Konstitusiýa kazyýeti hukuklara we adalat partiýasyna garşy jenaýat şikaýatyny berdi

E: 2025/44 we K: 2026/18 belgili karary bilen, 2026-njy ýylyň 26-njy martynda kabul edilen Konstitusiýa Kazyýeti, Hukuklar we Adalat partiýasynyň 2024-nji ýyldaky soňky hasaby baradaky maliýe barlagyny tamamlady. Kazyýet 2024-nji ýyldaky soňky hasabyň kabul edilip bilinmejekdigi we tarapyň barlag üçin zerur resminamalary bermändigi we

hasaba alyş ulgamyny döretmändigi barada karar berdi.

Syýasy partiýalaryň maliýe barlagy Konstitusiýa kazyýeti, 2820-nji Syýasy Taraplar Kanunyna laýyklykda amala aşyrylýar. Partiýanyň ýolbaşçylary soňky hasaplaryny jemlemeli we her ýyl kazyýete tabşyrmaly we audit üçin açyk maliýe düzgünini üpjün etmeli. Hukuklar we adalat partiýasy öz hatynda jaýlaryň kärende bergileri sebäpli ewakuasiýa edilendigini we başlygyň partiýa resminamalary bilen ýitirim bolandygyny aýtdy. Şeýle-de bolsa, Konstitusiýa kazyýeti bu ýagdaýyň resminamalary tabşyrmazlygy üçin güýçli ýeňip bolmajak sebäbini düzmedi diýip hasaplady.

Konstitusiýa kazyýeti, barlag işiniň päsgelçilikleri we kanuny borçnamalaryň ýerine ýetirilmezligi sebäpli 2820-nji Kanunyň 111-nji maddasynyň birinji bölüminiň (c) kiçi bölümine laýyklykda kazyýet işine başlamak kararyna geldi. Şu nukdaýnazardan jogapkärlere garşy kazyýet işini açmak üçin Ankara Baş prokuraturasyna jenaýat işi açmak kararyna gelindi.

Näme üýtgedi?

• 2024-nji ýyldaky Hukuklar we Adalat Partiýasynyň soňky hasabaty, gözegçilik edilip bilinmejekdigi sebäpli ret edildi.
• Partiýanyň ýolbaşçylaryna Ankara Baş prokuraturasyna barlag we gözleg işleriniň öňüni alandyklary sebäpli jenaýat işi gozgaldy.

  Kime degişlidir?

  Bu karar Hukuklar we Adalat partiýasynyň dolandyryjylaryna, partiýanyň ýuridik şahslaryna we syýasy partiýalaryň maliýe barlaglary üçin jogapkär degişli döwlet edaralaryna gönüden-göni degişlidir.

  täsirlilik

  Netijeli senesi tekstde görkezilmedi.

  Netije

  Konstitusiýa kazyýetiniň bu karary, syýasy partiýalaryň maliýe aç-açanlyk borçnamalarynyň islendik ýagdaýda togtadylyp bilinmejekdigini görkezýär. Partiýanyň içindäki administratiw krizisler ýa-da Başlygyň işinden aýrylmagy ýaly ýagdaýlaryň konstitusiýa borçnamasy bolan maliýe barlagyndan gaça durmak üçin sebäp bolup bilmejekdigi kanuny ynam boldy.

  Karar syýasy partiýalaryň jogapkärçilik ýörelgesini berjaý etmeginiň demokratik işiň esasy bölegidigini nygtaýar. Resminamalary tabşyrmazlyk hereketiniň jenaýat sanksiýalary bilen ýerine ýetirilmegi gözegçilik mehanizmleriniň çynlakaýlygyny görkezýär.

  Mümkin täsirler

  Göz öňünde tutulýan jenaýat şikaýaty, Hukuklar we Adalat partiýasy üçin jogapkärlere azatlykdan mahrum etmek we agyr jerime salmak ýaly kazyýet işiniň başlanmagyna sebäp bolup biler. Bu, partiýanyň geljekdäki işlerine we kanuny ýagdaýyna täsir edip biler.

  Mundan başga-da, bu karar resminamalaryň tertibiniň we maliýe barlag işlerinde jogapkärçiligiň ähmiýetini ýada salýan beýleki syýasy partiýalar üçin görelde bolup biler. Gözegçiliklerden gaça durmak, berk sanksiýalary öz içine alýan habar, syýasy partiýalaryň maliýe düzgünlerini gözden geçirmegine sebäp bolup biler.