Awtoulag barlagynda emeli intellekt döwri: 2027-nji ýylda başlajak 3 milliard dollarlyk ägirt uly maýa goýumynyň jikme-jiklikleri

Ulag we infrastruktura ministri Abdulkadir Uraloğlu, "TURKA Täze nesil ulag gözegçilik stansiýasy" mahabatlandyryş dabarasynda transport pudagynda täze ýer açjak täze döwür taslamalaryny yglan etdi. Uraloğlu, Türkiýanyň 81 welaýatyna ýaýrajak täze nesil ulag barlag ulgamy üçin takmynan 3 milliard dollarlyk ägirt uly maýa goýum maksatnamasynyň durmuşa geçiriljekdigini düşündirip, ulag ulgamynda tehnologiki özgerişleriň ähmiýetine ünsi çekdi. Ministr Uraloğlu tehnologiýany, maglumatlary we adam ömrüni bir üçegiň aşagynda birleşdirýän bu täze ulgamyň tutuş ýurt boýunça howpsuzlygy ýokarlandyrjakdygyny aýtdy.

Täze 20 ýyllyk döwür 2027-nji ýylyň 15-nji awgustynda başlaýar

Ministr Uraloğlu girizilen merkeziň diňe bir adaty synag stansiýasy bolman, eýsem tehnologiýa barlaghanasy hökmünde 81 welaýatda bolup geçjek özgerişleriň öňdebaryjydygyny aýtdy. Uraloğlu Türkiýanyň hemme ýerinde ulag barlagyny geçirjekdiklerini mälim etdi; Ulgamy howpsuzlyga, tehnologiýa, daşky gurşawy habardar etmek we raýatlary kanagatlandyrmak üçin täze bir ugra alyp barjakdyklaryny aýtdy. Takmynan üç hepde öň TURKA bilen 2027-2047-nji ýyllary öz içine alýan 20 ýyllyk konsessiýa şertnamasynyň gol çekilendigini ýatladýan ministr, bu stansiýa bilen 2027-nji ýylyň 15-nji awgustyndan başlap täze döwrüň ilkinji anyk ädiminiň ädilendigini aýtdy. 2027-nji ýyla çenli bu model desgasyndaky hakyky ulaglarda täze programma üpjünçiligi, enjamlar we enjamlar synagdan geçiriljekdigini, amaly prosesleriň barlanjakdygyny we toplanan bilimleriň Türkiýäniň hemme ýerine ýaýrajakdygyny aýtdy.

Awtoulag barlagynda geçmişden şu güne çenli uly özgerişlik

Türkiýedäki ulaglary barlamak prosesleriniň taryhy ösüşine ünsi çeken ministr Uraloğlu, 1985-nji ýyldan bäri çäkli serişdeleri bolan Awtoulag ýollarynyň Baş müdirligi tarapyndan Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň ýolbaşçylygynda gözýetim gurluşynyň berilendigini aýtdy. Döwletiň güýjüni we hususy pudagyň dinamikasyny birleşdirýän häzirki zaman modeliniň ädimleriniň 2004-nji ýylda edilendigini mälim eden Uraloğlu, ilkinji hususy gözegçilik stansiýasynyň 2007-nji ýylyň 15-nji awgustynda Elazyğda işe başlandygyny ýatlatdy. Soňky 19 ýylda halkara we Europeanewropa ülňülerinde üznüksiz hyzmat edilendigini, şol sanda 213 milliondan gowrak ulagyň bardygyny aýtdy.

Ulaglaryň MRI emeli intellektiň kömegi bilen alynar

Uraloğlu täze nesil stansiýalarynyň diňe bir gözleg meýdançalary bolman, eýsem işgärleriň amaly taýýarlyk aljak gözleg merkezleri hem boljakdygyny aýtdy we tehnologiýanyň soňky mümkinçilikleriniň bu ugurda öz beýanyny tapjakdygyny aýtdy. Stansiýalarda emeli intellekt bilen goldanýan şekilleri gaýtadan işlemek tehnologiýalarynyň, ýokary çözgütli kameralaryň, duýgur lazer ölçeg ulgamlarynyň, ösen datçikleriň we robot enjamlarynyň ulanyljakdygyny düşündirip, ministr: "Bu nukdaýnazardan ulagyň MRI we tomografiýasyny alarys" -diýdi. Emeli intellektiň tehnikleriň tejribesini goldajakdygyny, obýektiw maglumatlar bilen karar kabul etmegiň mehanizmlerini güýçlendirjekdigini we adam tarapyndan ýüze çykýan ýalňyşlyklaryň töwekgelçiligini minimuma eltjekdigini aýtdy. Şeýlelik bilen, synag proseduralary ýönekeý "geçiş" logikasyndan daşlaşyp, jikme-jik tehniki saglyk barlagyna öwrüler.

Sürüjilere hödürlenjek 3 milliard dollar we desga ägirt uly maýa goýum

3 milliard dollarlyk uly maýa goýumynyň çäginde jemi 352 ulag gözegçilik merkezi bilen hyzmat etjekdigini mälim eden Uraloğlu, 249 sanysy ykjam we 103 sany ykjam we Türkiýäniň hemme ýerinde takmynan 900 gözegçilik liniýasy motosikller we oba hojalygy ulaglary, ýolagçy we söwda ulaglary üçin ýörite çözgütler hödürlejekdigini aýtdy. Täze döwürde raýat rahatlygynyň ileri tutuljakdygyny we ulag serişdeleriniň eýeleriniň garaşyş otaglarynda sanly ekranlar we kameralar arkaly gözden geçirilişe göni tomaşa edip biljekdigini aýtdy. Barlag netijeleriniň elektron hökümetiň üsti bilen jikme-jik hasabatda beriljekdigini mälim eden ministr Uraloğlu, öň habar berlişi ýaly täze döwürde kredit kartoçkasy bilen tölegler üçin hiç bir komissiýanyň alynmajakdygyny aýtdy. Ekologiýa taýdan arassa, energiýa tygşytly we ýaşyl logistika gönükdirilen bu täze ulgam bilen alynjak uly maglumatlaryň geljekdäki transport syýasatlaryna täsir etjekdigini sözüniň üstüne goşdy.

Çeşme: Haber7