ABD ve İsrail'in İran'a Yönelik Stratejik Hamlesi: Barış Müzakereleri Nasıl Şekilleniyor?

ABD ve İsrail arasında 28 Şubat'ta patlak veren kriz, İran ile olan çatışmanın sona erdirilmesine yönelik barış görüşmeleriyle karmaşık bir süreç izlemeye devam ediyor. Bu görüşmelerin kısa vadede sonuçlanması beklenmezken, Washington'ın Tahran'a daha sert şartlar içeren yeni bir öneriyle cevap verdiği bildiriliyor.

Trump'ın Sert Hamlesi ve Anlaşma Taslağı

New York Times'ın haberine göre, eski ABD Başkanı Donald Trump, İran ile savaşı sonlandırmaya yönelik anlaşma çabaları dahilinde daha sıkı koşullara sahip bir anlaşma taslağını Tahran'a gönderdi. İsmi açıklanmayan yetkililer, Trump'ın taslak üzerinde yaptığı değişiklikler sonrasında İran'a yeniden değerlendirmeye sunduğunu belirtiyor. Öne çıkan maddeler arasında İran'a ait varlıkların dondurulmasının kaldırılması gibi unsurlar yer alıyor ki bu da Trump'ın hoşnutsuzluğuna neden olmuş gibi görünüyor.

ABD-İran Anlaşmazlığında Kritik Maddeler

Axios'un haberine göre, ABD'li yetkililer, Trump'ın anlaşmanın hızla sonuçlanmasını arzuladığını fakat İran'ın nükleer materyalleri ile ilgili maddelerin daha sağlamlaştırılması gerektiğini düşündüğünü dile getiriyor. Trump, anlaşmanın hızlı bir şekilde sonuçlanması için baskı yaparken, İran'ın nükleer programına dair daha güçlü güvenceler talep ediyor.

İran'ın Tepkisi: Güven Krizi

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, düşmanları tarafından verilen sözlere ve vaatlere güven olmadığını ifade etti. İran devlet medyasına göre, Galibaf, İran halkının haklarının güvence altına alındığına dair kesinlik sağlanmadıkça ABD ile bir anlaşmaya varılmayacağını belirtiyor.

Galibaf, somut kazanımlar elde edilmeden herhangi bir yükümlülüğün yerine getirilmeyeceğini ve İran halkının haklarının korunması gerektiğini vurguladı. Anlaşmazlıkların çözümünün kesin güvenceye bağlı olduğunu yineledi.

Trump'ın Aşırı Talepleri ve Diplomasi Krizi

İran'ın dini lideri Mücteba Hamaney'in danışmanı ve Devrim Muhafızları eski komutanı Tümgeneral Muhsin Rızai, Trump'ın deniz ablukasını devam ettirme gibi aşırı taleplerinin diplomasiye ihanet anlamına geldiğini söyledi. Rızai, Trump'ın taleplerinin kabul edilemez olduğunu ifade etti.

Trump'tan Nükleer Güvence İddiası

ABD Başkanı Trump, Fox haber kanalına verdiği röportajda, İran'ın nükleer silah geliştirmeyeceğine dair garanti aldığını iddia etti. Aksi bir senaryoda askeri seçeneklerin tekrar gündeme gelebileceğine işaret eden Trump, "Acele etmiyoruz, istediğimizi yavaş ama emin adımlarla elde ediyoruz. Eğer bu mümkün olmazsa, başka yolları değerlendireceğiz" dedi.

Irak'tan Alınan Dersler ve İran Stratejisi

Trump, İran'a yönelik askeri operasyonlarda ülkenin düzenli ordusunu hedef almadıklarını belirterek, bir ülkenin askeri yapısını tamamen yok etmenin hata olduğunu dile getirdi. "Irak tecrübesini tekrarlamak istemedik," diyen Trump, geçmişteki Irak politikasını eleştirdi.

"Bir ülkenin tüm kurumlarını ve ordusunu yok etmek, o ülkenin kendini yeniden inşa etmesini 40 yıl boyunca engelliyor," ifadelerini kullanan Trump, İran operasyonda bu hataya düşmediklerini savundu.

ABD'nin Ticari Gemiyi Vurması

ABD ordusu, İran limanlarına uygulanan ablukayı delmeye çalışan bir ticari gemiyi durdurduğunu duyurdu. ABD Merkez Komutanlığı'na göre, Gambiya bayraklı "Lian Star" adlı gemi, İran limanına girmeye çalışırken Amerikan güçleri tarafından uyarıldı ve makine dairesine füze atılarak durduruldu.

İsrail'den Lübnan'a Yönelik Saldırı Çağrısı

İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, Başbakan Binyamin Netanyahu'ya, Lübnan'ın başkenti Beyrut'un güneyindeki Dahiye'yi yerle bir etme çağrısında bulundu. İsrail ordusu ile Hizbullah arasında artan çatışmalara dikkat çekerek, "Dahiye'yi yerle bir etmeliyiz" dedi.

Netanyahu'nun Dışlanmışlık Hissi

İsrail hükümetine yakın kaynaklar, Başbakan Netanyahu'nun, ABD ile İran arasındaki barış görüşmelerinde ülkesinin etkisinin sınırlı kaldığını kabul ettiğini, kendisini "oyun dışı kalmış" hissettiğini belirtti. İran rejimini hedef alan saldırı taleplerinin Beyaz Saray'da karşılık bulmadığı ifade ediliyor.

Netanyahu, masadaki anlaşmanın Tel Aviv'in kırmızı çizgilerini yeterince kapsamadığını düşünüyor. Özellikle zenginleştirilmiş uranyum, balistik füze programı ve bölgesel vekil güçler konularında endişeler mevcut.

Sonuç ve Gelecekteki Olası Gelişmeler

ABD ve İran arasında süregelen karmaşık barış müzakereleri, uluslararası siyasette derin etkiler yaratmaya devam ediyor. Gelecek dönemde bu görüşmelerin ne yönde ilerleyeceği ve tarafların nasıl bir çözüm bulacağı dikkatle izleniyor. Tahran ve Washington arasındaki bu kritik süreç, bölgesel ve küresel dengeleri etkileyecek potansiyel taşımaktadır.