El Nino ve Savaş Baskısı: Mısır Fiyatları 3 Yılın Zirvesine Tırmandı

Jeopolitik gerilimler ve ekstrem iklim olayları küresel emtia piyasalarında arz endişelerini tırmandırırken, özellikle tarım grubu ürünlerinde olağanüstü fiyat hareketleri yaşanıyor. Son dönemde tahıl grubu ürünlerindeki hareketlilik dikkat çekerken, mısır fiyatlarında yaşanan sert yükselişler piyasa dengelerini sarsıyor.

Chicago Ticaret Borsası'nda (CBOT) işlem gören mısırın kile başına fiyatı; El Nino hava olayının tetiklediği kuraklık, olumsuz hava koşulları ve Rusya-Ukrayna savaşının yarattığı jeopolitik risklerin bir araya gelmesiyle 5,2425 dolar seviyesine ulaştı. Bu tarihi yükselişle birlikte mısır fiyatları son 3 yılın en yüksek seviyesini test etmiş oldu. Mısırın kile başına fiyatı daha önce 31 Temmuz 2023 tarihinde 5,2450 dolar seviyesini görmüştü.

Temmuz ayının sonuna kıyasla yüzde 11'in üzerinde değer kazanan mısır fiyatları, 31 Aralık 2025 sonuna göre ise yüzde 17'yi aşan bir artış kaydetti. Yaşanan bu hızlı tırmanışın ardından mısır fiyatları, kile başına 5,18 dolar seviyelerinde dengelenme eğilimine girdi.

El Nino ve Kuraklık Küresel Tarım Arzını Tehdit Ediyor

Amerika Birleşik Devletleri'ndeki (ABD) mahsul verilerine ilişkin endişelerin artması ve küresel arzın daralacağına yönelik beklentiler, mısır fiyatlarının zirve yapmasında ana itici güç oldu. ABD'nin mısır ihracatındaki artış eğilimi de fiyatlardaki bu yukarı yönlü hareketi desteklemeye devam ediyor.

ABD'nin özellikle mısır üretimiyle öne çıkan eyaletlerinde etkili olan sıcak ve kurak hava koşullarının yanı sıra, Avrupa genelinde yaşanan olumsuz hava şartları küresel arz endişelerini körüklüyor. ABD'nin orta batı bölgesinde gerçekleştirilen mısır hasadının, daha önce açıklanan beklentilerin altında kalması piyasalardaki arz daralması korkusunu somutlaştırdı.

Jeopolitik Riskler ve Lojistik Krizler Fiyatları Tetikliyor

Ukrayna'dan gerçekleştirilen tahıl sevkiyatlarında devam eden aksaklıklar ve Rusya ile Ukrayna'nın karşılıklı olarak lojistik nakliye rotalarını hedef alan saldırıları, Karadeniz üzerinden yapılan tahıl ihracatını adeta durma noktasına getirdi. Bu durum tarım emtiasında risklerin çift yönlü olarak büyümesine yol açıyor. Bir yandan olumsuz hava koşulları doğrudan üretimi baltalarken, diğer yandan jeopolitik krizler mevcut mahsulün küresel pazarlara ve tüketicilere ulaştırılmasını engelliyor. Yüksek enerji ve gübre maliyetleri sebebiyle üreticilerin ek arz şoklarını tolere etme gücü de giderek azalıyor.

Diğer taraftan, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz artırımlarına yönelik beklentilerin zayıflaması ve ABD dolarına olan küresel talebin gerilemesi, emtia piyasalarını genel anlamda pozitif yönde destekleyen bir diğer finansal unsur olarak öne çıkıyor.

Yüksek Petrol Fiyatları ve Biyodizel Talebi Mısırı Destekliyor

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, haziran ayı itibarıyla küresel ölçekte El Nino hava olayının etkilerinin yoğunlaştığını belirtti. Bu iklimsel değişimin özellikle Güney Amerika, Güneydoğu Asya ve Avustralya'da ciddi şekilde hissedildiğini, kısmen de olsa ABD ve Avrupa ile Batı Afrika'da etkili olduğunu ifade eden Ergezen, Brezilya ve ABD gibi dev üreticilerde mısır rekoltesinin düşeceği yönündeki tahminlerin gerçekleşmeye başladığını vurguladı.

Ergezen, mısır fiyatlarındaki yükselişte petrol fiyatlarının oynadığı kritik role de değindi. Petrol fiyatlarının yüksek seyretmesinin, biyodizel üretiminde hammadde olarak kullanılan mısıra yönelik talebi doğrudan artırdığını belirten Ergezen, dünya genelinde üretilen mısırın yaklaşık yüzde 60'ının endüstriyel alanlarda tüketildiğini hatırlattı. El Nino etkisi ile yüksek petrol fiyatlarının birleşmesinin mısır piyasasında güçlü bir yukarı yönlü rüzgar yarattığını ifade eden Zafer Ergezen, şu öngörülerde bulundu:

"El Nino etkisinin önümüzdeki yılın başına kadar süreceğine kesin gözüyle bakılıyor. Petrol fiyatları da mevcut yüksek seviyelerini koruduğu sürece mısır fiyatlarında yukarı yönlü hareketlerin devam etmesi kaçınılmaz olacaktır. Fiyatlar en azından güçlü kalmayı sürdürecektir. Petrol fiyatlarında sert bir geri çekilme yaşanmadıkça ve ABD ile İran arasında kalıcı bir anlaşma hızlıca sağlanmadıkça, mısır fiyatlarında derin bir düşüş beklenmemelidir."