ABD'nin Raporu: Türkiye'ye Ek Vergiler Yolda Olabilir

ABD Ticaret Temsilciliği (USTR) tarafından 2 Haziran'da yayımlanan 98 sayfalık kapsamlı rapor, Türkiye de dahil olmak üzere 60 ekonomiyi mercek altına aldı. Raporda, zorla çalıştırmanın küresel ticarette haksız rekabet yarattığına dikkat çekilerek, bu durumun uluslararası ticaretin dengelerini nasıl etkilediği ele alındı. Türkiye'nin de aralarında yer aldığı 54 ülkenin, zorla çalıştırmayla ilgili hem yasal düzenleme hem de uygulama açısından eksiklik taşıdığı belirtildi.

Yasal Düzenlemeler ve Uygulama Eksiklikleri

Rapor, Türkiye'yi, Çin, Japonya, Güney Kore, İngiltere, Vietnam ve Bangladeş gibi ülkelerle birlikte, zorla çalıştırılarak üretilen malların ithalatına yönelik etkin bir yasak getirmeyen ülkeler arasında sıralıyor. USTR, bu ülkelerin yasal düzenlemelerdeki ve uygulamalardaki eksikliklerinden dolayı eleştiriliyor. ABD'nin bu konuda daha sert önlemler almayı planladığı, bu ülkelerden ithalatı sınırlayarak sorunun çözülmesi için adımlar atılacağı belirtiliyor.

Zorla Çalıştırmanın Etkileri ve Sektörel Analiz

USTR'nin raporu, özellikle tekstil, hazır giyim ve ayakkabı sektörlerinde zorla çalıştırma kaynaklı risklerin altını çiziyor. ABD Gümrük ve Sınır Koruma Birimi'nin (CBP) 55 'Withhold Release Order' ve 8 'Finding' kararı bulunduğu, bunların altısının doğrudan bu sektörleri kapsadığı ifade ediliyor. Ayrıca, tarımdan elektroniğe kadar birçok sektöre yayılan bu risklerin, küresel tedarik zincirlerinde haksız rekabete yol açtığı vurgulanıyor.

İmalat Sanayinde Zorla Çalıştırma

Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) verilerine dayandırılan analizde, zorla çalıştırmadan elde edilen yıllık yasa dışı kazancın 63,9 milyar dolar olduğu, bunun önemli bir bölümünün imalat sektöründen kaynaklandığı belirtiliyor. Raporda, zorla çalıştırma ile üretilen pamuğun, iplik, kumaş ve hazır giyim ürünlerinde kullanıldığının ve bunun da tedarik zincirlerinde haksız rekabete yol açtığının altı çiziliyor.

Ek Gümrük Vergileri ve Türkiye'ye Etkileri

Rapora göre, düşük işgücü standartları, ülkelerin rekabet avantajını yapay biçimde artırıyor ve diğer ülkeleri de standartlarını düşürmeye zorluyor. Bu bağlamda USTR, Türkiye gibi ülkeler için yüzde 12,5 oranında ilave gümrük vergisi öneriyor. Ancak, tekstil ve hazır giyim ürünleri için özel bir sistem üzerinde çalışıldığı, daha düşük tarifelerin uygulanabileceği belirtiliyor. Kamuoyu görüşlerinin alınmasına devam ediliyor ve nihai kararın Temmuz ayında verilmesi bekleniyor.

Kamuoyu ve Sektörün Tepkileri

USTR'nin raporu, özellikle emek yoğun sektörler açısından önemli yankı uyandırdı. ABD'nin yıllık yaklaşık 1 milyar dolarlık Türk tekstil ve hazır giyim ithalatı ile deri ve ayakkabı ürünleri ticareti göz önüne alındığında, sürecin Türkiye'yi nasıl etkileyeceği merak konusu. Türkiye, soruşturma sürecine dahil edilen ülkeler arasında yer alıyor.

Önerilen Ek Vergiler ve Gelecekteki Adımlar

USTR, 12 Mart 2026'da başlattığı soruşturma kapsamında, 28 Nisan-1 Mayıs tarihleri arasında kamuya açık duruşmalar düzenledi ve çeşitli paydaşların görüşlerini aldı. Raporda, Türkiye'nin de aralarında bulunduğu ülkelere ek gümrük vergileri önerildi. Temmuz ayında, önerilen vergilere ilişkin kamuoyu görüşlerinin alınması ve ilave duruşmalar yapılması öngörülüyor.

Bu süreç, ABD'nin zorla çalıştırma konusundaki kararlılığını ve uluslararası ticarette daha adil bir ortam yaratma çabalarını yansıtıyor. Türkiye bu süreçte nasıl bir yol izleyecek, alınacak kararlar ülkenin ekonomisini nasıl etkileyecek, ilerleyen dönemde netlik kazanacak.