Genel Sağlık Sigortası prim borçları için yeni düzenleme: 2017 öncesi borçlar silinecek

Genel Sağlık Sigortası (GSS) kapsamında prim borcu bulunan yaklaşık 1,4 milyon vatandaşı yakından ilgilendiren yeni bir yasal düzenleme gündeme geldi. TBMM'ye sunulması beklenen tasarı ile 2017 yılı öncesine ait ödenmemiş prim borçlarının, gecikme cezaları ve gecikme zamlarıyla birlikte silinmesi hedefleniyor. Düzenlemenin yasalaşması durumunda, vatandaşlar güncel borç durumlarını e-Devlet kapısı üzerinden kontrol edebilecek.

GSS prim borcu affı kimleri kapsayacak?

Sosyal güvenlik çatısı altında bulunmayan, emekli olmayan veya SGK'ye bağlı bir işte çalışmayan kişiler Genel Sağlık Sigortası kapsamında değerlendirilmektedir. Bu grup içerisinde 18 yaşından sonra eğitimine devam etmeyenler, 20 yaşında liseyi bitirip üniversiteye gitmeyenler, üniversite mezunu olup işsiz olanlar ve zorunlu GSS kapsamına giren diğer vatandaşlar yer almaktadır. Primlerini kendileri ödemekle yükümlü olan bu kişilerin ödeme yapmaması durumunda biriken borçlar, yeni düzenleme ile tasfiye edilmeye çalışılmaktadır.

Gelir testi ile prim ödeme yükümlülüğü nasıl belirleniyor?

Gelir testi uygulaması, prim ödeme gücü bulunmayan vatandaşların sağlık hizmetlerinden yararlanabilmesi için kritik bir süreçtir. İkamet edilen ilçedeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına başvurularak yapılan gelir testinde, aile içinde kişi başına düşen gelirin brüt asgari ücretin üçte birinden az olduğu tespit edilirse, prim ödeme yükümlülüğü devlet tarafından üstlenilmektedir. 2026 yılı verilerine göre bu sınırın 11 bin TL'nin altında olması gerekmektedir. Mevcut durumda 5,7 milyon kişinin GSS primi devlet tarafından karşılanırken, 2 milyon kişi primlerini kendi imkanlarıyla ödemektedir.

Planlanan düzenleme, 2017 yılı öncesine ait yaklaşık 3 milyar liralık prim borcunun silinmesini öngörüyor. GSS primini ödeyemeyen vatandaşlar, sağlık hizmetlerinden kısıtlı şekilde faydalanabilmekte olup, borçların silinmesiyle birlikte bu yükümlülüklerin ortadan kaldırılması amaçlanmaktadır. 2026 yılı itibarıyla prim ödeme yükümlülüğü olanlar için aylık tutar 781 lira olarak belirlenmiştir.

Vatandaşlar, borç durumlarını e-Devlet üzerinden sorgulayabilir ve gelir testi başvurularını Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla gerçekleştirebilirler. Düzenlemenin yasalaşma süreci ve uygulama detayları, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılacak resmi duyurularla takip edilebilir.

Çıkarılacak sonuç

Yapılması planlanan düzenleme, özellikle ekonomik zorluklar nedeniyle primlerini ödeyemeyen vatandaşların üzerindeki mali yükü hafifletmeyi amaçlayan bir adım olarak öne çıkmaktadır. Geçmiş yıllara ait borçların silinmesi, sosyal güvenlik sistemindeki kayıt dışı yükümlülüklerin temizlenmesi ve vatandaşların sağlık hizmetlerine erişiminin önündeki engellerin kaldırılması noktasında olumlu bir gelişme olarak değerlendirilebilir.

Muhtemel etkiler

Düzenlemenin yasalaşması, borç yükü altında bulunan yaklaşık 1,4 milyon kişinin finansal üzerindeki baskıyı azaltabilir. Ayrıca, gelir testi konusunda farkındalığın artmasıyla birlikte, ödeme gücü olmayan daha fazla vatandaşın devlet desteğinden yararlanması beklenebilir. Bu durum, sağlık hizmetlerinden yararlanma oranlarını artırabileceği gibi, sosyal güvenlik sisteminin kapsamının daha verimli bir şekilde işlemesine katkı sağlayabilir.