Göç Yolunda Elektrik Akımına Kapılan Leyleklerin Yaşam Mücadelesi: İstanbul'da Tedavi Seferberliği

Avrupa'dan Afrika'ya uzanan zorlu göç yolculuğunda önemli bir geçiş noktası olan İstanbul, göçmen kuşlar için her yıl büyük tehlikeleri de beraberinde getiriyor. Kent genelindeki yalıtımsız elektrik direkleri ve yüksek gerilim hatları, dinlenmek amacıyla yüksek noktalara konan leyleklerin akıma kapılarak ağır yaralanmasına yol açıyor. Bu ölümcül yolculukta zarar gören onlarca leylek, şifa bulmak amacıyla İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa (İÜC) Veteriner Fakültesi bünyesindeki Yabani Hayvan Hastalıkları ve Ekoloji Anabilim Dalı'na ulaştırılıyor.

Kanat ve Bacak Kırıklarıyla Mücadele: Yarısı Bir Daha Uçamayacak

Elektrik akımına kapıldıktan sonra yüksekten düşmeye bağlı olarak bacak ve kanatlarında ciddi kırıklar oluşan, vücutlarında derin yanıklar ve nekroz (doku ölümü) şekillenen leylekler, uzman veteriner hekimler tarafından yoğun bir tedavi sürecine alınıyor. Ameliyat edilen, bacakları alçıya alınan ve pansumanları titizlikle takip edilen kuşların bir kısmı sağlığına kavuşup göç yolculuğuna kaldığı yerden devam etse de, pek çoğu için durum ne yazık ki bu kadar umut verici değil.

İÜC Veteriner Fakültesi Yabani Hayvan Hastalıkları ve Ekoloji Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi Serhan Coşkun, bu yıl tedavi altına alınan yaklaşık 60 leyleğin en az yarısının kanatlarındaki kalıcı hasarlar nedeniyle bir daha asla uçamayacağını belirtti. Doğaları gereği sürekli hareket halinde olan ve sıcak iklimlere göç eden bu canlıların kafes ortamında yaşamak zorunda kalmasının büyük bir strese yol açtığını vurgulayan Coşkun, "Göç, bu hayvanların doğasında var. Sabit bir yerde kalmak ve sürüden ayrı düşmek onların genel sağlığını son derece olumsuz etkiliyor" dedi.

"Yüksek Gerilim Hatları Ölüm Saçıyor": Elektrik Hatları Neden Riskli?

İstanbul'un özellikle Küçükçekmece, Çatalca ve Trakya bölgelerinin doğrudan göç rotası üzerinde yer aldığını ifade eden Serhan Coşkun, bölgedeki yalıtımsız enerji nakil hatlarının yaban hayatı için ciddi bir tehdit oluşturduğuna dikkat çekti. Kuşların bu telleri ve direkleri doğal birer ağaç dalı veya tünek gibi görerek konmaya çalıştıklarını belirten Coşkun, bu durumun trajik sonuçlarını şu sözlerle aktardı:

"Elektrik hatlarının yer altından gitmemesi ve direklerin yalıtımsız olması nedeniyle akıma kapılma vakaları çok sık yaşanıyor. Özellikle tren hatlarının ve yüksek gerilim hatlarının geçtiği bölgelerde bu duruma çok rastlıyoruz. Sadece bu yıl Küçükçekmece bölgesindeki yüksek gerilim hatlarında 80 civarında leylek ölü olarak bulundu. Kurtarılan 40 leyleğin bir kısmını ise tüm müdahalelerimize rağmen kaybettik. Kalanların tedavisi ise devam ediyor." Coşkun, bu ölümlerin önüne geçilebilmesi için enerji hatlarının yer altına alınması, direklerin izole edilmesi ve kuşların konmasını engelleyici sistemlerin kurulması gerektiğinin altını çizdi.

Yaralı Bir Leylek Bulunduğunda Ne Yapılmalı?

Vatandaşların yaralı bir yaban hayvanı gördüklerinde öncelikle Doğa Koruma ve Milli Parklar ekiplerine haber vermesi gerektiğini hatırlatan Serhan Coşkun, acil durumlarda yapılacak müdahaleler için de önemli ipuçları paylaştı. Yaralı kuşların yakalanması esnasında hem hayvana zarar verilmemesi hem de güvenliğin sağlanması adına dikkatli olunması gerektiğini belirten Coşkun, şu tavsiyelerde bulundu:

"Yaralı hayvana büyük bir havlu yardımıyla sakince yaklaşılmalı. Havlu üzerine örtülerek kanatları ve ayakları sabitlenmeli. Taşıma işlemi için kesinlikle torba veya tel kafes tercih edilmemeli; çünkü bu malzemeler kanatlara daha fazla zarar verebilir. Bunun yerine hayvanı karanlık, kapalı ve sessiz bir karton kutu içerisine koyarak en yakın merkeze ulaştırmak en sağlıklı yöntemdir." Coşkun, yaban hayvanlarının yaşam alanlarının korunmasının ve bu alanlardaki tehlikelerin minimize edilmesinin ekolojik dengenin sürdürülebilirliği açısından hayati önem taşıdığını sözlerine ekledi.