Umumy saglyk ätiýaçlandyryşy premium bergileri üçin täze düzgün: 2017-nji ýyla çenli bergiler öçüriler

Umumy saglyk ätiýaçlandyryşy (GSS) çäginde töleg tölemeli takmynan 1,4 million raýata ýakyndan gyzyklanýan täze hukuk düzgüni öňe çykdy. Türkiýäniň Milli mejlisine hödürlenmegine garaşylýan kanun taslamasy, giç töleg jerimeleri we giç tölegiň ýokarlanmagy bilen birlikde, 2017-nji ýyla çenli tölenmedik premium bergileri ýok etmegi maksat edinýär. Düzgünnama kanuna öwrülse, raýatlar häzirki bergi ýagdaýyny elektron hökümet portaly arkaly barlap bilerler.

GSS premium karz amnistiýasy kim tarapyndan ýapylar?

Durmuş üpjünçiligi bilen üpjün edilmedik, pensiýa çykmadyk ýa-da SSI bilen baglanyşykly işde işlemeýän adamlar umumy saglyk ätiýaçlandyryşynyň çäginde hasaplanýar. Bu topara 18 ýaşyndan soň bilimini dowam etdirmedikler, orta mekdebi 20 ýaşynda gutaran we uniwersitete girmedikler, uniwersiteti gutaran, ýöne işsizler we hökmany UHI çäginde bolan beýleki raýatlar girýär. Öz baýraklaryny tölemäge borçly bu adamlar tölemese, toplanan bergiler täze düzgün bilen ýatyrylmaga synanyşýar.

Premium tölemek borjy girdeji synagy bilen nädip kesgitlenýär?

Girdeji synag programmasy saglyk hyzmatlaryndan peýdalanmak üçin baýrak tölemäge güýji ýetmedik raýatlar üçin möhüm prosesdir. Residenceaşaýyş etrabyndaky Sosial kömek we raýdaşlyk gaznalaryna ýüz tutmak arkaly geçirilen girdeji synagynda maşgaladaky adam başyna düşýän girdejiniň iň pes aýlyk hakynyň üçden birinden azdygy kesgitlense, baýrak tölemek borjy döwlet tarapyndan ýerine ýetirilýär. 2026-njy ýyldaky maglumatlara görä, bu çäk 11 müň TL-den pes bolmaly. Häzirki wagtda 5,7 million adamdan ybarat GSS baýraklary döwlet tarapyndan tölenýär, 2 million adam bolsa baýraklaryny öz serişdeleri bilen töleýär.

Meýilleşdirilen düzgünnama, 2017-nji ýyla çenli takmynan 3 milliard lira baýrak karzynyň öçürilmegini göz öňünde tutýar. GSS baýraklaryny töläp bilmeýän raýatlar saglyk hyzmatlaryndan çäkli derejede peýdalanyp bilerler we bu borçnamalary üzmek bilen bu borçnamalary aradan aýyrmagy maksat edinýär. 2026-njy ýyldan başlap töleg tölemäge borçly bolanlar üçin aýlyk mukdar 781 lira hökmünde kesgitlenildi.

Raýatlar elektron hökümetiň üsti bilen bergi ýagdaýy barada sorap bilerler we Sosial kömek we raýdaşlyk gaznalary arkaly girdeji synagy üçin ýüz tutup bilerler. Düzgünleşdirmegiň kanunlaşdyryş prosesi we durmuşa geçiriş jikme-jiklikleri Sosial üpjünçilik instituty tarapyndan yglan ediljek resmi bildirişler arkaly amala aşyrylyp bilner.

Netije

Meýilleşdirilen düzgün, esasanam ykdysady kynçylyklar sebäpli baýraklaryny töläp bilmeýän raýatlara maliýe ýüküni ýeňletmäge gönükdirilen ädim hökmünde tapawutlanýar. Öňki ýyllardaky bergileri öçürmek, sosial üpjünçilik ulgamynda hasaba alynmadyk borçnamalary aýyrmak we raýatlaryň saglyk hyzmatlaryna girmegindäki päsgelçilikleri aýyrmak babatynda oňyn ösüş hasaplanyp bilner.

Mümkin täsirler

Düzgünnamanyň kabul edilmegi, takmynan 1,4 million adama karz ýüküni çekýän maliýe basyşyny azaldyp biler. Mundan başga-da, synag serişdeleriniň habardarlygynyň ýokarlanmagy bilen, töläp bilmeýän has köp raýatyň hökümetiň goldawyndan peýdalanmagyna garaşylýar. Bu, saglygy goraýyş hyzmatlaryndan peýdalanmagyň tizligini ýokarlandyryp, sosial üpjünçilik ulgamynyň has netijeli işlemegine goşant goşup biler.