Geçmişten Günümüze İnsanlık Ayıbı: Modern Kölelik Kıskacındaki 50 Milyon İnsan

Coğrafi keşifler ve sömürgecilik döneminin başlattığı, insanlık tarihinin en karanlık sayfalarından biri olan köle ticareti, milyonlarca insanı zorla topraklarından kopardı. Batılı güçlerin sömürgeci politikalarına karşı ilk büyük ve organize başkaldırı ise 23 Ağustos 1791'de Fransız egemenliğindeki topraklarda başladı. Yaklaşık beş yıl süren amansız mücadelenin ardından özgürlüklerini kazanan köleler, bağımsız bir devlet kurarak köleliği resmi olarak kaldıran ilk siyasi yapıyı inşa etti.

Tarihe Yön Veren Özgürlük Meşalesi: Haiti Devrimi

Dünya genelindeki tüm kölelik karşıtı hareketlerin ilham kaynağı olan bu tarihi süreç, literatüre Haiti Devrimi olarak geçti. Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), bu tarihi başkaldırının başladığı gün olan 23 Ağustos'u, insanlık onurunu korumak adına 1998 yılında "Uluslararası Köle Ticaretinin Anılması ve Köleliğin Kaldırılması Günü" ilan etti. O günden bu yana her yıl 23 Ağustos tarihinde düzenlenen çeşitli etkinliklerle, köleliğin küresel tarihteki izleri ve açtığı derin yaralar hafızalarda taze tutuluyor.

Yasaklara Rağmen Yaşayan Kabus: Modern Kölelik

Kağıt üzerinde dünya genelinde tamamen yasaklanmış olsa da kölelik, günümüzde kabuk değiştirerek varlığını sürdürüyor. Birleşmiş Milletler (BM) tarafından yasal olarak kesin bir tanımı yapılmamış olsa da modern kölelik; zorla çalıştırma, zorla evlendirme ve insan ticareti gibi ağır sömürü biçimlerini kapsayan çatı bir terim olarak kullanılıyor. Tehdit, şiddet, hile ya da baskı yoluyla kişilerin iradelerinin gasp edildiği bu düzen, kurbanların reddedemediği veya terk edemediği karanlık bir sarmala dönüşüyor.

236 Milyar Dolarlık Kirli Sektör ve ILO Verileri

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından paylaşılan veriler, durumun vahametini gözler önüne seriyor. 2016-2021 yılları arasında zorla çalıştırma ve zorla evlendirilme vakalarında dramatik bir artış kaydedildi. 2021 yılı itibarıyla modern kölelik koşulları altında yaşayan insanların sayısı 10 milyon kişi artarak dünya genelinde 50 milyon sınırına dayandı. Özellikle kadınların ve çocukların bu sömürü düzenine karşı çok daha savunmasız olduğu vurgulanıyor. Dünyanın neredeyse her ülkesinde görülen zorla çalıştırma faaliyetlerinin, küresel ekonomide yıllık 236 milyar dolar düzeyinde yasa dışı bir gelir ürettiği tahmin ediliyor.

UNESCO'nun "Köle Güzergahı" Projesiyle Hafızayı Canlı Tutma Çabası

İnsanlık tarihinin bu karanlık mirasını unutturmamak amacıyla UNESCO, "Köle Güzergahı" isimli kapsamlı bir proje yürütüyor. Her yıl 23 Ağustos'ta dünyanın dört bir yanından sanatçılar, akademisyenler ve araştırmacılar ortak bir toplumsal bilinç oluşturmak amacıyla bir araya geliyor. Bu kapsamda düzenlenen fotoğraf, video ve enstalasyon sergilerinin yanı sıra derinlemesine analizler, akademik makaleler ve röportajlar yayımlanıyor. UNESCO bünyesinde çalışan tarihçi ve uzmanlardan oluşan uluslararası bilim komitesi ise periyodik toplantılar gerçekleştirerek bu hayati konuyu küresel akademik gündemin merkezinde tutmaya devam ediyor.