Konstitusiýa kazyýeti Kommunistik partiýanyň 2020-nji ýyldaky jemleýji hasabatyny gözden geçirdi: Gazna girdejisi we jenaýat şikaýaty

Konstitusiýa kazyýeti, 2026/45-nji ýylda kabul edilen 2026/45 belgili karar bilen Kommunistik partiýanyň 2020-nji ýyldaky soňky hasaplaryny gözden geçirdi. Tarap girdejisini we çykdajylaryny resminama etmedi we talap edilýän kitap ýazgylaryny Hasap kazyýetine tabşyrmadygy sebäpli, kazyýet bu mukdarlaryň Gazna girdejisi hökmünde hasaba alynýandygyny we partiýanyň işgärlerine garşy Ankara Baş prokuraturasyna jenaýat işiniň gozgaljakdygyny aýtdy.

Konstitusiýa kazyýeti 2022-nji ýylyň 12-nji maýynda geçirilen ilkinji synynda partiýa soňky hasaplaryň esasyny düzýän resminamalary tabşyrmak üçin 30 gün berdi. Şeýle-de bolsa, bu döwürde we ondan soňky duýduryşlara garamazdan tarap resminamalary tabşyrmansoň, barlag prosesi Syýasy partiýalaryň 2820 belgili kanunynyň düzgünlerine laýyklykda tamamlandy.

Syýasy partiýalaryň maliýe barlagy 2820-nji belgili Syýasy partiýalar kanunynyň we Konstitusiýa kazyýetiniň döredilmegi we kazyýet işleriniň tertibi baradaky 6216 belgili kanunyň çäginde geçirilýär. Taraplaryň girdejilerini we çykdajylaryny kanuna laýyklykda resminamalaşdyrmak we bu ýazgylary gözegçilik edaralaryna tabşyrmak kanuny borçdyr. Bu borçnamany ýerine ýetirmezlik, Konstitusiýa kazyýeti tarapyndan maliýe sanksiýalarynyň girizilmegine we jogapkärlere garşy kazyýet işiniň açylmagyna sebäp bolýar.

Näme üýtgedi?

• Kommunistik partiýanyň emläklerini 2020-nji ýylyň soňky hasabynda jemi 64,081.88 TL, şol sanda 32,040,94 TL girdeji we 32,040.94 TL gazna girdejisi hökmünde hasaba almak kararyna geldi. Baş prokuratura jenaýat jogapkärçiligine çekmek kararyna gelindi.

Kime degişlidir?

Bu karar, 2020-nji ýylda Kommunistik partiýanyň ygtyýarly ýolbaşçylaryna, partiýanyň ýuridik şahslaryna we syýasy partiýalaryň maliýe barlaglary üçin jogapkär guramaçylyk derejelerine gönüden-göni degişlidir.

täsirlilik

Karar 2026-njy ýylyň 26-njy martynda kabul edildi; Netijeli senesi tekstde görkezilmedi.

Netije

Konstitusiýa kazyýetiniň bu karary, syýasy aç-açanlyk borçlaryny ýerine ýetirmese, syýasy partiýalaryň ýüzbe-ýüz boljak kanuny we maliýe sanksiýalarynyň aýdyň görkezijisidir. Resminamalaşdyryp bolmaýan ähli girdeji we çykdajylar kanuny kadalara laýyklykda Gazna geçirilýär we bu taraplaryň maliýe gurluşyny gönüden-göni gowşadýar.

Mundan başga-da, audit işine päsgel bermek diňe bir maliýe jerimesi bilen çäklenmän, partiýanyň ýolbaşçylaryna garşy jenaýat işiniň başlanmagyna hem sebäp bolýar. Bu ýagdaý, syýasy partiýalaryň buhgalter hasabyny ýöretmek we resminamalary saklamak babatdaky jogapkärçiliginiň çynlakaýdygyny görkezýär.

Mümkin täsirler

Bu karar Kommunistik partiýanyň bar bolan emläkleriniň azalmagyna sebäp bolup biler we gözegçilik edaralaryna partiýanyň maliýe işlerine has berk gözegçilik mehanizmlerini döretmäge sebäp bolup biler. Mundan başga-da, jenaýat işi gozgalan partiýa işgärleri üçin kazyýet işleriniň başlanmagyna garaşylýar.

Beýleki syýasy partiýalar üçin bu karar, maliýe barlag amallaryny ýerine ýetirmek we talap edilýän resminamalary wagtynda tabşyrmak mümkin sanksiýalardan gaça durmak üçin möhüm ähmiýete eýe bolup biljekdigini ýada salýan mysal bolup biler.