Hatay Sarısı İpeği: Depremden Doğan Yeniden Doğuş Hikayesi

Hatay İpeği Depremin Gölgesinden Doğdu

59 yaşındaki Emel Duman, Hatay'ın Defne ilçesi Harbiye Mahallesi'ndeki evinde ipekçilik yapan bir isim. Ancak 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli büyük depremde, ipek böceği yumurtalarının yüzde 95'ini kaybetti.

Duman, "Hatay sarısı" isimli böceklerinin neslini korumak amacıyla, buzdolabında sakladığı az miktarda yumurtanın sağlam kaldığını fark etti ve umutlarını bu yumurtalara bağladı.

Yeniden Başlangıç: İpeğin Hayata Dönüşü

Kurak zeminde yeniden yeşeren bir tohum gibi, Emel Duman kalan yumurtaları Antakya-Yayladağı karayolundaki çiftliğine taşıdı. Burada yumurtaları kuluçkaya yatırarak böceklerin koza örmeye başlamasını sağladı.

Bu süreçte Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi ve İzmir Ekonomi Üniversitesi'nden akademisyenler de biyolojik ve morfolojik incelemelerle Duman'a destek verdi.

Kıymetli Bir Miras: Coğrafi İşaret Tescili

Yerli ırklarla üretilen ipeğin coğrafi işaret tescili alabilmesi için Hatay Valiliği ve HMKÜ'nün desteğiyle bir proje hazırlandı. Türk Patent ve Marka Kurumu'na sunulan başvuru kabul gördü ve "Hatay sarısı ipeği" kentin tescilli ürünleri arasına girdi. Emel Duman, bu başarıyı büyük mutlulukla karşıladı ve coğrafi işaretin piyasa sahteciliğine karşı koruma sağlayacağını vurguladı.

Unutulmuş Bir Değerin Dirilişi

Emel Duman, Hatay'ın yerel mirası olan "Hatay sarısı" ipek böceklerini 12 yıl önce köy köy gezerek yaşlı bir adamdan temin ettiğini anlattı. "Depreme kadar iyi bir ilerleme kaydetmiştik ancak 6 Şubat depremleri her şeyi değiştirdi.

Umutsuzluğa kapıldığımda dolapta sakladıklarımı hatırladım ve yeniden başladım," diyen Duman, yeniden canlandırdığı üretim sürecinde büyük bir verim elde etti.

Doğanın ve İnsanların Renkli Mirası

Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nden Prof. Dr. Feza Can, Türkiye'deki üç yerel ırktan biri olan "Hatay sarısı" ipek böceğini öne çıkardı.

Can, bu böceğin kozasının sarının 20 farklı tonuna sahip olduğunu belirterek, bu ipekle elde edilen kumaşların benzersiz ve korunmaya değer olduğunun altını çizdi. .

Kaynak: AA