Boğaz’ın Tarihi Feriye Sarayları’nda 118 Yıllık Eğitim Çınarı: Kabataş Erkek Lisesi

Anadolu Ajansının (AA) tarihi eğitim kurumlarını mercek altına aldığı "Asırlık Mektepler" dosya haber serisinin bu bölümünde, İstanbul Boğazı'nın göz kamaştıran kıyısında, tarihi Feriye Sarayları'nda eğitim meşalesini taşımaya devam eden Kabataş Erkek Lisesi ele alınıyor. İmparatorluk dönemindeki Kabataş Mekteb-i Sultanisi'nden modern Türkiye Cumhuriyeti'nin en prestijli eğitim kurumuna dönüşen lisenin köklü mirası, tarihi belgeler ve bugünkü başarılarıyla göz dolduruyor.

Aşiret Mektebi'nden Feriye Sarayları'na: Tarihi Dönüşümün Kilometre Taşları

Kabataş Erkek Lisesi'nin temelleri, Esma Sultan Konakları bünyesinde yer alan ve daha önce kapatılmış olan Aşiret Mektebi'nin yerine atıldı. Okul, 18 Mayıs 1908 tarihinde, Sultan II. Abdülhamid döneminde 7 sınıfta eğitim gören toplam 276 öğrenciyle kapılarını açtı. Takvimler 1913 yılını gösterdiğinde ilkokul kademesinin de bünyesine katılmasıyla kurum, "Kabataş Sultanisi" adını aldı. Cumhuriyet'in ilan edilmesinin ardından sultanilik unvanının kaldırılmasıyla birlikte, okul 1923-1924 eğitim-öğretim yılından itibaren yoluna "Kabataş Erkek Lisesi" olarak devam etti.

Zamanla artan öğrenci nüfusu ve modern eğitim ihtiyaçları, okulun fiziki yapısında köklü değişiklikleri zorunlu kıldı. Kabataş'ta bulunan eski binaların yetersiz kalması üzerine okul, 1928-1929 eğitim-öğretim yılının başında bugün de faaliyetlerini sürdürdüğü Beşiktaş Ortaköy'deki görkemli Feriye Sarayları yerleşkesine taşındı.

Gelişimini sürdüren okulun ortaokul kısmı, lise kademesine daha fazla alan açmak amacıyla 1941-1942 döneminde kapatıldı. 1949 yılında ise Feriye Sarayları kompleksinin üçüncü bölümü pansiyon binası olarak okula dahil edilerek öğrencilerin barınma ihtiyacı karşılandı. Tarihi okul, 1992-1993 eğitim-öğretim yılında karma eğitim sistemine geçiş yaptı. 1998-1999 döneminde Anadolu Lisesi statüsü kazanan kurum, 2006-2007 eğitim-öğretim yılından bu yana hazırlık sınıfı üzerine inşa edilen 4 yıllık eğitim modeliyle seçkin öğrenciler yetiştirmeyi sürdürüyor.

Cepheden Sınıflara Uzanan Kahramanlık: Kırmızı ve Siyahın Hüznü

Kabataş Erkek Lisesi, yalnızca akademik başarılarıyla değil, vatan savunmasında üstlendiği tarihi rollerle de "gazi okul" unvanını gururla taşıyor. Balkan Savaşları ve Çanakkale Savaşı döneminde vatan savunması için cepheye koşan öğrencileri nedeniyle okul, iki dönem boyunca tek bir mezun dahi veremedi. Şehit düşen kahraman öğrencilerin anısını yaşatmak amacıyla, okulun flamasındaki kırmızı-beyaz renkler, derin bir yasın sembolü olarak kırmızı-siyaha dönüştürüldü ve bu anlamlı renkler günümüzde de gururla taşınmaya devam ediyor.

Okulun zengin tarihi mirası, bugün müze olarak kullanılan özel bir bölümde titizlikle muhafaza ediliyor. Müzede, Kabataş Mekteb-i Sultanisi Flaması ile Kabataş Erkek Lisesi Flaması başta olmak üzere geçmiş dönemlere ait çok sayıda paha biçilemez tarihi eşya sergileniyor. Ayrıca, okulun unutulmaz mezunlarından Galip Vardar'a takdim edilen İstiklal Madalyası ve Vesikası da bu müzede sergilenen en nadide eserler arasında yer alıyor.

Okulun geniş bahçesinde ise Türk kültür, sanat, spor ve siyaset hayatına yön veren isimlerin büstleri yükseliyor. Beşiktaş'ın efsanevi başkanı Süleyman Rıza Seba, edebiyat dünyasının dev isimleri Ömer Seyfettin, Behçet Necatigil ve Faruk Nafiz Çamlıbel, tarihçi Galip Vardar, devlet adamı Adnan Kahveci ile okulda uzun yıllar öğretmenlik yaparak iz bırakan Zeria Bali ve Oktay Tuncer'in büstleri, öğrencilere her gün ilham vermeye devam ediyor.

YKS ve LGS Başarılarıyla Türkiye'nin Geleceğini Şekillendiren Kadro

Osmanlı'dan Cumhuriyet'e devlet hizmetine yön verecek nitelikli insan kaynağını yetiştirmek üzere kurulan okulun bugünkü vizyonunu Kabataş Erkek Lisesi Müdürü Muharrem Bayrak anlattı. Okulun 118 yıllık köklü geçmişini, geniş mezun ağını ve modern eğitim anlayışını paylaşan Bayrak, Kabataş'ın sadece bir okul değil, aynı zamanda liderler yetiştiren devasa bir camia olduğunu vurguladı.

Müdür Muharrem Bayrak, lisenin Liselere Geçiş Sistemi (LGS) kapsamında 500 tam puan alan öğrencilerin ilk tercihleri arasında yer aldığını belirterek, Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) ve yurt dışı üniversite kabullerinde elde edilen başarıları şu verilerle paylaştı:

"Geçtiğimiz yıl YKS'de öğrencilerimiz tarihi derecelere imza attı. İlk 5'te 3, ilk 10'da 5, ilk 100'de 24, ilk 500'de 73, ilk 1000'de 94 ve ilk 5 binde 304 derece elde ettik. Son verilere göre 53 mezunumuz tıp fakültelerine, 70'e yakın öğrencimiz ise mühendislik fakültelerine yerleşti. Ekonomi, hukuk ve diş hekimliği gibi saygın bölümleri kazanan öğrencilerimiz de oldu. Mezunlarımızın yüzde 80'i Türkiye'nin en seçkin üniversitelerini tercih ederken, yüzde 20'si ise dünya çapındaki prestijli üniversitelerden tam burslu kabuller aldı."

Bugün bünyesinde 5 idareci, 70 öğretmen ve Türkiye'nin 72 farklı ilinden gelen 806 öğrenciyi barındıran lise, adeta tüm Anadolu'nun kültürel mozaiğini temsil ediyor. Milli Teknoloji Hamlesi'nin ve yerli SİHA'ların öncü ismi Özdemir Bayraktar'ın da bu okuldan mezun olduğunu hatırlatan Bayrak; robotik, insansız hava araçları (İHA), el sanatları, sinema, fotoğrafçılık, müzik ve görsel sanatlar gibi alanlarda aktif atölyelerin bulunduğunu, yakın zamanda yapay zeka, endüstriyel tasarım ve bilişim atölyelerini de hayata geçirmeyi planladıklarını müjdeledi.

Müdür Bayrak, 2025 LGS'de 500 tam puan alan şampiyonları bünyelerine kattıklarını belirterek sözlerini şöyle tamamladı: "Öğrencilerimize her zaman 'Sizler Kabataş'ı kazanmadınız, sizler ülkemizin geleceğisiniz, dolayısıyla bizler sizi kazandık' diyoruz. Onları vatanseverlik duygularıyla yarınlara hazırlamak, bizlere eğitimin ötesinde çok daha büyük bir vizyon ve sorumluluk yüklüyor."