Cumhurbaşkanı Erdoğan BM Genel Kurulu'nda Dünya Liderlerine Sesleniyor: New York'ta Kritik Diplomasi Trafiği

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, dünya siyasetinin kalbinin attığı New York'ta, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu’na hitap etmeye hazırlanıyor. Bugün resmen başlayacak ve 28 Eylül’e kadar devam edecek olan Genel Kurul görüşmeleri, bu yıl son derece kritik bir başlıkla toplanıyor. "Güveni yeniden inşa etmek, dönüşümü yönetmek: Herkes için sonuç üreten bir Birleşmiş Milletler" teması altında gerçekleştirilecek zirvede, küresel güvenliği tehdit eden pek manyak sıcak başlık masaya yatırılacak. Ortadoğu’da tırmanan çatışmalar, İran krizi, Gazze ve Filistin’de yaşanan insani dram, Rusya-Ukrayna savaşı, Sudan’daki iç karışıklıklar, iklim değişikliği ve yapay zekanın uluslararası ölçekte yönetimi bu yılki zirvenin öncelikli gündem maddelerini oluşturuyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın BM Genel Kurulu kürsüsünden yapacağı tarihi konuşmada; Gazze ve Filistin meselesine geniş yer ayırması, İran merkezli bölgesel gerilimlere dikkat çekmesi, Suriye ve Rusya-Ukrayna savaşındaki son durumu değerlendirmesi bekleniyor. Ayrıca Erdoğan, Türkiye’nin uzun süredir savunduğu "Dünya beşten büyüktür" tezi doğrultusunda BM sisteminin reforme edilmesi gerektiğine dair güçlü mesajlar verecek.

New York’ta Liderlerle Kritik Diplomasi Trafiği

Cumhurbaşkanı Erdoğan, BM Genel Kurulu’ndaki hitabının hemen ardından küresel diplomasinin kilit aktörleriyle bir araya gelecek. Bu kapsamda ilk olarak BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile görüşecek olan Erdoğan; Ortadoğu’daki çatışmaları, Gazze’deki son durumu, İran, Ukrayna ve Suriye meseleleri ile insani yardım koridorlarını ele alacak. Guterres’in görev süresinin 2026 yılı sonunda dolacak olması nedeniyle, çok taraflı küresel sistemin geleceği ve reform ihtiyacı da bu görüşmenin temel sütunlarından birini oluşturacak.

Erdoğan’ın New York’taki yoğun programında dikkat çeken bir diğer görüşme ise İngiltere Başbakanı Andy Burnham ile gerçekleştirilecek. İki liderin savunma sanayii iş birliği, ikili ticaret, yatırımlar, Stratejik Ortaklık Çerçeve Belgesi ve Güvenlik ve Savunma Ortaklığı konularında somut adımları değerlendirmesi öngörülüyor. Japonya Başbakanı Sanae Takaichi ile yapılacak görüşmede ise iki ülke arasındaki ekonomik ortaklık anlaşması müzakereleri, teknoloji ortaklıkları ve Ortadoğu’daki enerji güvenliği konuları ön planda olacak.

Gözler Erdoğan ve Trump’ın Görüşmesinde

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ABD temaslarındaki en çok merak edilen konulardan biri de ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştireceği olası temas. Resmi programda iki lider arasında baş başa bir görüşme planlanmamış olsa da Erdoğan ve Trump bu akşam aynı davette bir araya gelecek. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Trump ve eşinin Lotte New York Palace Hotel’de devlet ve hükümet başkanları onuruna vereceği özel resepsiyona katılacak. İki lider en son temmuz ayında düzenlenen NATO Liderler Zirvesi kapsamında Ankara’da yüz yüze bir görüşme gerçekleştirmişti. New York’ta olası bir ikili görüşmenin gerçekleşmesi durumunda ise masada İran savaşı riskleri, Gazze, Suriye, savunma sanayii ilişkileri, ticaret ve yatırımlar yer alacak.

Öte yandan ABD’nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack, Türkevi önünde CNN Türk’e yaptığı özel açıklamada, Türkiye’nin ABD için son derece önemli bir ortak olduğunu vurguladı. Barrack, iki ülke arasındaki CATSA ve S-400 süreçlerine değinerek, "Rus sisteminin kullanımı ABD altyapısıyla uyumlu değildir ancak bu durum ilişkilerimizde bir parazit yaratmıyor. Türkiye’nin savunma sanayisi çok güçlü ve Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Başkan Trump arasında mükemmel bir uyum var" ifadelerini kullandı.

Türkevi’nde Diplomasi Zirvesi ve COP31 Daveti

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, New York’taki diplomatik karargahı olan Türkevi’nde adeta bir liderler zirvesine ev sahipliği yapıyor. Erdoğan bu kapsamda; Vietnam Devlet Başkanı To Lam, Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed Yunus el-Menfi, Kuveyt Veliaht Prensi Sabah Halid el-Hamed Al-Sabah, Kosova Başbakanı Albin Kurti ve Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam ile ayrı ayrı ikili görüşmeler gerçekleştirdi.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, Erdoğan ile To Lam arasındaki görüşmede Türkiye-Vietnam ilişkilerinin "Stratejik Ortaklık" seviyesine çıkarılması konusu ele alındı ve Vietnam tarafının bu öneriye sıcak bakması memnuniyetle karşılandı.

Libya Başkanlık Konseyi Başkanı el-Menfi ile yapılan görüşmede ise Libya’daki istikrarın korunması için Türkiye’nin desteği yinelenirken, Libya halkının menfaatine uymayan hiçbir formüle rıza gösterilmeyeceği vurgulandı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, görüştüğü tüm liderleri Türkiye’nin ev sahipliği yapmaya aday olduğu COP31 Liderler Zirvesi’ne davet etti.

New York’ta İletişim Başkanlığı tarafından düzenlenen "Türkiye-ABD İlişkilerinin 100. Yılı Paneli" açılışında konuşan İletişim Başkanı Burhanettin Duran ise iki ülke ilişkilerinin tarihi bir dönemeçte olduğunu belirtti. Duran, "Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan ile Başkan Donald Trump arasındaki doğrudan diyalog, çözümsüz gibi görünen sorunların aşılmasında yeni bir alan açmıştır. İkinci yüzyılda savunma sanayii, enerji, yapay zekâ ve ileri teknoloji gibi alanlar iş birliğimizin temelini oluşturmalıdır" dedi.