Maliýe gözegçiligi jezasy we konstitusiýa kazyýetinden “Açyk geljek” partiýasyna çenli jenaýat şikaýaty

2026/53 belgili karar bilen, 2026-njy ýylyň 26-njy martynda kabul edilen karar bilen, Konstitusiýa kazyýeti "Bright Future" partiýasynyň 2022-nji ýyldaky soňky hasaplary üçin maliýe barlag işini tamamlady. Tarap girdeji we çykdajylaryny kanuny kanunlara laýyklykda resminamalaşdyryp bilmeýändigi we zerur kitaplary we resminamalary Hasap kazyýetine tabşyrmaýandygy sebäpli, kazyýet 400,678.79 TL girdejisinden we 400,678.79 TL çykdajy mukdaryndan ybarat bolan jemi 801 357.58 TL emläginiň Gazna girdejisi hökmünde hasaba alynmagy barada karar berdi.

Syýasy partiýalaryň maliýe barlagy 2820-nji belgili Syýasy partiýalar kanunynyň we Konstitusiýa kazyýetiniň döredilmegi we kazyýet işleriniň tertibi baradaky 6216 belgili kanunyň çäginde geçirilýär. Taraplar ýyllyk jemleýji hasaplaryny we bu hasaplaryň konstitusiýa kazyýetine esaslanýan girdeji-çykdajy resminamalaryny tabşyrmaga borçly. Synag wagtynda, resminamalar ýitirilen ýa-da kanuny möhletlerde tabşyrylmadyk bolsa, Konstitusiýa kazyýeti gaznada girdeji ýazmak ýa-da auditiň netijesinde jenaýat işi gozgamak ýaly sanksiýalary ulanyp biler.

“Açyk gelejek” partiýasy 2022-nji ýyldaky iň soňky hasabat çyzgylaryny hödürledi, ýöne “ogurlyk” we “ýitirilen” sebäpler bilen Hasabat kazyýetine auditiň esasy esasyny düzen resminamalary iberip bilmedi. Kazyýet tabşyrylan ýitgi resminamasynyň diňe karar kitabyny öz içine alýandygyny we beýleki maliýe resminamalarynyň kanuny borçnamalara garamazdan berilmeýändigini kesgitledi. Bu prosesiň dowamynda Ankara Baş prokuraturasyna derňewiň öňüni alan partiýa işgärlerine garşy jenaýat işi gozgalmak kararyna gelindi.

Syýasy partiýalaryň aç-açanlygy we jogapkärçiligi demokratik işlemegiň esasy elementlerinden biridir. Konstitusiýa kazyýetiniň bu karary, taraplaryň maliýe hasabatlaryny ýöretmek we audit üçin açmak baradaky borçnamalarynyň, hatda ýeňip bolmajak talaplar bilenem ýeňilleşdirilmejekdigini görkezýär. Kazyýet, resminamasyz çykdajylaryň göni gazna girdejisi hökmünde hasaba alynmalydygyna karar berip, maliýe düzgün-nyzamyny gorap saklamaga çemeleşdi.

Näme üýtgedi?

• “Açyk geljek” partiýasynyň 2022-nji ýyldaky soňky hasabynda dokumentleşdirilip bilinmeýän 801,357.58 TL emlägi Gazna girdejisi hökmünde hasaba alyndy.
• 2820 belgili Kanunyň 111-nji maddasyna laýyklykda partiýa işgärlerine garşy jenaýat işi gozgaldy. Kanuna laýyk gelýärdi.

Kime degişlidir?

Bu karar "Bright Future" partiýasynyň, partiýanyň ýuridik şahslarynyň we syýasy partiýalaryň maliýe barlag işlerine gözegçilik edýän degişli edaralaryň häzirki dolandyryşyna degişlidir.

täsirlilik

Karar 2026-njy ýylyň 26-njy martynda kabul edildi we tekstde güýje girýän senesi görkezilmedi.

Netije

Konstitusiýa kazyýetiniň bu karary, syýasy partiýalaryň maliýe hasabatlaryny ýöretmek we barlag işlerinde resminamalary tabşyrmak borjunyň näderejede möhümdigini görkezýär. Kazyýet, "ýitgi şahadatnamasy" ýaly kanuny esaslaryň, ähli maliýe resminamalaryny öz içine almasa, barlagdan gaça durmak üçin bahana bolup bilmejekdigini aýtdy.

Mümkin täsirler

Bu ösüş, “Bright Future” partiýasynyň maliýe gurluşynyň gysylmagyna we partiýa dolandyryşyna çynlakaý administratiw we hukuk basyşyny döredip biler. Mundan başga-da, maliýe hasabatlaryny ýöretmek we audit işlerinde aç-açanlygy saklamak üçin beýleki syýasy partiýalar üçin duýduryş bolup biler.