатиялык жүк ташыган орус элчилигинин кызматкерлери эч кандай мыйзамдуу себепсиз 4 сааттан ашык чек ара дарбазасында кармалганын билдирди. Дипломатиялык кол тийбестикке жана жүк коопсуздугуна каршы бул интервенция орус дипломатиясындагы акыркы тамчы болду.

Вена конвенциясын бузуу жана өз ара эскертүү

Ушул эки маанилүү окуядан кийин Орусиянын Тышкы иштер министрлиги Молдованын Москвадагы элчиси Лилиан Дарийди 21-июлда шашылыш код менен министрликке чакырды. Молдова бийлигинин мындай мамилеси 1961-жылдагы Дипломатиялык мамилелер жөнүндө Вена конвенциясын ачык бузуп жатканы элчи Дарийге орой сөздөр менен айтылды. Жолугушуунун жүрүшүндө кабыл алуучу мамлекеттер дипломатиялык өкүлчүлүктөрдүн өз милдеттерин коопсуз аткаруусу үчүн зарыл шарттарды камсыз кылууга, дипломатиялык адамдардын эркин жүрүү эркиндигин жана расмий адамдардын эркин жүрүү укугуна кепилдик берүүгө милдеттүү экендиги чечкиндүү түрдө эскертилди. Орус тарап элчи Дарийге бул чуулгандуу окуяларга өз ара принцибинин алкагында жооп кайтаруу укугун сактап турганын ачык билдирди.