Konstitusiýa kazyýeti, Türk Bileleşigi partiýasynyň 2020-nji ýyldaky jemleýji hasabatyny gözden geçirdi: Gaznadan mahrum etmek karary

2026-njy ýylyň 26-njy martynda kabul edilen karar bilen, Konstitusiýa kazyýeti Türk Bileleşigi partiýasynyň 2020-nji ýyldaky soňky hasaplaryny gözden geçirdi. Gözlegiň netijesinde tarapyň girdejilerini we çykdajylaryny kanuna laýyklykda resminama etmeýändigi we talap edilýän kitap ýazgylaryny Hasap kazyýetine tabşyrmaýandygy anyklandy. Şol sebäplere görä, kazyýet partiýanyň 2020-nji ýyldaky iň soňky hasabynyň kabul edilmejekdigi we umumy bahasy 19,645,72 TL bolan gaznanyň girdejisi hökmünde hasaba alynmalydygy barada biragyzdan karar berdi.

Syýasy partiýalaryň maliýe barlagy 2820-nji belgili Syýasy partiýalar kanunynyň çäginde Konstitusiýa kazyýeti tarapyndan amala aşyrylýar. Taraplar baş edaralarynyň we guramalarynyň ähli girdejilerini we çykdajylaryny aç-açan resminamalaşdyrmaga, kitap saklamaga we bu ýazgylary gözegçilik barlagy wagtynda degişli edaralara tabşyrmaga borçly. Resminamalar berilmese ýa-da synagyň öňi alynmasa, kanuna laýyklykda administratiw we jenaýat sanksiýalary girizilýär.

Näme üýtgedi?

• Girdejiler we çykdajylar resminamalarynyň ýoklugy sebäpli Türk Bileleşigi Partiýasynyň 2020-nji ýyldaky soňky hasaby ret edildi.
• Partiýanyň soňky hasabynda yglan edilen emlägi, şol sanda 9,822.86 TL girdeji we jemi 9 642,76 TL çykdajylary, Gazna girdejisi hökmünde hasaba alyndy.
• Ankara respublikasy partiýanyň işgärleri barada aýtdy. Baş prokuratura jenaýat jogapkärçiligine çekmek kararyna gelindi.

Kime degişlidir?

Bu karar, 2020-nji ýylda Türk Bileleşigi partiýasynyň ýolbaşçy işgärlerine, partiýa işgärlerine we syýasy partiýalaryň maliýe aç-açanlyk borçnamalaryny ýerine ýetirýän degişli guramalara gönüden-göni degişlidir.

täsirlilik

Netijeli senesi tekstde görkezilmedi.

Netije

Konstitusiýa kazyýetiniň karary, syýasy partiýalaryň maliýe hasabatlaryny ýöretmek we gözegçilik edaralaryna tabşyrmak baradaky borçlarynyň näderejede möhümdigini görkezýär. Resminamalaşdyrylyp bilinmeýän ähli girdejiler we çykdajylar taraplaryň ýuridik şahslary üçin çynlakaý kanuny töwekgelçilik döredýär we netijede emläk gaznasyna geçirmek ýaly agyr sanksiýalara sebäp bolýar.

Mundan başga-da, barlag döwründe maglumat we resminamalary paýlaşmakdan saklanmak diňe bir maliýe sanksiýalary bilen çäklenmän, eýsem partiýa işgärlerine garşy jenaýat derňewleriniň başlanmagyna sebäp bolýar. Bu ýagdaý, syýasy partiýalaryň demokratik işlemek we hukuk tertibini goramak babatynda jogapkärçilik ýörelgelerini doly berjaý etmeginiň möhümdigini görkezýär.

Mümkin täsirler

Bu karar, Türk Bileleşigi partiýasynyň maliýe gurluşynyň gysylmagyna we administratiw işleriniň bozulmagyna sebäp bolup biler. Şonuň ýaly-da, beýleki syýasy partiýalara maliýe audit proseslerine has köp üns bermek üçin duýduryş täsirine garaşyp bolar.

Partiýanyň işgärlerine garşy başlanan jenaýat şikaýat prosesi bu adamlaryň kazyýet işlerine sezewar bolup biler we bu ýagdaýa syýasy işjeňlikleri ýaramaz täsir edip biler. Mundan başga-da, şeýle kararlar syýasy partiýalaryň maliýe aç-açanlygy baradaky jemgyýetçilik çekişmesini artdyrar.