ABD ve İran Arasında Tarihi Anlaşma İmzalandı

ABD ve İran arasındaki uzun süredir devam eden gerilimi sona erdiren 14 maddelik anlaşma, dün gece resmen imzalanarak tarihi bir adım atıldı. Anlaşma, ABD Başkanı Donald Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan tarafından dijital ortamda onaylandı. Trump, bu sırada Fransa Cumhurbaşkanı Emanuel Macron ile birlikte Versay Sarayı'nda düzenlenen bir etkinlikteydi. Beyaz Saray, anlaşmanın doğru olduğunu teyit ederken, İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, her iki liderin de belgeyi elektronik formatta imzalamayı kabul ettiğini belirtti. Bekayi, "Belgenin Farsça versiyonu İngilizce metinle uyumludur ve karşı tarafça da imzalanmıştır" şeklinde konuştu.

İran'dan Zafer Açıklaması

Anlaşmanın imzalanması öncesinde İran devlet televizyonu, İran Meclis ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf'ın röportajını yayımladı. Kalibaf, "Dünyanın en güçlü siyasi, ekonomik ve askeri gücü olan İsrail ile karşı karşıya geldik. Bu savaşın etkileri küresel ölçekte oldu. ABD ve İsrail'in belirlediği 9 hedefin hiçbirine ulaşmasına izin vermedik. ABD ve Siyonist rejimi yendik" dedi. Ayrıca, mevcut müzakerelerin önceki dönemlerden farklı olduğunu ve sahadaki zaferin müzakereye temel oluşturduğunu belirtti.

Trump'ın Sert Açıklamaları

Fransa'daki G7 Zirvesinde konuşan ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmanın kalıcı bir çözüm olmadığını vurgulayarak, "Bu uzlaşma ile İran nükleer silah sahibi olamayacak, petrol fiyatları savaş öncesi seviyelere düşebilir" dedi. Piyasaların olumlu bir seyir izlediğini belirten Trump, "Hürmüz Boğazı açılacak, kısmen açıldı ve yakında tamamen açılacak" ifadelerini kullandı. Trump, aynı zamanda mutabakatın hoşuna gitmemesi durumunda tekrar askeri müdahaleye başvurabileceğini dile getirdi.

Anlaşmanın Maddeleri

1. İran ve ABD, tüm cephelerde savaşın sona erdiğini ilan edecek ve birbirlerine karşı güç kullanmayacak.

2. Taraflar, birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterecekler.

3. Nihai anlaşma için en fazla 60 gün sürecek müzakereler yapılacak.

4. ABD, deniz ablukasını kaldıracak.

5. Hürmüz Boğazı ve bölgedeki gemi trafiği eski seviyelerine dönecek.

6. ABD ve müttefikleri, İran'ın yeniden yapılanması için en az 300 milyar dolarlık bir ekonomik kalkınma planı oluşturacak.

7. ABD, BM, UAEA ve diğer tüm yaptırımları kaldırmayı taahhüt edecek.

8. İran, nükleer silah üretmeyeceğini teyit edecek.

9. İran nükleer programını mevcut seviyede tutacak, ABD yeni yaptırım uygulamayacak.

10. ABD, İran'ın petrol ve petrokimya ürünleri üzerindeki kısıtlamaları kaldıracak.

11. İran'ın dondurulmuş varlıkları serbest bırakılacak.

12. Anlaşmanın uygulanmasını denetleyecek bir mekanizma kurulacak.

13. İran, 4, 5, 10 ve 11. maddelerin uygulanacağını gördükten sonra görüşmelere başlayacak.

14. Nihai anlaşma, BM Güvenlik Konseyi tarafından onaylanacak.

Sonuç ve Olası Gelişmeler

Tarihi nitelikteki bu anlaşma, Orta Doğu'da uzun süredir devam eden gerilimi azaltma potansiyeline sahip. İlerleyen günlerde anlaşmanın uygulanabilirliğine ilişkin nasıl adımlar atılacağı ve bölgeye etkileri dikkatle izlenecektir. Bu süreç, hem bölgesel hem de küresel barış için kritik bir dönemeç olarak değerlendiriliyor.