Araç Muayenesinde Yapay Zeka Dönemi: 2027'de Başlayacak 3 Milyar Dolarlık Dev Yatırımın Detayları

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, ulaştırma sektöründe çığır açacak yeni dönem projelerini "TURKA Yeni Nesil Araç Muayene İstasyonu" tanıtım töreninde kamuoyuna duyurdu. Türkiye'nin 81 iline yayılacak yeni nesil araç muayene sistemi için yaklaşık 3 milyar dolarlık dev bir yatırım programının hayata geçirileceğini açıklayan Uraloğlu, ulaşım ağındaki teknolojik dönüşümün önemine dikkat çekti. Bakan Uraloğlu, teknolojiyi, bilgiyi ve insan hayatını tek bir çatı altında birleştiren bu yeni sistemin ülke genelinde güvenliği maksimum seviyeye çıkaracağını vurguladı.

20 Yıllık Yeni Dönem 15 Ağustos 2027'de Başlıyor

Bakan Uraloğlu, tanıtımı yapılan merkezin sadece sıradan bir muayene istasyonu olmadığını, adeta bir teknoloji laboratuvarı olarak 81 ilde gerçekleşecek dönüşümün öncüsü konumunda bulunduğunu belirtti. Türkiye genelinde araç muayenesini basit bir kontrol işlemi olmaktan çıkaracaklarını ifade eden Uraloğlu; sistemi güvenlik, teknoloji, çevre duyarlılığı ve vatandaş memnuniyeti odaklı yeni bir boyuta taşıyacaklarını söyledi. Yaklaşık üç hafta önce TURKA ile 2027-2047 yıllarını kapsayan 20 yıllık imtiyaz sözleşmesinin imzalandığını hatırlatan Bakan, 15 Ağustos 2027 itibarıyla başlayacak bu yeni dönemin ilk somut adımının bu istasyonla atıldığını dile getirdi. 2027 yılına kadar bu örnek tesiste yeni yazılımların, cihazların ve donanımların gerçek araçlar üzerinde test edilerek operasyonel süreçlerin doğrulanacağını ve elde edilen birikimin tüm Türkiye'ye yayılacağını ekledi.

Geçmişten Günümüze Araç Muayenesinde Büyük Dönüşüm

Türkiye'deki araç muayene süreçlerinin tarihi gelişimine de değinen Bakan Uraloğlu, 1985 yılından itibaren Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından kısıtlı imkanlarla yürütülen teknik denetimlerin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde vizyoner bir yapıya kavuşturulduğunu ifade etti. Devletin gücü ile özel sektörün dinamizmini birleştiren modern modelin adımlarının 2004 yılında atıldığını belirten Uraloğlu, ilk özel sektör işletmeli muayene istasyonunun 15 Ağustos 2007 tarihinde Elazığ'da faaliyete başladığını anımsattı. Geride kalan 19 yıllık süreçte uluslararası ve Avrupa standartlarında kesintisiz bir hizmet sunulduğunu vurgulayan Bakan, bu dönem zarfında tekrarlar da dahil olmak üzere toplamda 213 milyonun üzerinde araç muayenesinin başarıyla gerçekleştirildiğini bildirdi.

Yapay Zeka ile Araçların Adeta MR'ı Çekilecek

Yeni nesil istasyonların sadece birer denetim alanı değil, aynı zamanda personelin uygulamalı eğitim alacağı Ar-Ge merkezleri olacağını belirten Uraloğlu, teknolojinin en son imkanlarının sahaya yansıtılacağını söyledi. İstasyonlarda yapay zeka destekli görüntü işleme teknolojileri, yüksek çözünürlüğe sahip kameralar, hassas lazer ölçüm sistemleri, gelişmiş sensörler ve robotik donanımlar kullanılacağını açıklayan Bakan, "Bu anlamda aracın MR'ını, tomografisini çekeceğiz" dedi. Yapay zekanın teknisyenlerin tecrübesine destek sunarak karar mekanizmalarını objektif verilerle güçlendireceğini ve insan kaynaklı hata riskini en aza indireceğini ifade etti. Böylece muayene işlemleri basit bir "geçti-kaldı" mantığından sıyrılarak, detaylı bir teknik sağlık taramasına dönüşecek.

3 Milyar Dolarlık Dev Yatırım ve Sürücülere Sağlanacak Kolaylıklar

3 milyar dolarlık devasa yatırım kapsamında Türkiye genelinde 249'u sabit, 103'ü mobil olmak üzere toplam 352 araç muayene merkezi ve yaklaşık 900 muayene hattıyla hizmet verileceğini açıklayan Uraloğlu, binek ve ticari araçların yanı sıra motosiklet ve tarım araçlarına özel çözümler sunacaklarını belirtti. Yeni dönemde vatandaş konforunun ön planda tutulacağını, bekleme salonlarındaki dijital ekranlar ve kameralar aracılığıyla araç sahiplerinin muayene sürecini canlı izleyebileceğini söyledi. Muayene sonuçlarının e-Devlet üzerinden detaylı raporlar halinde sunulacağını belirten Bakan Uraloğlu, daha önce de açıklandığı üzere yeni dönemde kredi kartıyla yapılan ödemelerde hiçbir şekilde komisyon alınmayacağının altını çizdi. Çevreci, enerji verimli ve yeşil lojistik odaklı bu yeni sistemle elde edilecek büyük verilerin, geleceğin ulaştırma politikalarına yön vereceğini sözlerine ekledi.