Konstitusiýa kazyýeti Hukuklar we Parahatçylyk partiýasynyň 2024-nji ýyldaky jemleýji hasabatyny ret etdi

2026/25 belgili karar bilen 2026-njy ýylyň 26-njy martynda kabul edilen Konstitusiýa Kazyýeti, Hukuklar we Parahatçylyk partiýasynyň 2024-nji ýyldaky iň soňky hasabat faýlyny gözden geçirdi. Hasabatçy Ouz Çakar tarapyndan iberilen ilkinji derňew hasabatyna baha bermek bilen kazyýet komiteti partiýanyň maliýe hasabatlarynda çynlakaý näsazlyklary ýüze çykardy.

Gözlegleriň netijesinde partiýanyň 11 guramasynyň girdejileri we çykdajylary yglan edilmedi we baş edaranyň çykdajylary bazar şertlerine laýyk gelmeýän pes görkezildi. Konstitusiýa kazyýeti, aç-açan hasaba alyş ulgamyny döretmezligi we synaglara päsgel berýän çäreleri döretmezligi sebäpli Ankara Baş prokuraturasyna 2820 belgili Syýasy partiýalar kanunynyň 111-nji maddasyna laýyklykda jenaýat işini açmak kararyna geldi.

Syýasy partiýalaryň maliýe barlagy 2820-nji belgili Syýasy partiýalar kanunynyň we Konstitusiýa kazyýetiniň döredilmegi we kazyýet işleriniň tertibi baradaky 6216 belgili kanunyň çäginde geçirilýär. Taraplar alýan girdejilerini we edara görnüşli taraplaryň adyndan edýän çykdajylaryny aç-açan we gözegçilikde saklamaga borçly. Umumy administratiw çykdajylary partiýanyň edara görnüşli tarapyň adyna ýazmak we hasaba alynmadyk işlerden gaça durmak kanuny borçdyr.

Näme üýtgedi?

• Hukuklar we Parahatçylyk partiýasynyň 2024-nji ýyldaky soňky hasaby hasaba alyş ulgamyndaky kemçilikler sebäpli ret edildi.
• Partiýanyň baş edarasynyň çykdajylarynyň adaty durmuş akymyna ters gelýändigi, maliýe gözegçilik barlagynyň düzgünsizligi hökmünde bahalandyryldy. synag. höküm sürdi.

Kime degişlidir?

Bu karar Hukuklar we Parahatçylyk partiýasynyň baş müdirlerine, welaýat guramasynyň işgärlerine we partiýanyň maliýe hasabatlaryna jogapkär işgärlere gönüden-göni degişlidir. Mundan başga-da, Supremeokary Apellyasiýa kazyýetinde, Baş prokuraturada we syýasy partiýalaryň maliýe barlaglaryny amala aşyrýan Konstitusiýa kazyýetinde audit mehanizmleri üçin görelde döredýär.

täsirlilik

Netijeli senesi tekstde görkezilmedi.

Netije

Konstitusiýa kazyýetiniň bu karary, syýasy partiýalaryň maliýe aç-açanlygy babatynda "adaty durmuş ýörelgesini" berjaý etmeginiň hökmanydygyny görkezýär. Hasaba alynmadyk guramaçylyk çykdajylary ýa-da hakykatdanam pes çykdajy deklarasiýalary taraplaryň maliýe barlaglarynyň şowsuz bolmagyna we kazyýet işleriniň ýüze çykmagyna sebäp bolýar.

Bu ýagdaý, syýasy partiýalaryň diňe bir baş edara derejesinde däl, eýsem ähli welaýat guramalarynda-da berk buhgalteriýa we resminamalar ulgamyny döretmelidigini görkezýär. Taraplaryň edara görnüşli tarapynyň adyndan maliýe barlaglaryny geçirmek we ähli haýyr-sahawatlary hasaba almak kanuny borçdyr.

Mümkin täsirler

Jenaýat jogapkärçiligini bermek karary Hukuklar we Parahatçylyk partiýasynyň işgärlerine garşy kazyýet derňewine sebäp bolup biler. 2820-nji Kanunyň 111-nji maddasyna laýyklykda derňew işine päsgel berenlere azatlykdan mahrum etmek we agyr jerime salynyp bilner.

Mundan başga-da, bu karar beýleki syýasy partiýalara maliýe düzgün-nyzamyny ýokarlandyrmak üçin basyş edip biler. Gözegçilik prosesleriniň çynlakaýlygyny nygtaýan bu ösüş, taraplary maliýe hasabatlaryny taýýarlanda has seresap we aç-açan garamaga höweslendirip biler.