Avrupa Havalimanlarında Jet Yakıtı Krizi Kapıda

İran'a yönelik ABD ve İsrail'in başlattığı savaşın yankıları sürerken, Avrupa'nın birçok havalimanında jet yakıtı tedarik sıkıntısı baş gösterdi. Sektör uzmanları, Hürmüz Boğazı'nın üç hafta daha kapanmış kalması durumunda, jet yakıtı temininde ciddi bir kriz yaşanabileceğini belirtti.

Financial Times ve Corriere della Sera'nın yayımladığı raporlar, Airports Council International Europe (ACI Europe) tarafından yapılan uyarıları gözler önüne serdi. Kurum, jet yakıtı stoklarının hızla eridiğini ve askeri hareketliliğin tedarik zincirine büyük baskı yaptığını duyurdu.

9 Nisan'da, Avrupa Komisyonu yetkilileri Apostolos Tzitzikostas ve Dan Jorgensen'e gönderilen mektupta, ACI Europe Genel Müdürü Olivier Jankovec, durumu daha önce öngörülenden daha kritik olarak nitelendirdi. Özellikle yaz sezonunda turizm faaliyetlerinin bu durumdan olumsuz etkilenebileceğine dikkat çekti.

Hürmüz Boğazı'nın Önemi

Rapora göre, küresel jet yakıtı arzının yaklaşık %40'ı, Hürmüz Boğazı üzerinden sağlanıyor. Corriere della Sera, Avrupa ülkelerinin stratejik jet yakıtı rezervlerinin sadece sekiz ila on gün yetecek düzeyde olduğunu vurguladı. Bu sürenin ardından, yakıt tedarikinde sıkıntı yaşanabileceği ve karne uygulamalarının devreye girebileceği belirtildi.

İtalya'da, mevcut tedarik zinciri aksamaları nedeniyle bazı havalimanlarının bu tür acil önlemleri şimdiden uygulamaya başladığı bildirildi. ABD-İran arasında sağlanan ateşkesin ardından fiyatlarda henüz bir düşüş yaşanmadı. Hürmüz Boğazı'ndaki trafik sıkışıklığı devam ederken, Basra Körfezi'nde yaklaşık 170 milyon varil petrolün beklediği bildiriliyor. Jet yakıtı fiyatı, çatışma öncesine kıyasla iki katına çıkarak ton başına yaklaşık 1,573 dolara ulaştı.

Ekonomik Tehditler

Jankovec'in Corriere della Sera'ya yazdığı mektupta, “Jet yakıtı kıtlığı sonucunda bağlantı kayıplarının yaşanması, Avrupa ekonomisine büyük zarar verecek ve artan petrol fiyatlarının makroekonomik etkilerini daha da ağırlaştıracaktır,” ifadeleri yer aldı. ACI Europe, Avrupa Komisyonu'na gönderdiği mektupta, havacılık yakıtı için AB çapında ortak satın alma gibi olağanüstü önlemleri değerlendirmelerini talep etti. Ayrıca, rafinerilerin jet yakıtı üretimini diğer ürünlere karşı koruma altına alacak hedefli yükümlülükler getirilmesi önerildi.

Artan maliyetler havayolu şirketlerini uçuş sayılarını azaltmaya zorluyor. Bu durum, birçok ülkenin ekonomisinin temel direği olan turizm sektörünün de zora girebileceği anlamına geliyor.

Fransa'dan Çiftçilere Destek

Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının ardından Fransa, çiftçilere yönelik yakıt desteği sağlamaya başladı. Akaryakıt fiyatlarındaki artış nedeniyle tarım sektörüne 20 milyon euroluk ek destek paketi açıklandığı duyuruldu. Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu, Orta Doğu'daki çatışmaların Fransız çiftçilerini doğrudan etkilediğini belirtti ve artan akaryakıt ile gübre fiyatlarının bazı çiftliklerin zor durumda kalmasına neden olduğunu ifade etti. Lecornu, tarım sektöründeki en hassas kesimlere yönelik 20 milyon euroluk desteğin ayrıldığını ve mazot desteği verilecek çiftçilerin sosyal güvenlik primlerinin ödemelerinin istisnai olarak devlet tarafından karşılanacağını belirtti.