EPDK'dan Elektrik Piyasasında Yeni Düzenlemeler: Dengeleme, Uzlaştırma ve Lisanssız Üretim Kararları

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), 24 Eylül 2026 tarihli toplantısında aldığı 14907'den 14913'e kadar olan kararlarıyla elektrik piyasasının işleyişine yönelik teknik ve idari düzenlemeleri güncelledi. Söz konusu kararlar; dengeleme güç piyasası talimatları, lisanssız elektrik üreticilerinin dağıtım sistemi bağlantı şartları, enerji dengesizlik tutarları ve depolama tesislerine yönelik teknik kriterleri kapsayan geniş kapsamlı değişiklikleri içeriyor.

Elektrik piyasasında faaliyet gösteren piyasa katılımcıları, bu düzenlemeler doğrultusunda üretim planından sapma miktarlarının hesaplanmasından, SCADA entegrasyonu yükümlülüklerine ve reaktif güç kontrolü standartlarına kadar birçok alanda yeni kurallara uyum sağlamakla yükümlü kılındı. İlgili kurumlar ve piyasa oyuncuları, EPDK'nın belirlediği yeni katsayılar ve raporlama kriterleri çerçevesinde faaliyetlerini sürdürecek olup, aykırı durumlarda öngörülen cezai şartlar ile karşı karşıya kalabilecekler.

Ne değişti?

• Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği kapsamında, üretim planından sapma miktarlarının hesaplanmasında kullanılan katsayılar ve tolerans değerleri yeniden belirlendi.
• Dengeleme güç piyasasında yerine getirilmeyen talimatların raporlanmasında 15 dakikanın altındaki süreler ve belirli miktar altındaki işlemler değerlendirme dışı bırakıldı.
• Lisanssız elektrik üreticileri için SCADA ve iletişim teçhizatı arızalarına ilişkin cezai şartlar artırıldı; uzaktan izleme ve kontrol entegrasyonu zorunlu hale getirildi.
• Önlisans ve üretim lisansı başvurularında sermaye yükümlülüğü hesaplamalarında kullanılan "MWh" birimleri "MWe" olarak güncellendi.
• Reaktif Güç Kontrolü Yan Hizmet Anlaşması'nda, bara gerilim set değerine dayalı yeni tolerans ve kabul kriterleri tanımlandı.

Kimleri ilgilendiriyor?

Düzenlemeler; elektrik üretim lisansı sahiplerini, lisanssız elektrik üreticilerini, müstakil elektrik depolama tesisi işletmecilerini, dengeleme birimi oluşturan piyasa katılımcılarını ve dağıtım şirketlerini doğrudan ilgilendirmektedir.

Yürürlük

Kararlar, yayımlandıkları günü takip eden fatura dönemi itibarıyla yürürlüğe girmektedir; ancak 2. maddenin (e) bendi ile 3. maddenin (g) ve (ğ) bentleri 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren uygulanacaktır.

Çıkarılacak sonuç

EPDK'nın aldığı bu kararlar, elektrik piyasasında sistem güvenliğini ve verimliliğini artırmayı hedefleyen teknik bir optimizasyon süreci olarak değerlendirilebilir. Özellikle lisanssız üretim tesislerine getirilen SCADA entegrasyonu zorunluluğu ve dengeleme piyasasındaki raporlama kriterlerinin netleştirilmesi, piyasa katılımcılarının operasyonel disiplinini artırmaya yönelik bir adım niteliğindedir.

Ayrıca, depolama tesisleri için yapılan birim düzeltmeleri ve reaktif güç kontrolündeki tolerans güncellemeleri, piyasadaki teknik altyapının güncel teknolojik standartlarla uyumlu hale getirilmesi çabasını yansıtmaktadır. Bu düzenlemeler, piyasa katılımcılarının daha öngörülebilir bir maliyet ve operasyonel yapıya kavuşmasını amaçlamaktadır.

Muhtemel etkiler

Düzenlemelerin, özellikle lisanssız elektrik üreticileri üzerinde operasyonel ve maliyet odaklı bir baskı oluşturması beklenebilir. SCADA entegrasyonu ve arıza giderme süreçlerine yönelik getirilen ağır cezai şartlar, üreticilerin teknik altyapı yatırımlarını hızlandırabilir.

Öte yandan, dengeleme güç piyasasında talimat raporlama kriterlerinin esnetilmesi, piyasa katılımcıları üzerindeki idari yükü azaltabilir ve piyasa verimliliğine olumlu yansıyabilir. Depolama tesislerine yönelik yapılan birim güncellemeleri ise yatırımcıların lisans süreçlerini daha net bir şekilde planlamalarına yardımcı olabilir.