7 Ülkeden Ortak İsrail Bildirisi: E1 Yasa Dışı Yerleşim Planını Derhal Geri Çekin!

İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Kanada, Hollanda ve Norveç, işgal altındaki Doğu Kudüs sınırlarında yer alan yasa dışı "E1" yerleşim projesi için inşaat ihalesi açan İsrail hükümetine ortak bir bildiriyle çok sert tepki gösterdi. Yapılan ortak yazılı açıklamada, uluslararası hukukun açıkça çiğnendiği vurgulanarak, söz konusu ihale kararının hiçbir şekilde kabul edilemeyeceği ilan edildi.

7 Ülkeden İsrail Hükümetine "İhaleleri Derhal İptal Edin" Çağrısı

Uluslararası toplumun, Batı Şeria'daki yasa dışı yerleşimlerin genişletilmesine uzun süredir kararlılıkla karşı çıktığı hatırlatılan ortak açıklamada, bu konudaki derin endişelerin hem diplomatik görüşmelerde hem de kamuoyu önünde defalarca dile getirildiği aktarıldı. Açıklamada, "E1 yerleşimi, Batı Şeria'yı bölerek ve Filistin topraklarının bölgesel bütünlüğüne telafi edilemez zararlar vererek iki devletli çözüm ihtimalini tamamen ortadan kaldıracaktır." uyarısında bulunuldu.

Uluslararası Şirketlere "İhaleye Girmeyin" Uyarısı

Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi kararlarıyla da defalarca teyit edildiği üzere, Batı Şeria'daki tüm İsrail yerleşimlerinin uluslararası hukuka göre yasa dışı olduğunun altı çizildi. Sivillere yönelik yerleşimci şiddetinin benzeri görülmemiş seviyelere ulaştığı ve Filistin ekonomisine ağır kısıtlamaların uygulandığı bu hassas dönemde, İsrail'in ihale hamlesinin bölgedeki istikrarsızlığı daha da derinleştireceğine dikkat çekildi.

Ortak bildiride, İsrail yönetimine yerleşim planlarını derhal geri çekme çağrısı yapılırken, küresel ölçekteki inşaat firmalarına da net bir uyarı yapıldı: "Şirketler, bu yasa dışı inşaat ihalelerine teklif vermeyi kesinlikle değerlendirmemelidir. Uluslararası hukukun ağır ihlallerine ortak olma riski dahil, karşı karşıya kalacakları hukuki yaptırımların ve itibari sonuçların farkında olmalıdırlar." Ayrıca açıklamaya imza atan yedi ülkenin, iki devletli çözüme dayalı, adil ve kalıcı bir barış vizyonuna bağlı kalmaya devam edeceği kaydedildi.

Filistin Topraklarını Bölmeyi Hedefleyen "E1 Projesi" Nedir?

Tarihsel olarak Doğu Kudüs'ün bir parçası olan ancak Ayrım (Utanç) Duvarı sebebiyle Batı Şeria sınırlarında kalan Filistin mahallesi Ayzeriye yakınlarındaki "Maale Adumim" Yahudi yerleşim birimini Batı Kudüs'e bağlamak amacıyla geliştirilen E1 Projesi, bölgedeki işgali kalıcı hale getirmeyi amaçlıyor. Proje kapsamında, 1999 yılında bölgede 4 binden fazla yasa dışı konut ve otel inşa etmek amacıyla 12 bin dönümlük Filistin toprağı gasp edilmişti.

Bağımsız bir Filistin Devleti'nin kurulmasını fiilen imkansız kılacağı belirtilen bu proje, geçmiş dönemlerdeki ABD yönetimlerinin uyguladığı yoğun baskılar nedeniyle dondurulmuştu. Ancak İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Batı Şeria'yı coğrafi olarak ikiye bölecek olan bu tartışmalı E1 Projesi'ni Eylül 2025'te resmen onaylamıştı. İsrail hükümeti, projeye ilişkin daha önce verdiği taahhütleri ihlal ederek ve itirazda bulunan taraflara önceden hiçbir bildirimde bulunmaksızın 1234 konutluk ilk ihale ilanını yayımlayarak yeni bir krizi tetiklemiş oldu.