Konstitusiýa kazyýeti, türk pensionerler partiýasynyň 2024-nji ýyldaky soňky hasaplaryny barlap bilmedi

Konstitusiýa kazyýeti, 2026-njy ýylyň 26-njy martynda kabul edilen 2026/27 belgili karary bilen 2024-nji ýyldaky Türk Pensiýaçylar Partiýasynyň soňky hasaplaryny gözden geçirdi. Synagyň netijesinde partiýanyň maliýe ýazgylarynda ýüze çykarylan kemçilikler we kanuny borçnamalaryň ýerine ýetirilmezligi we partiýa döwlet işgärlerine garşy jenaýat işi açmak üçin biragyzdan karar kabul edildi.

Syýasy partiýalaryň maliýe barlagy 2820-nji belgili Syýasy partiýalar kanunynyň we Konstitusiýa kazyýetiniň döredilmegi we kazyýet işleriniň tertibi baradaky 6216 belgili kanunyň çäginde geçirilýär. Taraplaryň baş edarasynyň we welaýat guramalarynyň ähli girdejilerini we çykdajylaryny ýuridiki şahsyň adyndan hasaba almak we kärende tölegini we umumy administratiw çykdajylary aç-açan resminamalaşdyrmak kanuny borçdyr. Konstitusiýa kazyýeti bu işde jogapkärçilikli buýruk bermeýän we talap edilýän resminamalary tabşyrmaýan syýasy guramalara kanuny sanksiýalar girizýär.

Näme üýtgedi?

• Partiýanyň 2024-nji ýyldaky soňky hasaby, zerur tassyklanan resminamalary tabşyrmazlygy sebäpli Konstitusiýa kazyýeti tarapyndan ret edildi.
• Welaýat guramalarynyň işi üçin hökmany bolan kärende tölegi, elektrik we suw ýaly umumy administratiw çykdajylaryň partiýanyň ýuridiki guramasynyň adynda hasaba alynmandygy kesgitlenildi.
• Hasap buýrugy döredilmedi we talap edilýän maglumatlar berilmedi diýen sebäp bilen 2820-nji Kanunyň 111-nji maddasyna laýyklykda Ankara Baş prokuraturasyna jenaýat işi gozgaldy.

Kime degişlidir?

Bu karar, baş müdirlere, welaýat guramalarynyň işgärlerine we Türkiýe Pensionerler Partiýasynyň maliýe meselelerine jogapkär işgärlere gönüden-göni degişlidir.

täsirlilik

Netijeli senesi tekstde görkezilmedi.

Netije

Konstitusiýa kazyýetiniň barlagyndan geçmek üçin syýasy partiýalaryň maliýe aç-açanlyk ýörelgelerini berjaý etmeginiň esasy şerti. Hasaba alynmadyk ýa-da dogry resminama berilmedik islendik girdeji ýa-da çykdajy, tarapyň maliýe gurluşynyň gözegçiliksiz bolmagyna we kanuny sanksiýalara sezewar bolmagyna sebäp bolýar.

Bu ýagdaý, syýasy partiýalaryň institusional işinde professional buhgalteriýa we gözegçilik mehanizmini döretmegiň möhümdigini görkezýär. Hususan-da, welaýat guramalaryndan gelýän maglumatlaryň birleşdirilmän we ştab-kwartira tarapyndan tassyklanan görnüşde berilmegi, tutuş partiýanyň maliýe hasabatyna ýaramaz täsir edýän kemçilik hasaplanýar.

Mümkin täsirler

Ankara Baş prokuraturasyna berlen jenaýat şikaýaty 6 aýdan 1 ýyla çenli azatlykdan mahrum edilmegine we partiýa işgärlerine agyr jerime salmagyna sebäp bolup biler. Bu ýagdaý, tarapyň administratiw we hukuk amallary bilen meşgullanmagyna we halkyň öňünde ygtybarlylygyna şübhe döredip biler.

Mundan başga-da, şuňa meňzeş kemçilikleri bolan beýleki syýasy partiýalar üçin duýduryş bolup hyzmat edýän bu karar, maliýe derňew işlerinde has oýlanyşykly iş talap edip biler. Geljekde syýasy partiýalara guramaçylyk çykdajylaryny haýyr-sahawat hökmünde ýazga almak we edara görnüşli tarapyň adyndan hasap-faktura bermek meselesinde has seresap bolmagyna garaşylýar.