Kıtadaki Temiz Pişirme Sorunu ve Yıllık 800 Bin Erken Ölüm

IEA tarafından hazırlanan Afrika'da Temiz Pişirmeye Evrensel Erişim raporuna göre, kıtada bir milyar insan temiz pişirme yöntemlerine erişimden yoksun durumda.

Ailelerin çoğu, odun, kömür ve tezek gibi kirletici yakıtlarla pişirme yaparak, ev içi hava kirliliği ve buna bağlı hastalıklar nedeniyle yılda 800 binden fazla erken ölüme neden oluyor.

Özellikle kadınlar ve çocuklar bu durumdan ciddi şekilde etkileniyor, sağlık ve toplumsal cinsiyet eşitliği üzerinde derin etkiler bırakan bu durumun çözülmesi gerekiyor.

15 Yıl İçinde Evrensel Erişim Mümkün

Afrika ülkeleri diğer gelişmekte olan ekonomilerdeki ilerlemeyi yakalayabilirse, temiz pişirme çözümlerine 2040 yılına kadar evrensel erişim sağlanabilir. Uygun politikalar ve yatırımlarla, Sahra Altı Afrika bu hedefe 15 yıl içinde ulaşabilir.

Hedefe ulaşmak için 2040'a kadar toplamda 37 milyar dolar yatırım yapılması gerekiyor ki bu, yıllık 2 milyar doların altında bir miktara ve mevcut enerji yatırımlarının yüzde 0,1'inden daha az bir değere denk geliyor.

Kentsel ve Kırsal Bölgelerde Farklı Erişim Stratejileri

Plan kapsamında, kentsel alanlarda 2035 yılına kadar neredeyse evrensel erişim sağlanması hedefleniyor. Kırsal alanlarda ise erişim, 2030'lar boyunca kademeli olarak artarak genişletilecek. Bu strateji ile her yıl 80 milyon kişinin temiz pişirme çözümlerine ulaşması ve bu hızla ilerlenmesi, mevcut erişim oranını yedi katına çıkarabilecek.

Jeopolitik Belirsizlikler ve Uluslararası İşbirliğinin Önemi

IEA Başkanı Fatih Birol’a göre, jeopolitik belirsizlikler uluslararası işbirliğini zorlasa da, temiz pişirme çözümlerine erişim eksikliği, çözülmesi gereken önemli adaletsizliklerden biri olarak öne çıkıyor. Geçen yıl düzenlenen Afrika'da Temiz Pişirme Zirvesi'nde verilen taahhütlerle birlikte, 2025 yılı Afrika için belirleyici bir dönüm noktası olabilir.

Tanzanya'nın Politikaları ve Ortaklıkların Önemi

Tanzanya Cumhurbaşkanı Samia Suluhu Hassan, toplumun en kırılgan kesimlerini desteklemek için yeni politikalar geliştirdiklerini ancak dünyanın desteğiyle bu hedeflere ulaşabileceklerini belirtiyor.

Geçen yılki zirvede, Afrika'da temiz pişirme çözümleri için kamu ve özel sektör tarafından 2,2 milyar dolarlık taahhüt verilirken, bu miktarın 470 milyon dolardan fazlası kullanılmış durumda. .

Kaynak: AA