Gökyüzündeki Gizli Tehdit: Kanser Riski En Yüksek Meslek Grupları Açıklandı

Radyasyonun insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri ve kanser riskini artırdığı uzun yıllardır bilinen bir gerçek. Genellikle nükleer tesisler veya hastanelerin radyoloji servisleriyle bağdaştırılan bu tehlike, ABD'de yapılan devasa bir araştırmayla ezberleri bozdu. Tam 12,7 milyon kişinin verilerinin masaya yatırıldığı kapsamlı çalışma, günlük çalışma rutinlerinde fark edilmeden kozmik radyasyona maruz kalan havacılık sektörünü işaret ediyor. 503 farklı meslek grubunun karşılaştırıldığı analiz, gökyüzünde çalışanların karşı karşıya olduğu sinsi tehlikeyi gözler önüne serdi.

Gökyüzü Çalışanlarında Kanser Riski Neden Daha Yüksek?

Saygın tıp dergilerinden JAMA Internal Medicine'da yayımlanan analiz raporu, havacılık çalışanlarının maruz kaldığı çevresel radyasyon tehlikesini çarpıcı verilerle kanıtladı. Araştırmaya göre, radyasyonla ilişkili kanser vakalarında kabin memurları birinci sırada yer alırken, pilotlar ise ikinci sıraya yerleşti. Bu durumun en temel sebebi, uçuş irtifalarında maruz kalınan kozmik iyonlaştırıcı radyasyon olarak gösteriliyor. Dünya atmosferi, uzay boşluğundan gelen yüksek enerjili zararlı parçacıkları yeryüzüne ulaşmadan filtreleme özelliğine sahip. Ancak uçaklar yüksek irtifalara çıktıkça atmosfer tabakası inceliyor ve bu doğal koruma kalkanı zayıflıyor. Özellikle kutup bölgelerine yakın rotalarda, Dünya'nın manyetik alanının koruyucu gücü azaldığı için kozmik radyasyon seviyesi zirveye ulaşıyor.

12,7 Milyon Kişilik Dev Veri Havuzu İncelendi

Araştırmacılar, çarpıcı sonuçlara ulaşmak için ABD Ulusal Hayati İstatistik Sistemi'nin 2020-2024 yılları arasındaki verilerini titizlikle inceledi. Toplamda 12,7 milyon kişinin ölüm belgesi ve sağlık kayıtları taranarak 503 farklı meslek grubunun risk haritası çıkarıldı. Çalışmada, kanser vakaları "çevresel radyasyonla ilişkili olanlar" ve "diğer kanserler" şeklinde iki ayrı kategoride sınıflandırıldı. Elde edilen bulgulara göre; kabin memurlarının genel kanser oranları toplum ortalamasıyla benzerlik gösterse de radyasyona duyarlı olan meme, tiroid, prostat kanseri, lösemi ve melanom (cilt kanseri) gibi türlerde riskin çok daha yüksek olduğu belirlendi. Veriler, radyasyon kaynaklı kansere yakalanma olasılığının kabin memurlarında diğer mesleklere kıyasla yüzde 50, pilotlarda ise yüzde 36 daha fazla olduğunu ortaya koydu.

Yıllık Radyasyon Dozu ve Diğer Tetikleyici Unsurlar

Havacılık sektöründe çalışan bir personelin maruz kaldığı yıllık kozmik radyasyon miktarı ortalama 3 ila 6 milisievert (mSv) arasında değişiyor. Bu rakamın büyüklüğünü anlamak için normal bir yolcuyla kıyaslama yapmak gerekiyor; yılda ortalama 10 kez uzun mesafeli uçuş gerçekleştiren bir yolcunun aldığı yıllık radyasyon dozu yalnızca 0,4 milisievert seviyesinde kalıyor. Öte yandan uzmanlar, uçuş ekiplerinin karşılaştığı tek riskin kozmik radyasyon olmadığını vurguluyor. Yüksek irtifalarda daha yoğun olan ultraviyole (UV) ışınları, sürekli değişen vardiya saatleri, jet-lag etkisi ve kronik uyku düzensizlikleri de biyolojik saati bozarak bağışıklık sistemini zayıflatıyor ve kanser gelişimine zemin hazırlıyor. Bilim insanları, havacılık çalışanları için daha sıkı sağlık taramaları, düzenli cilt muayeneleri ve uçuş esnasında alınan radyasyon dozlarının sistematik olarak ölçülmesi gibi yeni koruyucu önlemlerin acilen devreye alınması gerektiğini savunuyor.