Doğal Gazda Tarihi Rekor: Küresel Talep Zirve Yaparken Türkiye ve LNG Ticareti Yükselişte

Küresel enerji piyasalarında hareketli bir dönem geride kalırken, doğal gaz sektörü tarihi bir eşiği daha aşmayı başardı. Uluslararası Gaz Birliği (IGU) ve Snam ortaklığıyla hazırlanan prestijli "Küresel Gaz Raporu 2026" verilerine göre, dünya genelindeki doğal gaz talebi 2025 yılında bir önceki yıla kıyasla yüzde 1,7 oranında net bir artış gösterdi. Bu yükselişle birlikte küresel tüketim, 69 milyar metreküplük hacimsel büyümeyle 4 trilyon 202 milyar metreküpe ulaşarak tüm zamanların en yüksek seviyesi olarak kayıtlara geçti. Aynı dönemde küresel arz ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticareti de benzer şekilde rekor tazeledi.

Küresel Doğal Gaz Arzı ve Talebinde Tarihi Zirve

Raporda yer alan verilere göre, küresel doğal gaz arzı 2025 yılında bir önceki yıla göre 52 milyar metreküp artış kaydederek 4 trilyon 147 milyar metreküpe ulaştı. Arz tarafındaki bu büyümenin lokomotifi 54 milyar metreküplük üretim artışıyla Kuzey Amerika oldu. Kuzey Amerika'yı sırasıyla 11 milyar metreküple Orta Doğu, 6 milyar metreküple Asya ve 2 milyar metreküple Güney Amerika takip etti.

Talep tarafında ise büyümenin merkez üssü Asya, Orta Doğu ve Avrupa oldu. Asya'da doğal gaz talebi 25 milyar metreküp artış gösterirken, Orta Doğu'da 18 milyar metreküp, Avrupa'da ise yaklaşık 10 milyar metreküplük bir yükseliş yaşandı. Diğer bölgeler incelendiğinde; Afrika'da 6 milyar metreküp, Kuzey Amerika'da 5 milyar metreküp, Güney Amerika'da 4 milyar metreküp ve Rusya'da 3 milyar metreküplük tüketim artışı kaydedildi. Okyanusya ise dünya genelinde doğal gaz talebinin gerileme gösterdiği tek bölge olarak dikkat çekti.

Sektörel bazda analiz yapıldığında, konut ve ticari tüketim segmentindeki 32 milyar metreküplük artış, küresel büyümenin en büyük payını oluşturdu. Bu artışta, özellikle Kuzey Amerika'da mevsim normallerinin altında seyreden sert kış koşullarının etkisi büyük oldu.

Bölgesel Dinamikler: Asya ve Avrupa'da Soğuk Kış Etkisi

Asya kıtasında 2025 yılı boyunca doğal gaz talebi 25 milyar metreküp artış kaydetti. Bölgedeki bu büyümenin yaklaşık yüzde 64'ü elektrik üretimi ile konut ve ticari tüketimdeki artıştan kaynaklandı. Söz konusu büyümenin ağırlıklı olarak Doğu Asya ve Güneydoğu Asya ülkelerinde yoğunlaştığı gözlemlendi.

Avrupa genelinde ise doğal gaz talebi geçen yıl yüzde 2,3 oranında (yaklaşık 10 milyar metreküp) yükseldi. Yılın ilk çeyreğinde yaşanan aşırı soğuklar ve kış aylarında rüzgar enerjisi üretiminin beklentilerin altında kalması, elektrik üretiminde doğal gaza olan bağımlılığı artırdı. Bu durum, Avrupa'da elektrik üretimi kaynaklı doğal gaz talebini tek başına 9 milyar metreküp yukarı taşıdı.

Kuzey Amerika'da ise talep dengesinde farklı bir senaryo izlendi. Bölgede toplam talep 5 milyar metreküp artarken; konut ve ticari tüketim 21 milyar metreküp, sanayi tüketimi ise 2 milyar metreküp yükseldi. Buna karşın, elektrik üretimi için kullanılan doğal gaz miktarı 18 milyar metreküp seviyesinde gerileme gösterdi.

Orta Doğu ve Türkiye'de Gözle Görülür Yükseliş

Doğal gaz talebinin en dinamik şekilde yükseldiği bölgelerden biri olan Orta Doğu'da, tüketim 2025 yılında 18 milyar metreküp artarak yıllık bazda yüzde 2,9 oranında büyüme kaydetti. Bu yükselişte sanayi ve elektrik üretim sektörleri başrolü oynadı. Sanayi sektörünün doğal gaz talebi yüzde 9,5 artışla 15 milyar metreküpe ulaşırken, elektrik üretimindeki talep yüzde 4,2 artarak 11 milyar metreküp seviyesine çıktı.

Türkiye ise enerji talebindeki artış trendini koruyarak 2025 yılında doğal gaz tüketimini bir önceki yıla kıyasla 4 milyar metreküp artırmayı başardı. Ülkenin sanayi ve konut alanındaki enerji ihtiyacı, bu artışın temel kaynağı olarak öne çıktı.

Küresel LNG Ticaretinde Tarihi Zirve ve 2026 Öngörüleri

2025 yılı, sadece boru hattı gazında değil, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) pazarında da rekorların yılı oldu. Küresel LNG ticareti, bir önceki yıla göre 43 milyar metreküp artarak 580 milyar metreküpe ulaştı. Raporda, LNG'nin küresel enerji güvenliğindeki stratejik rolünün her geçen gün daha da pekiştiği vurgulandı.

Çin, LNG ithalatını 2024 yılına göre 10 milyar metreküp azaltmış olmasına rağmen, dünyanın en büyük LNG ithalatçısı unvanını korumayı sürdürdü. Çin'in ardından 91 milyar metreküplük ithalatla Japonya ikinci, 67 milyar metreküple Güney Kore ise üçüncü sırada yer aldı. Avrupa'nın LNG ithalatı ise Rus gazına olan bağımlılığı azaltma stratejisinin bir sonucu olarak 32 milyar metreküp artış gösterdi. Avrupa'nın gerçekleştirdiği bu ithalatın yüzde 50'den fazlası Amerika Birleşik Devletleri (ABD) tarafından karşılandı.

Öte yandan, 2025'teki tarihi zirvenin ardından 2026 yılına yönelik tahminler bazı riskleri beraberinde getiriyor. Rapora göre, küresel doğal gaz talebinin 2026'da 7 milyar metreküp azalması bekleniyor. Bu düşüşün arkasındaki temel neden olarak, 2026'nın ilk yarısında yaşanması öngörülen Hürmüz Boğazı krizinin, özellikle fiyat duyarlılığı yüksek olan gelişmekte olan Asya ve Afrika pazarlarında talebi baskılaması gösteriliyor.

Dijital Dönüşüm ve TANAP'ın Başarısı

Sektörün geleceğine ışık tutan raporda, Türkiye'nin doğal gaz altyapısında uyguladığı yüksek teknoloji çözümleri de büyük övgü aldı. Doğal gaz ve LNG operasyonlarında dijitalleşmenin ivme kazandığı belirtilen raporda; yapay zeka destekli sistemler, uzaktan yönetim teknolojileri ve dijital ikiz uygulamalarının sektörel verimliliği artırdığı ifade edildi.

Büyük doğal gaz iletim şebekelerinin yönetiminde çığır açan "Dijital İkiz" teknolojisinin en başarılı küresel örneklerinden biri olarak Türkiye'deki Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı (TANAP) gösterildi. TANAP bünyesinde aktif olarak kullanılan dijital ikiz teknolojisi sayesinde, boru hattının farklı işletme senaryolarındaki operasyonel performansı ve yapısal bütünlüğü anlık olarak simüle edilebiliyor. Rapor, bu ileri düzey uygulamanın zamanında ve veriye dayalı risk yönetimini mümkün kılarak sektöre öncülük ettiğinin altını çizdi.