Anayasa Mahkemesi, Aydınlık Geleceğin Partisi’nin 2021 yılı mali denetiminde Hazineye irat kararı verdi

Anayasa Mahkemesi, 26 Mart 2026 tarihinde aldığı 2026/52 sayılı kararla, Aydınlık Geleceğin Partisi’nin 2021 yılı kesin hesaplarına yönelik mali denetim sürecini tamamladı. Yapılan incelemeler neticesinde, partinin 2021 yılına ait gelir ve gider toplamının 85.015 TL olduğu belirlenirken, harcamaların bir kısmının yasal mevzuata uygun şekilde belgelendirilemediği tespit edildi.

Siyasi partilerin mali denetimi, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu kapsamında Anayasa Mahkemesi tarafından gerçekleştirilmektedir. Partiler, yaptıkları harcamaları fatura veya fatura yerine geçen belgelerle tevsik etmekle yükümlüdür. Mücbir sebeplerle belgelerin asıllarının temin edilemediği durumlarda ise ilgili belgeleri düzenleyenlerden alınacak tasdikli örneklerin sunulması zorunluluğu bulunmaktadır. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda, belgelendirilemeyen gider miktarınca parti mal varlığının Hazineye irat kaydedilmesi yasal bir zorunluluktur.

Anayasa Mahkemesi, Aydınlık Geleceğin Partisi Genel Merkezi'nin 2021 yılı kesin hesabında yer alan harcamaların bir bölümünün, Ankara 5. Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından "zayi" olduğu tespit edilen defter ve belgelere dayandığını inceledi. Mahkeme, defterlerin kaybolmasında kasıt bulunmadığına dair yerel mahkeme kararını değerlendirse de, harcamaların fatura veya tasdikli örneklerle tevsik edilmediği sonucuna vardı. Bu doğrultuda, 33.750 TL tutarındaki belgelendirilemeyen harcama için yasal yaptırım uygulanmasına hükmedildi.

Siyasi partilerin mali disiplin süreçleri, şeffaflık ve hesap verilebilirlik ilkeleri çerçevesinde yürütülmektedir. Anayasa Mahkemesi, 2021 yılı kesin hesabında gösterilen toplam 85.015 TL'lik gelir ve giderin, Hazineye irat kaydedilen miktar dışındaki kısmının 2820 sayılı Kanun'a uygun, denk ve doğru olduğunu onaylamıştır.

Ne değişti?

• Aydınlık Geleceğin Partisi'nin 2021 yılı kesin hesabında belgelendirilemeyen 33.750 TL tutarındaki harcama, Hazineye irat kaydedildi.
• Partinin 2021 yılına ait toplam 85.015 TL'lik gelir ve giderinin geri kalan kısmı yasal mevzuata uygun ve denk kabul edildi.

Kimleri ilgilendiriyor?

Bu karar, Aydınlık Geleceğin Partisi yönetimini, partinin mali işlerinden sorumlu birimlerini ve siyasi partilerin mali denetim süreçlerini düzenleyen mevzuatın uygulanmasından sorumlu olan Anayasa Mahkemesi ile Sayıştay Başkanlığı'nı doğrudan ilgilendirmektedir.

Yürürlük

Metinde yürürlük tarihi belirtilmemiştir.

Çıkarılacak sonuç

Anayasa Mahkemesi'nin kararı, siyasi partilerin mali kayıtlarını tutma ve harcamalarını belgelendirme konusundaki sorumluluklarının, mücbir sebepler (hırsızlık, kaybolma vb.) öne sürülse dahi devam ettiğini göstermektedir. Yerel mahkemelerden alınan "zayi belgesi" defterlerin kaybolduğunu hukuken kanıtlasa da, harcamaların doğruluğunu ispat etme yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır.

Bu durum, siyasi partilerin mali yönetim süreçlerinde sadece defter tutmanın yeterli olmadığını, harcama belgelerinin yedeklenmesi ve muhafaza edilmesinin hukuki açıdan kritik bir zorunluluk olduğunu ortaya koymaktadır. Belgelendirme eksikliği, partilerin mal varlıklarının doğrudan Hazineye devredilmesi gibi ağır mali yaptırımlarla sonuçlanmaktadır.

Muhtemel etkiler

Karar, diğer siyasi partiler için mali kayıtların dijital ortamda yedeklenmesi ve fiziksel belgelerin tasdikli kopyalarının saklanması konusunda bir uyarı niteliği taşıyabilir. Benzer şekilde, mali denetim süreçlerinde "mücbir sebep" savunmasının, harcama belgelerinin eksikliğini gidermede tek başına yeterli olmayacağı hususu, parti yönetimlerinin mali süreçlerini daha titiz yönetmelerine neden olabilir.

Ayrıca, Aydınlık Geleceğin Partisi'nin mal varlığından yapılacak bu kesinti, partinin mevcut bütçe dengesini ve gelecekteki faaliyetlerini etkileyebilir. Benzer mali sorunlar yaşayan diğer siyasi yapılar için de Anayasa Mahkemesi'nin bu içtihadı, denetim süreçlerinde emsal teşkil edebilir.