Түркия-Кытай дипломатиялык мамилелерине 55 жыл: Элчи Үналдын баа берүүлөрү

Тарыхый Жибек Жолу жана Байыркы байланыштар

Азиянын батыш жана чыгыш четинде жайгашкан Түркия менен Кытайдын ортосундагы маданий жана соода карым-катнаштарынын тамырын Жибек жолу түзөт. Элчи Үнал бул жолдун эки өлкөнүн ортосундагы соодада гана эмес, маданий карым-катнаш жана технология трансфери сыяктуу тармактарда да көпүрө болуп кызмат кылаарын баса белгиледи. Үнал бул байыркы байланыштардын адамзаттын тилектештигин жана орток тагдырын бекемдегенин белгиледи.

Азыркы доордо көп өлчөмдүү кызматташтык

Акыркы 25 жылда дүйнөлүк экономикалык жана соодалык өнүгүүлөр Түркия менен Кытайдын ортосундагы карым-катнаштардын көп кырдуу өнүгүшүнө салым кошту. Үнал Кытайдын Түркиянын эң чоң соода өнөктөшү болуп калганын, эки өлкөнүн эл аралык аренада тынчтык жана өнүгүүнүн негизинде көз караштары окшош экенин белгиледи. Бул алкакта өз ара соода көлөмүнүн 50 миллиард доллардан ашканына көңүл бурду.

Дипломатиялык карым-катнаштардын маанилүү этаптары

Түркия Кытай Эл Республикасын 1971-жылы таанып, расмий түрдө дипломатиялык карым-катнаштарды курган. Үнал бул мезгилдеги эл аралык өзгөрүүлөрдүн, өзгөчө АКШ-Кытай жакындашуусу жана Кытайдын Советтер Союзунан кабыл алган коркунучтарынын карым-катнаштарга тийгизген таасирин баалады. Түркиянын бул процессте Кытайды таануусу эки тараптуу карым-катнаштардын бекемделишине чоң салым кошту.

Бүгүнкү карым-катнаштардын өнүгүшү

Дипломатиялык карым-катнаштар түзүлгөндөн кийин эки өлкөнүн ортосундагы байланыштар күндөн-күнгө күчөдү. Үнал Түркиянын Пекиндеги элчилигинин 1972-жылы ачылган имаратында дагы деле кызмат көрсөткөнүн, убакыттын өтүшү менен ачылган башка консулдуктар менен карым – катнаштардын тереңдегенин белгиледи. Өз ара аба байланыштары жана соода көлөмүнүн өсүшү кызматташтыктын канчалык деңгээлде өнүккөндүгүнүн көрсөткүчү катары көзгө урунат.

Келечекке көз салуу жана Орток максаттар

Президент Режеп Тайып Эрдоган менен Кытайдын төрагасы Си Цинпиндин жетекчилигинде эки өлкөнүн ортосундагы карым-катнаштарды көп кырдуу жана өнүккөн деңгээлге чыгаруу аракеттери уланууда. Үнал бул багытта байланыш, энергетика, жасалма интеллект жана жашыл экономика, ошондой эле саясий, экономикалык жана соода карым-катнаштары сыяктуу тармактарда прогресстин максатталганын белгиледи. Эл аралык маселелерде көз караштары окшош Түркия менен Кытай тынчтыкты жана ырааттуулукту сактоо үчүн орток позицияны карманышат.

Келечекте бул кызматташтыктар тереңдеп, жаңы тармактарга кеңейиши күтүлүүдө. Түркия-Кытай дипломатиялык мамилелеринин 55 жылдыгы өткөндүн мурасына жана келечекке болгон үмүткө толгон доорду билдирет.