Hayvancılıkta Yeni Dönem: Ari İşletme Şartları ve Hastalık Tazminatları Yeniden Düzenlendi

Tarım ve Orman Bakanlığı, Türkiye genelindeki hayvancılık işletmelerinde sağlık standartlarını yükseltmek ve salgın hastalıklarla daha etkin mücadele etmek amacıyla kritik yönetmelik değişikliklerine imza attı. Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni düzenlemelerle, bruselloz ve sığır tüberkülozu hastalıklarına yönelik "hastalıktan ari işletme" statüsü kazanma şartları kolaylaştırılırken, hastalık nedeniyle mecburi kesime sevk edilen veya imha edilen hayvanlar için yetiştiricilere ödenecek tazminat oranları da yeniden belirlendi.

Bruselloz ile Mücadelede Test Yaşı ve Ari Statü Kriterleri Güncellendi

Bakanlık tarafından hazırlanan Bruselloz ile Mücadele Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik kapsamında, sığırlarda hastalıktan ari statüsünün yeniden kazanılması sürecindeki test yaşında önemli bir değişikliğe gidildi. Daha önce uygulanan "30 aylıktan küçük" ibaresi, yeni düzenlemeyle "12 aylık üzerinde" şeklinde değiştirildi. Buna göre, bir işletmenin yeniden ari statüsü kazanabilmesi için 12 aydan büyük tüm sığırların, enfekte hayvanların sürüden uzaklaştırılmasını takip eden en az 30 gün sonra yapılacak ilk testte ve bu testten 30 gün sonra gerçekleştirilecek ikinci testte negatif sonuç vermesi zorunlu olacak.

Yeni kurallara göre, laboratuvar testleri ve epidemiyolojik incelemeler neticesinde bir sürüde bakteriyolojik olarak brusella enfeksiyonu tespit edilirse, doğrudan hastalık çıkışı yapılarak sürünün ari statüsü iptal edilecek. Bu süreçte sürü 30 gün boyunca yakın izlemeye alınacak ve herhangi bir atık vakası yaşanmaması durumunda hastalık söndürülmüş kabul edilecek. Sürüde sadece seropozitif hayvanların belirlenmesi durumunda ise arilik statüsü hemen sonlandırılmayacak, sürüye "hastalık şüphesi" şerhi düşülerek 30 günlük takibe alınacak. Bu süre zarfında atık vakası görülmezse şüphe kaldırılacak. Şüphenin kalkmasının ardından, seropozitif hayvanların uzaklaştırılmasından en az 30 gün sonra ilk test, bu testten 30 gün sonra da ikinci test uygulanacak. İki testin de negatif sonuçlanması halinde işletmenin ari sertifikası güncellenecek.

Ayrıca, canlı S-19 aşısı ile aşılanmış hayvanlar için de özel şartlar getirildi. Komplement fiksasyon testinde, 12 aydan daha kısa süre önce aşılanan dişi hayvanlar için 30 EEC, diğer tüm durumlar için ise 20 EEC ünitesinden düşük sonuç alınması şartı aranacak.

Sığır Tüberkülozunda Test Süreleri Kısaldı ve İzolasyon Şartı Geldi

Resmi Gazete'de yayımlanan bir diğer önemli düzenleme ise Sığır Tüberkülozu ile Mücadele Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik oldu. Yapılan değişiklikle tüberküloz takibinde uygulanan test süreleri yeniden yapılandırıldı. Hastalığın takibi amacıyla yapılacak testlerden ilkinin, son pozitif reaktörün kesim veya ölüm yoluyla işletmeden ayrılmasından en erken 42 gün sonra yapılması kararlaştırıldı. İkinci testin yapılma süresi ise 84 gün sonra olarak belirlenirken, birinci ve ikinci test arasında en az 42 gün olması şartı getirildi. Eski yönetmelikte bu süre 60 gün olarak uygulanıyordu.

Ari statüye sahip olmayan bir sürüden yeni hayvan getirilmesi durumunda ise sıkı tedbirler uygulanacak. Bu kapsamda, gelen hayvanlar için en az 6 ay, en fazla 12 ay arayla iki test yapılması zorunlu kılındı. Bu süreçte yeni gelen hayvanların, ari işletmedeki diğer hayvanlarla temas etmesini önleyecek izolasyon koşullarının eksiksiz sağlanması gerekecek.

Rutin testler sırasında pozitif reaktör tespit edilmesi durumunda işletmenin arilik statüsü doğrudan iptal edilmeyecek, ancak işletmeye hastalık şüphesi eklenecek. Son pozitif reaktörün uzaklaştırılmasının ardından en erken 42 gün sonra ilk test, bu testten sonra en erken 42, en geç 180 gün içinde ise ikinci test yapılacak. Her iki testin de negatif çıkması durumunda hastalık şüphesi kaldırılarak sertifika yenilenecek.

Tüberküloz ve Bruselloz Vakalarında Yeni Tazminat Oranları Belirlendi

Yetiştiricileri yakından ilgilendiren Hayvan Hastalıklarında Tazminat Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik de yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle, tüberküloz ve bruselloz hastalıkları sebebiyle mecburi kesime gönderilen ya da imha edilen hayvanlar için ödenecek tazminat oranları netleştirildi.

Sığır tüberkülozu vakalarında tazminat oranları şu şekilde belirlendi:

• Resmi olarak tüberkülozdan ari işletmelerdeki sığır cinsi hayvanlar hariç tutulmak üzere, tüberkülin testi sonucu hastalığa yakalandığı kesinleşen sığır cinsi hayvanların takdir edilen kıymetinin 10'da 9'u oranında,
• Karantina sürecinde tüberkülin test sonucu şüpheli ya da menfi çıkan ancak ölen ya da ölüm öncesi kesilen ve tüberküloz tespit edilen sığır cinsi hayvanların takdir edilen kıymetinin 10'da 9'u oranında,
• Kesimhanelerde veya Kurban Bayramı süresince Kurban Hizmetleri Komisyonu tarafından belirlenen kesim yerlerinde tüberküloz varlığı saptanan sığır cinsi hayvan karkaslarının kıymetinin 4'te 3'ü oranında tazminat ödenecek.

Bruselloz hastalığında ise ödenecek tazminat oranları şu kriterlere göre uygulanacak:

• Bakteriyolojik muayene neticesinde bruselloz hastalığına yakalandığı tespit edilen sığır, koyun ve keçi türü hayvanların takdir edilen kıymetinin 10'da 9'u oranında,
• Sığır brusellozu hastalığından ari işletmelerdeki sığır cinsi hayvanlar hariç olmak üzere, serolojik muayene sonucu hastalığa yakalandığı belirlenen sığır cinsi hayvanların takdir edilen kıymetinin 10'da 9'u oranında,
• Serolojik muayene ile hastalığa yakalandığı tespit edilen koyun ve keçi türü hayvanların takdir edilecek kıymetlerinin 10'da 9'u oranında tazminat ödemesi gerçekleştirilecek.