Gazze'nin Yeniden İnşası ve Uluslararası Yükümlülükler

Uluslararası hukuk uzmanlarına göre, Gazze'nin yeniden inşa edilmesi için öngörülen yaklaşık 53 milyar dolarlık maliyetin başta İsrail'in yükümlülüğünde olduğu belirtiliyor. Uzmanlar, ABD ve Almanya gibi İsrail'in politikalarına destek veren ülkelerin de bu süreçte suç ortağı olarak mali sorumluluk taşıdığını ifade ediyor.

Ohio Devlet Üniversitesinden Prof. John Quigley ve Kudüs Üniversitesinden Munir Nuseibah, İsrail'in uluslararası hukuktaki tazminat yükümlülüklerini ve bu süreçte kullanılacak mekanizmaları değerlendirdi.

İsrail'in Uluslararası Hukuk Çerçevesindeki Sorumluluğu

Prof. Quigley, İsrail'in işgalci güç olarak Gazze'deki insan haklarını ve hayatı koruma yükümlülüğünü ciddi şekilde ihlal ettiğini belirtiyor. Dolayısıyla bu ihlaller, tazminat ödeme zorunluluğunu da beraberinde getiriyor.

Uluslararası Adalet Divanı'nın, İsrail'i maddi yükümlülük altına sokabilecek bir karar verebileceğine işaret eden Quigley, bu kararın uygulanmasının ise uluslararası mekanizmalarca desteklenmesi gerektiğini söylüyor.

BM ve Güvenlik Konseyi'nin Rolü

Quigley'e göre, konunun Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne götürülmesi durumunda, ABD'nin olası bir kararı veto etmesi gibi engellerle karşılaşılabilir. Ancak uluslararası alanda oluşturulacak baskı mekanizmaları ile İsrail'in bu yükümlülüğü yerine getirmesi sağlanabilir.

Tarihte benzer tazminat örneklerine değinen uzmanlar, özellikle Birinci Dünya Savaşı sonrası Almanya'nın tazminat ödemeleri gibi süreçlerin örnek alınabileceğini ifade ediyor.

ABD ve Almanya'nın Sözde Suç Ortaklığı

ABD'nin, İsrail'e sağladığı askeri destek nedeniyle bu süreçte hukuki sorumluluk taşıdığını ifade eden uzmanlar, ABD'nin mali kaynaklarının en azından kısmi tazminatlar için kullanılabileceğini öneriyor.

Nuseibah, bir devletin uluslararası hukuku ihlal etmesi durumunda zararı tazmin etme sorumluluğu doğduğunu ve bu tür yasa dışı eylemleri destekleyenlerin de sorumlu tutulabileceğini vurguluyor.

Gazze'nin Yaraları Sarılabilir Mi?

Uzmanlar, Gazze'deki fiziksel ve manevi yıkımın boyutlarının, bunların tam anlamıyla tazmin edilmesinin gerçekçi olmadığını ortaya koyuyor.

Yapılacak herhangi bir tazminatın, Gazze'nin ekonomik ve sosyal yapısının yeniden inşasına yardımcı olacağı düşünülse de, önemli olanın uluslararası hukuka uygun bir tavır sergilemek olduğunun altı çiziliyor. .

Kaynak: AA