Konstitusiýa kazyýeti, “Bright Future” partiýasynyň 2021-nji ýyldaky maliýe barlagynda Gazna girdejisini tölemek barada karar berdi

2026-njy ýylyň 26-njy martynda kabul edilen 2026/52 belgili karar bilen, Konstitusiýa kazyýeti "Bright Future" partiýasynyň 2021-nji ýyldaky soňky hasaplary üçin maliýe barlag işini tamamlady. Gözlegleriň netijesinde tarapyň 2021-nji ýyldaky umumy girdejisiniň we çykdajylarynyň 85,015 TL bolandygy, käbir çykdajylaryň kanuny kanunlara laýyklykda resminamalaşdyrylyp bilinmejekdigi anyklandy.

Syýasy partiýalaryň maliýe barlagy, Konstitusiýa kazyýeti tarapyndan 2820-nji belgili Syýasy partiýalar kanunynyň çäginde amala aşyrylýar. Taraplar çykdajylaryny hasap-fakturalar ýa-da hasap-fakturalaryň ornuny tutýan resminamalar bilen resminamalaşdyrmaga borçly. Güýçli ýeňip bolma sebäpli resminamalaryň asyl nusgasyny alyp bolmaýan ýagdaýlarda, degişli resminamalary berijilerden alnan kepillendirilen nusgalary tabşyrmak hökmandyr. Bu borçlar ýerine ýetirilmese, tarap emläklerini resminamasyz çykdajylaryň mukdaryna Gazna girdeji hökmünde hasaba almak kanuny borçdyr.

Konstitusiýa kazyýeti, "Bright Future" partiýasynyň baş edarasynyň 2021-nji ýyldaky soňky hasabyna girizilen käbir çykdajylaryň Ankara 5-nji raýat parahatçylyk kazyýeti tarapyndan "ýitirilmegi" kesgitlenen kitaplara we resminamalara esaslanandygyny barlady. Kazyýet ýerli kazyýetiň kitaplary ýitirmek niýetiniň ýokdugyna baha beren hem bolsa, çykdajylaryň hasap-faktura ýa-da tassyklanan nusgalary bilen resminamalaşdyrylmady diýen netijä geldi. Şoňa laýyklykda, resminamasyz çykdajylary 33,750 TL.

üçin kanuny sanksiýalar girizmek kararyna gelindi.

Syýasy partiýalaryň maliýe düzgün-nyzam prosesi aç-açanlyk we jogapkärçilik ýörelgeleriniň çäginde amala aşyrylýar. Konstitusiýa kazyýeti, 2021-nji ýylyň soňky hasabynda görkezilen 85,015 TL-iň umumy girdejisiniň we çykdajylarynyň, Gazna girdejisi hökmünde hasaba alnan mukdardan başga, 2820-nji Kanuna laýyklykda deňdigini we dogrudygyny tassyklady.

Näme üýtgedi?

• “Bright Future” partiýasynyň 2021-nji ýyldaky soňky hasabynda dokumentleşdirip bolmaýan 33,750 TL çykdajylary Gazna girdejisi hökmünde hasaba alyndy.
• Tarapyň umumy girdejisiniň we 2021-nji ýyl üçin 85,015 TL çykdajylarynyň galan bölegi kanuny kadalara laýyklykda we şoňa meňzeş hökmünde kabul edildi.

Kime degişlidir?

Bu karar, "Açyk gelejek" partiýasynyň, partiýanyň maliýe işlerine jogapkär bölümleriň we syýasy partiýalaryň maliýe barlag amallaryny kadalaşdyrýan kanunlaryň ýerine ýetirilmegine jogapkär Konstitusiýa kazyýetiniň we Hasap kazyýetiniň ýolbaşçylaryna gönüden-göni degişlidir.

täsirlilik

Netijeli senesi tekstde görkezilmedi.

Netije

Konstitusiýa kazyýetiniň karary, syýasy ýeňillikleriň (ogurlyk, ýitirim bolmak we ş.m.) öňe sürlen halatynda-da, maliýe partiýalarynyň maliýe hasabatlaryny ýöretmek we çykdajylaryny resminamalaşdyrmak jogapkärçiliginiň dowam edýändigini görkezýär. Localerli kazyýetlerden alnan "ýitgi şahadatnamasy" kitaplaryň ýitirilendigini kanuny taýdan subut etse-de, çykdajylaryň takyklygyny subut etmek borjuny aradan aýyrmaýar.

Bu ýagdaý, syýasy partiýalaryň maliýe dolandyryş işlerinde diňe kitap saklamagyň ýeterlik däldigini, çykdajy resminamalaryny ätiýaçlandyrmak we gorap saklamak möhüm kanuny borç bolup durýandygyny görkezýär. Resminamalaryň ýoklugy, taraplaryň emläklerini gazna gönüden-göni geçirmek ýaly agyr maliýe sanksiýalaryna sebäp bolýar.

Mümkin täsirler

Bu karar, beýleki syýasy partiýalara maliýe ýazgylaryny sanly görnüşde ätiýaçlandyrmak we fiziki resminamalaryň tassyklanan nusgalaryny saklamak barada duýduryş bolup biler. Edil şonuň ýaly-da, maliýe barlag işlerinde "güýçli ýeňip bolmajak" goranyş, çykdajy resminamalarynyň ýoklugyny aradan aýyrmak üçin özbaşdak ýeterlik bolmazlygy partiýa administrasiýalarynyň maliýe amallaryny has içgin dolandyrmagyna sebäp bolup biler.

Mundan başga-da, “Bright Future” partiýasynyň emläklerinden bu aýyrma partiýanyň häzirki býudjet balansyna we geljekdäki işlerine täsir edip biler. Konstitusiýa kazyýetiniň bu hukugy, şuňa meňzeş maliýe kynçylyklaryny başdan geçirýän beýleki syýasy gurluşlar üçin audit işinde görelde bolup biler.