Fındık Hasadında Maliyeti Düşüren Yöntem: File Örtü ile 4 Kat Daha Hızlı Toplama

Dünya fındık üretiminin lideri Türkiye'de hasat sezonuna sayılı günler kala, bahçelerde hummalı hazırlıklar devam ediyor. Üreticiler yüksek işçilik maliyetleriyle mücadele etmenin yollarını ararken, uzmanlardan kritik tavsiyeler geliyor. Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ümit Serdar, özellikle son dönemde katlanan işçilik giderlerine karşı üreticilere can simidi olacak "file örtü" sistemini önerdi.

Türkiye'nin küresel pazardaki rekabet gücünü koruyabilmesi için yüksek verimin yanı sıra üretim maliyetlerinin de aşağı çekilmesi gerektiğine vurgu yapan Prof. Dr. Serdar, fındığın sağlıklı koşullarda harmana ulaştırılmasının hayati önem taşıdığını belirtti. 2026 yılı için oldukça güçlü bir rekolte beklentisi olduğunu ifade eden Serdar, fındığın Türkiye için stratejik bir değer olduğunu hatırlatarak, "Bu yıl verimli bir sezon öngörüyoruz. Ancak bu potansiyelin kazanca dönüşmesi için ürünün sağlıklı bir şekilde toplanıp tüketiciye sunulması gerekiyor. Bu süreçte kahverengi kokarca zararlısı ve külleme hastalığı gibi risk faktörlerine karşı üreticilerimizin son derece uyanık olması şart" uyarısında bulundu.

Hasat Maliyetlerini Minimize Eden "File Örtü" Sistemi

Hasat döneminde en büyük gider kalemini oluşturan işçilik maliyetlerine değinen Prof. Dr. Ümit Serdar, tarımda mekanizasyon ve pratik çözümlerin önemine dikkat çekti. Güncel olarak motorlu tırpan yevmiyelerinin 7 bin TL sınırına dayandığını belirten Serdar, "Üreticilerimizin yükünü hafifletmek adına file örtü yöntemini şiddetle tavsiye ediyoruz. Kendi gerçekleştirdiğimiz denemelerde, bu yöntemin fındık toplama hızını en az 3 ila 4 kat artırdığını bizzat gözlemledik" dedi.

Düz arazilerde bazı üreticilerin makineyle hasat yapmayı tercih ettiğini ancak yağışlı havalarda bu makinelerin performansının düştüğünü ifade eden Serdar, sözlerini şöyle sürdürdü: "Halihazırda hasat makinesine sahip olmasına rağmen pratikliği nedeniyle file örtü sistemine geçiş yapan üreticiler tanıyorum. Bu başarılı sistemin daha geniş kitleler tarafından benimsenmesi ve teşvik edilmesi gerekiyor. Nitekim devlet desteği kapsamında bu yıl çeşitli projelerle üreticilerimize file örtü yardımı sağlanıyor."

Küresel Rekabette Mekanizasyonun Rolü

Türkiye'nin fındık ihracatında Amerika Birleşik Devletleri, Şili, İtalya, Gürcistan ve Azerbaycan gibi güçlü ülkelerle rekabet içinde olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Ümit Serdar, maliyetleri minimize etmenin en temel yolunun modern tarım teknolojilerinden geçtiğini vurguladı. Düz taban arazilerde traktör arkası ekipmanların işleri büyük ölçüde kolaylaştırdığını belirten Serdar, engebeli ve meyilli araziler için ise uzaktan kumandalı ve robotik sistemlerin geliştirilmesi yönünde çalışmaların sürdüğünü, bu teknolojilerin yaygınlaşmasıyla Türk üreticisinin elinin daha da güçleneceğini kaydetti.

Dip Sürgünü Temizliğinde %65 Tasarruf Sağlayan Özel Formül

Hasat öncesinde bahçe bakımının aksatılmaması gerektiğinin altını çizen Prof. Dr. Serdar, kendi geliştirdikleri ve maliyeti %65 oranında azaltan dip sürgünü temizleme yöntemini paylaştı. Azotlu ve tuzlu özel bir çözeltiye dayanan bu yöntemin detaylarını aktaran Serdar, şu formülü verdi: "Dip sürgünleri henüz 15-20 santimetre boyundayken uygulanabilen son derece pratik bir yöntemimiz var. Hazırlanışı oldukça basit: 100 litre suyun içerisine 10-15 kilogram amonyum sülfat gübresi ya da kaya tuzu ekleyerek eritiyoruz. Elde ettiğimiz bu çözeltiyi dip sürgünlerine püskürtüyoruz. Yılda 3-4 kez tekrarlanan bu işlem sayesinde dip sürgünü temizliği zahmetsiz hale geliyor ve maliyetler yaklaşık yüzde 65 oranında düşüyor."

Bu uygulamada zamanlamanın kritik bir rol oynadığını belirten Prof. Dr. Serdar, "Eğer doğru zamanı kaçırır ve dip sürgünlerinin 40 santimetre ile 1 metre arasına ulaşmasına izin verirseniz, bu kez mekanik çözümlere başvurmak zorunda kalırsınız. Son dönemde motorlu tırpanlara takılan özel aparatlar ile çay toplama makinelerinin de fındık dip sürgünü temizliğinde alternatif olarak kullanılmaya başlandığını görüyoruz" diyerek sözlerini tamamladı.