ABD, Avrupa'dan 120 Milyon Varil Dizel Rezervi İstedi: İhracatı Durdurma Tehdidi

ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, ülkede rekor seviyeye ulaşan akaryakıt fiyatlarını düşürmek amacıyla Avrupa Birliği (AB) ülkelerinden önümüzdeki 6 ay boyunca stratejik rezervlerinden toplam 120 milyon varil dizel yakıtı piyasaya sürmesini talep etti. 3 Kasım'daki ara seçimler öncesinde artan ekonomik ve siyasi baskıyı hafifletmek isteyen Washington'ın, bu talebin karşılanmaması durumunda Avrupa'ya yönelik dizel ihracatını durdurabileceği belirtildi.

Reuters ve Der Spiegel'in haberlerine göre, ABD Enerji Bakanlığı tarafından Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanlığına gönderilen bir mektupla da iletilen bu talep, mart ayında Uluslararası Enerji Ajansı kapsamında kararlaştırılan küresel rezerv taahhütlerine ek olarak istendi. ABD yönetiminin, özellikle AB'nin 39 milyon tonluk stratejik dizel rezervinin yüzde 35'ini elinde bulunduran Almanya ve Fransa'nın daha önce verdikleri rezerv taahhütlerini yeterince yerine getirmediğini düşündüğü aktarıldı.

Avrupa'da İhracatın Durdurulması Endişesi

Washington'ın talebinin karşılanmaması halinde dizel ihracatını kesebileceği yönündeki mesajı Brüksel'de endişeyle karşılandı. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in ekibinin gelişmeleri endişeyle takip ettiği ve ABD ile üst düzey görüşmelerin başladığı bildirildi. Trump da 30 Eylül'de yaptığı açıklamada, dizel ihracatına yasak getirme seçeneğini değerlendirmeye devam ettiğini belirtmişti. AB Enerji Komiseri Dan Jorgensen ise daha fazla acil durum rezervinin piyasaya sürülmesi konusunu Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol ile görüştüklerini ancak henüz bir karar alınmadığını açıkladı.

Küresel Krizler ve Türkiye'ye Olası Etkileri

ABD'de dizelin galon fiyatının 6,53 dolarla rekor seviyeye çıkmasının arkasında küresel piyasalardaki sıkışıklık yer alıyor. İran'daki savaşın enerji arzında yarattığı kesintiler, Hürmüz Boğazı'ndaki sorunlar ve Ukrayna'nın Rus rafinerilerine yönelik saldırıları küresel dizel piyasasını daralttı. Tarım ve taşımacılık sektörlerini doğrudan etkileyen bu durum, yaklaşan seçimler öncesinde Trump yönetimi üzerinde siyasi baskı oluşturuyor.

Olası bir ABD ihracat kısıtlamasının, Avrupa'da ve dolayısıyla Akdeniz piyasasında motorin fiyatlarını sert şekilde yükseltebileceği öngörülüyor. Türkiye'de akaryakıt fiyatlarının belirlenmesinde uluslararası ürün fiyatları ve döviz kuru belirleyici olduğundan, Avrupa'da yaşanacak bir dizel şokunun Türkiye'nin ithalat maliyetlerini artırarak motorin fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.