Bakan Bayraktar Müjdeyi Verdi: TR-2 Araştırma Reaktörü Yeniden Lisanslandı

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı yürütücülüğünde bu yıl üçüncüsü düzenlenen Nükleer Enerji Teknolojileri Tasarım Yarışması'nın final heyecanı, Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu’nun (TENMAK) İstanbul Küçükçekmece yerleşkesinde yaşandı. TEKNOFEST Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali kapsamında gerçekleştirilen etkinlikte konuşan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye'nin nükleer teknoloji vizyonuna dair tarihi açıklamalarda bulundu.

TR-2 Araştırma Reaktörü ile Nükleer Çalışmalarda Yeni Dönem

Bakan Alparslan Bayraktar, yarışmanın en ileri aşaması olan "Detay Tasarım" kategorisinde finale kalmayı başaran 4 takımın sunumlarını dinleyerek genç mühendislerin projelerini yakından inceledi. Küçükçekmece yerleşkesini "Türkiye'nin nükleer yarımadası" olarak nitelendiren Bayraktar, bölgedeki imar süreçlerinin tamamlandığını müjdeledi. En kritik gelişme olarak ise çok uzun bir aranın ardından TR-2 Araştırma Reaktörü’nün yeniden lisanslandığını açıkladı. Bayraktar, çok kısa bir süre içinde bu tesiste nükleer araştırmaların ve malzeme testlerinin yeniden başlayacağını, teorik çalışmaların laboratuvar ortamında somut sonuçlara dönüştürüleceğini ifade etti.

Nükleer Enerji Teknolojileri Tasarım Yarışması'nın her geçen yıl daha da büyüdüğünü vurgulayan Bakan Bayraktar, "Geçtiğimiz yıl yarışmaya 2 ülkeden 87 takım katılmışken, bu yıl 9 farklı ülkeden 192 takım başvuru yaptı. TEKNOFEST ailesi büyürken nükleer teknoloji kanadımız da aynı hızla genişliyor" dedi. Ayrıca Suudi Arabistan'ın Cidde kentinde düzenlenen Uluslararası Nükleer Bilim Olimpiyatı'nda Türkiye'nin bir altın ve üç bronz madalya kazanarak tarihi bir başarıya imza attığını hatırlattı.

Yapay Zeka ve Teknolojik Gelişmeler Elektrik Talebini Katlıyor

Türkiye'nin ve dünyanın hızla artan elektrik ihtiyacına dikkat çeken Bakan Bayraktar, enerjide tam bağımsızlık hedefinin önemini vurguladı. Şu anda Türkiye'nin tükettiği enerjinin üçte ikisini ithal ettiğini belirten Bayraktar, nükleer enerjinin karbonsuzlaşma ve iklim değişikliği hedefleri için kaçınılmaz bir çözüm olduğunu söyledi. Elektrik talebindeki artışın sadece nüfus ve sanayi kaynaklı olmadığını, yapay zeka, veri merkezleri, elektrikli araçlar ve soğutma sistemleri gibi yeni nesil teknolojilerin de bu yükü artırdığını dile getirdi.

Özellikle 2040 yılına kadar deniz suyunun arıtılması için en az 3 ila 5 teravatsaatlik bir elektrik gücüne ihtiyaç duyulacağını öngördüklerini belirten Bakan, bu küresel elektrifikasyon dalgasına karşı yerli santrallerin üretilmesinin hayati önem taşıdığını kaydetti. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından açıklanan teşvik programlarının, Türkiye'nin küçük modüler reaktörlerini (SMR) yerli ve milli imkanlarla geliştirmesi açısından büyük bir fırsat sunduğunu ekledi.

İTÜ Reaktörü Devreye Giriyor ve Yeni Yatırımlar Yolda

Nükleer alanda yetişmiş insan kaynağının önemine değinen Bayraktar, TENMAK'ın lisans öğrencilerine yönelik burs ve mentörlük desteklerini açıklarken, gençlerin nükleer ekosisteme kazandırılması gerektiğini ifade etti. Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nde görev alan genç mühendislerin yanı sıra Sinop, Trakya ve Küçük Modüler Reaktör (SMR) projeleriyle nükleer sektörün Türkiye'de çığ gibi büyüyeceğini belirtti. Türkiye'nin Gabar'da ve denizlerinde kendi imkanlarıyla petrol ve doğal gaz aradığını, Somali gibi stratejik ülkelerde de aktif roller üstlendiğini hatırlatarak gençlerin bu süreçteki özgüvenine güvendiğini söyledi.

Türkiye'deki diğer araştırma reaktörlerine de değinen Bayraktar, İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) bünyesindeki reaktörün de yakın zamanda devreye gireceğini açıkladı. Çin gibi ülkelerle yapılan büyük ölçekli nükleer santral müzakerelerinde Türkiye'nin iki kırmızı çizgisi olduğunu vurgulayan Bakan, bunlardan birinin Türkiye'ye yeni bir araştırma reaktörü kazandırılması, diğerinin ise nükleer yakıtın yerli imkanlarla Türkiye'de üretilmesi olduğunu sözlerine ekledi.