Трамптын 5 миң долларлык шайлоо убадасы АКШны экиге бөлдү: Экономикалык жол же шайлоодогу пара алуубу?

Америка Кошмо Штаттарынын (АКШ) коомдук пикири Техаста өткөн Республикалык партиянын Улуттук конгрессинде мурдагы президент Дональд Трамптын таң калыштуу убадасы менен солкулдады. Трамп алдыдагы Конгресстин орто мөөнөттүү шайлоосунда Өкүлдөр палатасындагы республикачыларга жана Сенатка көпчүлүк добуш берсе, ар бир бойго жеткен америкалык жаранга 5 миң доллардан накталай акча төлөй турганын жарыялады. Бул сенсациялуу билдирүү өлкөдө экономикалык жактан да, юридикалык жактан да кеңири масштабдагы талкууну жаратты.

Либералдык жана консервативдик медиа бети өчүк

Трамптын убадасы америкалык медиада кескин поляризацияга алып келди. Либералдык медиа органдары мындай кадамдын максатка ылайыктуулугун катуу сынга алып, долбоор өлкөнүн экономикасына оор сокку урат деп ырасташууда. Талдоодо ар бир чоң кишиге 5 миң доллар берүү федералдык бюджетке 1,2 триллион доллардан ашык кошумча кара тешик пайда болору жана бул инфляцияны күчөтүү менен экономикалык тең салмактуулуктарды солкулдата турганы баса белгиленет. Экинчи жагынан, консервативдүү маалымат каражаттары бул кадамды мактап, бул жогорку инфляция жана каржылык кыйынчылыктар менен күрөшүп жаткан орточо америкалык үй-бүлөлөр үчүн каржылык колдоо болот деп ырасташты.

"Акционердин үлүшү" аналогиясы жана юридикалык аргументтер

Дональд Трамп конгресс трибунасында сүйлөгөн сөзүндө бул чоң төлөмдү кызыктуу окшоштуруу менен коргоду. Трамп сөз болуп жаткан акчалай колдоону чоң компаниялардын кирешесин акционерлерине “акция” (дивиденд) катары бөлүштүрүү менен салыштырып, америкалык жарандар да мамлекеттин өнөктөшү экенин кыйытты. Анткен менен юристтер менен саясат талдоочулар бул ыкмадан күмөн санашууда. Болжол менен 245 миллион чоң киши жашаган АКШда жалпы баасы 1,2 триллион доллардан ашкан бул төлөм мыйзам чегинде кандайча жайгаштырылары белгисиз бойдон калууда. Кээ бир көз карандысыз аналитиктер шайлоо алдында шайлоочуларга түздөн-түз накталай акча убада кылуу ачык эле “шайлоо парасы” болуп калышы мүмкүн жана бул олуттуу конституциялык тоскоолдуктарга алып келерин айтышат. Социалдык тармактардын колдонуучулары убаданын реалдуу эмес жана популисттик экенин айтышса, айрымдары бул акча экономикалык кризис шартында адам өмүрүн сактап калаарын айтышууда.

Саясий тарыхта биринчи жолу: Орто мөөнөттүү шайлоо алдындагы кезексиз Конгресс

АКШнын саясий салтында улуттук партиялардын конгресстери, адатта, партиялардын президенттикке расмий талапкерлерин жарыялоо үчүн президенттик шайлоо өткөрүлө турган жылдарда гана чогулат. Бирок Трамптын өткөн июнь айындагы кезексиз чакырыгы менен Республикалык партиянын Улуттук Конгрессин орто мөөнөттүү шайлоого чейин чакыруу чечими кабыл алынган. Бул жагдай Американын саясий тарыхында биринчи болуп саналат. Бул кадамы менен Трамп республикачылардын базасын орто мөөнөттүү шайлоого чейин толук консолидациялоону, шайлоочулардын мотивациясын жогорулатууну жана конгресстердеги көпчүлүктү сөзсүз түрдө кайтарып алууну максат кылууда.