Küresel Tarımda El Nino Alarmı: Mısır Fiyatları Son 3 Yılın Zirvesinde!

Küresel emtia piyasalarında jeopolitik gerilimler ve iklim krizinin tetiklediği arz endişeleri, tarım grubu ürünlerinde tarihi fiyat hareketliliklerine yol açıyor. Özellikle tahıl grubunun en kritik ürünlerinden biri olan mısırda, son dönemde yaşanan sert yükselişler dikkat çekiyor. Chicago Ticaret Borsası'nda (CBOT) işlem gören mısırın kile başına fiyatı; El Nino hava olayının olumsuz etkileri, küresel kuraklık ve Rusya-Ukrayna savaşının yarattığı jeopolitik risklerin birleşmesiyle 5,2425 dolar seviyesine kadar tırmanarak son 3 yılın en yüksek seviyesini test etti.

Mısır fiyatlarında daha önce 31 Temmuz 2023 tarihinde 5,2450 dolar seviyesi kaydedilmişti. Temmuz ayı sonuna kıyasla yüzde 11'in üzerinde değer kazanan mısırın kile başına fiyatı, 31 Aralık 2025 sonuna göre ise yüzde 17'yi aşan bir artış gösterdi. Yaşanan bu rekor yükselişin ardından fiyatlar, 5,18 dolar seviyelerinde dengelenme eğilimine girdi.

Küresel Arzı Tehdit Eden Çok Boyutlu Riskler

Mısır fiyatlarının son 3 yılın zirvesine ulaşmasında, dünyanın en büyük üreticilerinden olan ABD'deki mahsul verimliliğine yönelik endişeler başı çekiyor. ABD'nin orta batı bölgesinde gerçekleştirilen mısır hasadının beklentilerin altında kalması, küresel piyasalarda arzın daralacağı beklentilerini kuvvetlendiriyor. Diğer yandan, ABD'nin mısır ihracatında gözlenen artış da fiyatlardaki yukarı yönlü trendi destekleyen bir diğer unsur olarak öne çıkıyor.

Avrupa genelinde etkili olan elverişsiz hava koşulları ve Ukrayna'dan gerçekleştirilen tahıl sevkiyatlarındaki kesintiler, küresel arz güvenliğine dair endişeleri derinleştiriyor. Rusya ve Ukrayna'nın karşılıklı olarak nakliye rotalarını hedef alan saldırıları, bölgedeki tahıl ihracatını adeta durma noktasına getirdi. Tarım emtialarında risklerin iki yönlü hale geldiği bu süreçte, bir yandan hava koşulları üretimi baltalarken diğer yandan jeopolitik krizler mevcut mahsulün pazara ulaşmasını engelliyor. Yüksek seyreden enerji ve gübre maliyetleri ise olası arz şoklarının telafi edilmesini zorlaştırıyor. Öte yandan, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz artırım sürecinde sona yaklaştığı beklentisiyle dolara olan talebin azalması da emtia fiyatlarını destekliyor.

El Nino ve İklim Krizi Tarımsal Rekolteyi Vuruyor

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, küresel mısır piyasasındaki son gelişmeleri değerlendirirken haziran ayı itibarıyla etkisini hissettiren El Nino hava olayına dikkat çekti. El Nino'nun özellikle Güney Amerika, Güneydoğu Asya ve Avustralya'da etkili olduğunu, kısmen de olsa ABD, Avrupa ve Batı Afrika'da hissedildiğini belirten Ergezen, bu durumun tarımsal üretime yansımalarını şu sözlerle aktardı:

"Bu iklimsel değişim çerçevesinde özellikle Brezilya, ABD ve Güneydoğu Asya'da mısır rekoltesinin düşeceği yönünde ciddi endişeler bulunuyordu. El Nino kaynaklı bu üretim kayıpları ve rekolte düşüş tahminleri ne yazık ki gerçekleşmeye başladı. Bu durum fiyatlar üzerinde doğrudan yukarı yönlü bir baskı oluşturuyor."

Petrol Fiyatları ve Endüstriyel Talep Baskısı

Mısırdaki fiyat artışının sadece iklimle sınırlı kalmadığını belirten Zafer Ergezen, yüksek petrol fiyatlarının da bu süreçte çarpan etkisi yarattığını vurguladı. Petrol fiyatlarındaki yüksek seyrin, alternatif yakıt olan biyodizel üretiminde mısıra olan talebi artırdığına işaret eden Ergezen, dünyada üretilen mısırın yaklaşık yüzde 60'ının endüstriyel alanlarda kullanıldığının altını çizdi.

El Nino ve yüksek enerji maliyetlerinin bir araya gelmesiyle mısır fiyatlarında güçlü bir momentum oluştuğunu ifade eden Ergezen, "El Nino etkisinin önümüzdeki yılın başına kadar süreceğine kesin gözüyle bakılıyor. Petrol fiyatları bu seviyelerde kaldığı ve ABD ile İran arasında kalıcı bir uzlaşı sağlanmadığı sürece mısır fiyatlarında sert ve kalıcı bir düşüş beklenmemelidir. Fiyatlar yüksek ve güçlü kalmaya devam edecektir" değerlendirmesinde bulundu.