Avrupa'da Aşırı Sıcak Felaketi: Bir Haftada 10 Binden Fazla Kişi Hayatını Kaybetti

Avrupa genelinde etkisini gösteren ekstrem hava sıcaklıkları, kıta genelinde ciddi bir sağlık krizine ve kitlesel can kayıplarına yol açtı. Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi ile Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından desteklenen EuroMOMO ağının paylaştığı son veriler, sıcaklıkların zirve yaptığı 22-28 Haziran haftasında ölüm oranlarının normal seyrin çok üzerine çıktığını ortaya koydu. Başta Fransa, İspanya ve İngiltere olmak üzere Avrupa'nın batı bölgelerini kavuran sıcak hava dalgası süresince toplam 10 bin 650 fazladan ölüm kayıtlara geçti. Hayatını kaybedenlerin 9 binden fazlasının 65 yaş ve üzerindeki bireyler olduğu bildirildi.

EuroMOMO Raporu: Avrupa Genelinde 10 Binden Fazla Fazladan Ölüm

Uzmanlar, aşırı yüksek sıcaklıkların doğrudan sıcak çarpmasına yol açmasının yanı sıra özellikle kronik kalp-damar ve solunum yolu rahatsızlıklarını ölümcül düzeyde tetiklediğini vurguluyor. İleri yaştaki nüfus, kronik rahatsızlığı bulunanlar ve termoregülasyon (vücut ısısını dengede tutma) yeteneği zayıf olan bireyler bu süreçte en büyük risk grubunu oluşturuyor. EuroMOMO çalışmalarını koordine eden Danimarka Statens Serum Institut Başhekimi Lasse Vestergaard, yılın bu döneminde bu denli yüksek bir ölüm artışının son derece sıra dışı olduğunu belirtti. Vestergaard, yaşanan bu dramatik yükselişi aşırı sıcak dalgası dışında açıklayabilecek ikincil bir etkenin bulunmadığının altını çizdi.

EuroMOMO tarafından sunulan istatistikler, yalnızca doğrudan yüksek sıcaklığa bağlı ölümleri değil, sisteme dahil olan 27 ülkedeki tüm ölüm nedenlerini kapsıyor. Bu durum, hayatını kaybeden 10 bin 650 kişinin tamamının ölüm belgesinde doğrudan "aşırı sıcaklık" yazmadığı anlamına gelse de bilim insanları durumu netleştiriyor. Söz konusu dönemde ölüm oranlarını bu denli yukarı çekecek herhangi bir Covid-19 dalgası ya da farklı bir epidemiyolojik kriz tespit edilmedi. Ayrıca, aynı ülkelerde bu kritik haftadan önceki sekiz hafta boyunca haftalık ölüm sayılarının normal ortalamanın yaklaşık 500 altında seyrettiği belirtildi. EuroMOMO, bürokratik süreçler nedeniyle ölüm kayıtlarının sisteme geç yansıması durumunda verilerin önümüzdeki haftalarda yukarı yönlü güncellenebileceğini de hatırlattı.

Belçika ve Fransa’da Kritik Seviyeler: 2000 Yılından Bu Yana En Yüksek Oranlar

Açıklanan resmi verilerde, haziran ayının son haftasında "çok yüksek" seviyede fazladan ölüm bildiren ülkelerin başında Fransa ve Belçika yer aldı. Belçika Halk Sağlığı Enstitüsü Sciensano, ülkede kaydedilen fazladan ölüm oranlarının, kayıtların tutulmaya başlandığı 2000 yılından bu yana yaşanan sıcak hava dalgaları arasındaki en yüksek seviyeye ulaştığını duyurdu. Kavurucu sıcaklar yaşamı durma noktasına getirirken, kıta genelinde enerji altyapıları zorlandı, elektrik kesintileri yaşandı ve manyas bölgelerde okullar tatil edildi. Fransa, İspanya ve İngiltere'de tarihi sıcaklık rekorları altüst olurken; İngiltere, Haziran 2026 dönemini meteoroloji tarihinin en sıcak haziran aylarından biri olarak kayıtlara geçirdi.

İklim Değişikliğinin Somut Etkisi: İngiltere ve Galler’de 2 Bin 700 Can Kaybı

Imperial College London, İngiltere Meteoroloji Kurumu ve Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu iş birliğiyle gerçekleştirilen kapsamlı bir diğer araştırma ise felaketin boyutunu daha net ortaya koydu. Mayıs ve haziran aylarını kapsayan sıcak hava dalgaları esnasında sadece İngiltere ve Galler sınırları içinde yaklaşık 2 bin 700 kişinin yüksek sıcaklık kaynaklı sebeplerle yaşamını yitirdiği tahmin ediliyor. Araştırma sonuçlarına göre, bu can kayıplarının yüzde 42'si doğrudan insan faaliyetlerinin tetiklediği küresel ısınma ve iklim değişikliği ile bağlantılı.

Bilim insanları, insan kaynaklı iklim tahribatı olmasaydı haziran sonundaki bu ekstrem sıcak hava dalgasının yaşanmasının "neredeyse imkânsız" olacağını ifade ediyor. Küresel sıcaklık artışlarının, rekor kıran uç sıcaklıkların görülme sıklığını artırdığını belirten İngiltere Meteoroloji Kurumu, aşırı sıcakların artık çok daha geniş coğrafi alanları ve çok daha uzun zaman dilimlerini etkisi altına aldığı konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor.