Deprem Korkusunun Psikolojik Boyutları

Türkiye’de milyonlarca insan, deprem tehlikesiyle iç içe yaşamaktadır. Her sarsıntının ardından artan endişe, kimi zaman günlük yaşamı olumsuz etkileyen kaygı bozukluklarına neden olabilir.

Uzmanlar, deprem korkusunun yönetilebilir olduğunu, ancak sürekli tetikte yaşamanın insan zihninde uzun vadede yıpratıcı etkiler yaratabileceğini belirtmektedir.

Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Önder Kavakçı, insanların evlerini ve bastıkları zemini güvenli olarak kabul ettiklerini, ancak depremlerin bu güven duygusunu kökünden sarstığını ifade etmektedir.

Deprem Korkusu Hangi Seviyede Normaldir?

Uzmanlar, deprem korkusunun belli bir seviyeye kadar normal olduğunu, ancak bu korkunun anksiyete bozukluğu veya travma sonrası stres bozukluğuna dönüşebileceğini belirtmektedir.

Prof. Dr. Kavakçı, sürekli tetikte olma, sarsıntı hissetme, çarpıntı, nefes darlığı gibi belirtilerin bu durumun habercisi olabileceğini ifade etmektedir. Ayrıca uyku bozuklukları, tahammülsüzlük ve duygusal donukluk gibi belirtiler de gözlemlenebilir.

Çocuklar Deprem Korkusundan Nasıl Etkilenir?

Depremler yetişkinlerin yanı sıra çocukları da derinden etkileyebilmekte. Çocuklar, deprem sırasında ve sonrasında yetişkinlerin tepkilerini model alır. Ebeveynler sakin kalabilirse, çocuklar da durumu daha kolay atlatabilirler.

Kavakçı, ebeveynlere çocuklara yaşlarına uygun ve doğru bilgiler vermelerini, korkularını küçümsememelerini ve yıkıcı görüntülere sınırlama getirmelerini tavsiye etmektedir.

Kronikleşen Psikolojik Sorunlar ve Belirtileri

Klinik Psikolog Mader Bengisu Bilgen, depremin güvenli yaşam alanlarını tahrip edişinin temel güven duygularını sarstığını ve bu durumun kronik psikolojik sorunlara yol açabileceğini ifade etmektedir. Depremden sonra bireylerde uyku bozuklukları, depresyon, anksiyete, yeme bozuklukları gibi rahatsızlıklar gelişebilir. Tedavinin zamanında yapılmaması, bireylerin sosyal ve profesyonel yaşamlarını olumsuz etkileyebilir.

Psikolojik İyileşme ve Fiziksel Aktivitenin Rolü

Bilgen, deprem sonrası psikolojik iyileşmenin bedensel etkinliklerle desteklenebileceğini belirtmektedir. Yürüyüş, koşu, bisiklete binme gibi tekrarlı hareketler, psikolojik toparlanmayı hızlandırabilir. Güven duygusunun sarsılması, bireylerin bilgiye olan güvenini de etkileyebilir ve yanlış bilgilere daha kolay inanmasına sebep olabilir. .

Kaynak: IHA