Ankara'nın Diplomatik Rolü: Afrika Boynuzu'ndaki Gerilimlerin Yönetimi

Haber7-ÖZEL

American Enterprise Institute (AEI) tarafından yayımlanan yeni bir rapor, Afrika Boynuzu'ndaki gerginliklerin küresel bir vekalet savaşına dönüşme potansiyelini ortaya koyarken, Türkiye'nin bu bölgede statükoyu koruma adına üstlendiği dengeleyici rolü vurguluyor.

KIZILDENİZ'DEKİ GERİLİM: VEKALET SAVAŞI RİSKİ

AEI'nin Mart 2026'da yayımladığı "Afrika Boynuzu'ndaki Fay Hatları" başlıklı rapor, Kızıldeniz çevresinde büyük bir güç mücadelesine işaret ediyor. Körfez ülkeleri, Türkiye ve İsrail arasındaki rekabet, Afrika'daki yerel çatışmaları daha karmaşık hale getiriyor. Rapor, 2020'den bu yana ortaya çıkan "orta ölçekli güç rekabeti"nin bölgeyi iki ana kampa ayırdığını belirtiyor: Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve İsrail'in başı çektiği "revizyonistler" ve Türkiye, Mısır, Suudi Arabistan'ın yer aldığı "statükocular."

TÜRKİYE'NİN KRİTİK POZİSYONU: İSTİKRARIN KORUYUCUSU

Türkiye, Afrika ülkelerinin bağımsızlıklarını gözetme politikası nedeniyle bölgedeki krizlerde önemli bir statüko savunucusu olarak tanımlanıyor. Ankara; Somali Federal Hükümeti ve Sudan'da Sudan Silahlı Kuvvetleri ile kurduğu sağlam bağlarla, bölgedeki parçalanma tehdidine karşı duruyor. Türkiye, Mısır ve Suudi Arabistan ile aynı doğrultuda hareket ederek, Etiyopya'nın denize açılma hedefleri ve Sudan'daki iç savaş gibi krizlerde dengeleyici bir rol üstleniyor.

BAE VE İSRAİL'İN ETKİ ALANI

Rapor, BAE'nin Etiyopya'nın en önemli müttefiki, Sudan'daki Hızlı Destek Kuvvetleri'nin başlıca destekçisi ve Somali'deki ayrılıkçı yerel yönetimlerin başlıca destekçisi olarak öne çıktığını belirtiyor. İsrail ise Etiyopya ve Somaliland üzerinden etkisini artırmaya çalışıyor ve bu, BAE'nin stratejileriyle örtüşüyor. Bu durumun, Etiyopya'nın rakibi Eritre ve komşusu Mısır'da tehdit algısını tetiklediği ve bölgedeki askeri eylemleri artırdığı ifade ediliyor.

SUDAN VE SOMALİ: KÜRESEL GÜÇLERİN YENİ ÇEKİŞME ALANI

Sudan'da dört yıldır süren iç savaş, sadece yerel bir mücadele olmaktan çıkıp, dış güçlerin insansız hava araçları ve askeri yardımlarla müdahil olduğu bir sahneye dönüşmüş durumda. Somali'de ise Puntland ve Jubbaland gibi bölgelerin merkezi hükümetle yaşadığı anayasal kriz, dış güçlerin müdahalesiyle daha da karmaşık hale geliyor.

ANKARA'NIN ARABULUCULUK YETENEĞİ: ÇÖZÜMDE ANAHTAR ROLÜ

AEI uzmanları Liam Karr ve Michael DeAngelo, ABD'nin bölgedeki kaosu engellemek için Türkiye gibi aktörlerle iş birliğine gitmesi gerektiğini vurguluyor. Türkiye'nin Etiyopya ile ilgili anlaşmazlıklarda kanıtlanmış bir arabuluculuk geçmişine sahip olduğu belirtilen raporda, Ankara'nın iki rakip kamp arasında köprü kurabilecek nadir aktörlerden biri olduğu ifade ediliyor. Katar ve Türkiye'nin diplomatik kanallarını kullanmasının, Kızıldeniz'deki gerilimi azaltmada hayati öneme sahip olduğu kaydediliyor.

ABD'YE "ACİL MÜDAHALE" ÇAĞRISI VE TÜRKİYE MODELİ

Raporun son bölümünde, Biden veya Trump yönetimlerinin Afrika Boynuzu'nu ihmal etmesinin mümkün olmadığı belirtiliyor. İran ve Rusya gibi aktörlerin Sudan'daki boşluğu kullanmaya başladığı vurgulanırken; Türkiye, Katar ve Afrika Birliği gibi bölgesel güçlerin arabuluculuk çabalarının desteklenmesi gerektiği ifade ediliyor. Türkiye'nin bölgedeki askeri ve diplomatik varlığının, Kızıldeniz güvenliğini sağlama konusunda vazgeçilmez bir unsur haline geldiği bir kez daha onaylanıyor.